Blodeuo ar Lwyfan Enwog

Mae Gerddi Maes y Plas, gardd farchnad gymunedol wedi’u hariannu gan Gronfa Gymunedol y Loteri Cenedlaethol, wedi derbyn yr anrhydedd o cael eu gwahodd i gyflenwi blodau i Ŵyl Glastonbury ar gyfer ei Gardd Heddwch enwog.

Darparodd y fenter, sy’n cael ei chefnogi gan wirfoddolwyr lleol, ddewis bywiog a lliwgar o flodau a dyfwyd yma yn lleol, gan ddod â thipyn o ogledd Cymru i Wlad yr Haf. Yn gyfan gwbl, darparwyd dros 100 o blanhigion a dyfwyd gyda gofal, a’u dewis yn arbennig ar gyfer y digwyddiad, gan ddangos y ddawn arddwriaethol a’r ysbryd cymunedol sydd wrth galon Gerddi Maes y Plas.

Rhannodd Wil Gritten, cydlynydd y prosiect, ei falchder yng ngwaith caled y tîm:

"Mae gweld blodau a dyfwyd yn ein cornel fach ni o Gymru yn dod â harddwch a thawelwch i Ardd Heddwch Glastonbury yn hynod o emosiynol. Mae’n dyst i’r hyn y gall tyfu cymunedol ei gyflawni."

Mae’r gwahoddiad gan Ŵyl Glastonbury nid yn unig yn dathlu ymrwymiad y fenter i gynaliadwyedd ac arferion organig, ond hefyd yn tynnu sylw at sut y gall prosiectau â gwreiddiau cymunedol ffynnu a chael eu cydnabod ymhell y tu hwnt i’w hardal leol.

Mae croeso i drigolion ddod i ymweld â Gerddi Maes y Plas i weld ble dechreuodd y daith — a falle ymuno i dyfu gyda ni’r tymor nesaf.

 

Cynllun Llogi Beiciau Trydan Newydd
Cafodd cynllun llogi beiciau trydan newydd ei lansio ym Mlaenau Ffestiniog ar 2 Gorffennaf, gan gynnig ffordd fwy cynaliadwy a gwyrddach i drigolion ac ymwelwyr deithio o amgylch yr ardal. Bydd y cynllun, sy’n cael ei reoli gan Y Dref Werdd, yn cael ei ariannu ar y cyd gan Gronfa Camau Cynaliadwy’r Loteri Genedlaethol a phrosiect Economi Gylchol Menter Môn.

Bydd y fenter yn darparu fflyd o feiciau trydan i’w llogi, gan annog teithio carbon isel a hyrwyddo twristiaeth gynaliadwy ledled y rhanbarth. Yn ogystal â chefnogi trafnidiaeth lanach, bydd y prosiect hefyd yn canolbwyntio ar atgyweirio a chynnal beiciau’n lleol, gan greu cyfleoedd i ddatblygu sgiliau ac ymgysylltu â’r gymuned.

Dywedodd Emma Ody, cydlynydd y prosiect:

“Mae’n gyffrous iawn i lansio’r cynllun beiciau trydan yma. Mae hyn yn fwy na lleihau allyriadau - er bod hynny’n bwysig iawn - mae hefyd yn ymwneud â gwneud beicio’n fwy hygyrch, hyrwyddo ffyrdd iachach o fyw, a rhoi cyfle i bobl archwilio’n hardal leol mewn ffordd sy’n cefnogi twristiaeth gynaliadwy. Drwy ganolbwyntio ar atgyweirio ac ailddefnyddio, rydyn ni hefyd yn helpu i leihau gwastraff ac adeiladu economi leol fwy cylchol.”

Nod y cynllun yw bod o fudd i’r amgylchedd a’r gymuned leol, gan gynnig trafnidiaeth fforddiadwy ac annog ymwelwyr i brofi’r ardal mewn ffordd gyfrifol ac ecogyfeillgar.
Am fwy o wybodaeth, cysylltwch ag: emma@drefwerdd.cymru

- - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Gorffennaf-Awst 2025

Lein Blaenau-Traws

Yn rhifynnau Medi a Hydref 2023 roedden ni’n adrodd am obaith newydd yn lleol i gael rhyw fath o ddylanwad ar ddyfodol y lein yma, ond mae’r rhwystredigaeth yn parhau! 

‘Nid Diwedd y Lein’ 

Bu Llafar Bro yn holi a chwilio am unrhyw newyddion neu ddiweddariad i’n darllenwyr. Yn y cyfamser mae llawer o ddisgyblion Ysgol y Moelwyn wedi colli’r gwasanaeth bws oherwydd eu bod yn byw’n ‘rhy agos’ i’r ysgol. Mae Congl-y-wal yn bell i gerdded adra yn y glaw tydi! Ond mewn difrif onid ydi hyn yn reswm dilys ARALL dros greu llwybr cerdded a beicio diogel a gwastad ar hyd yr hen lein?!

Pont Fawr Pengelli. Llun Paul W

Medd y Cynghorydd Elfed Wyn ap Elwyn am y rheilffordd: 

“Mae na gais wedi mynd mewn ers dipyn o fisoedd bellach er mwyn cael trwydded gymunedol i berchnogi rhan o'r lein - darn bach o groesfan Cwmbowydd draw at y bont gynta. Rhybuddiodd y bobl o Network Rail basa'r cais yn cymryd hir, oherwydd be ddigwyddodd o'r blaen hefo'r grŵp dwytha [criw oedd eisiau rhedeg trên bach i ymwelwyr]. Felly aros am y golau gwyrdd ydan ni rwan - a bydd fanna'n gam mlaen wedyn i adeiladu perthynas a pherchnogi mwy o'r lein.

Yn ogystal a hynny, mae tîm arall o Network Rail wedi bod yn glanhau'r darn dan sylw, ond oherwydd yr adar yn nythu mae pethau ar stop tan yr hydref, a gobeithio'n ailddechra’n fuan. Dyna lle ma petha arni ar hyn o bryd, poenus o araf ond dwi'n obeithiol daw atab yn fuan”.

Un arall fu’n ymgyrchu ar ran y gymuned ydi Ceri Cunnington, Cwmni Bro Ffestiniog, ac meddai o: 

“Mae gwirioneddol angen rhoi pwysau ar yr awdurdodau a Llywodraeth Cymru am y lein yma erbyn hyn. Petai o wedi ei leoli mewn unrhyw rhan arall o'r wlad bydda' fo'n lwybr cerdded, becio a hamddena erbyn rwan!

Dwi wedi cysylltu efo adran 'Active Travel' y llywodraeth sawl gwaith ac heb ddim lwc. Dyfal donc..! Daeth Ken Skates, y Gwenidog Economi, Trafnidiaeth, a Gogledd Cymru fyny i’r Blaenau rhai misoedd yn ôl a codwyd mater y lein. Dim ymateb o'i swyddfa wedi hynny!

Roedd erthygl ddifyr ar wefan Cymru Fyw y BBC ar y 30ain o Awst, ‘Cynnydd mewn cerdded a seiclo yn boenus o araf’ gan Steffan Messenger.  Hollol wir! Llywodraeth Cymru yn llawn stratagaethau ac addewidion da ond byth yn cyflawni. Dorwch y rhyddid ac adnoddau i’r cymunedau ac mi awn ni ati i gyflawn ar eich rhan chi!"

Diolch gyfeillion; rydym yn edrych ymlaen yn arw am fyw o newyddion maes o law.
- - - - - - - - -

Ymddangosodd yn rhifyn Medi 2024

Antur Stiniog- Mwy na dim ond beics!

Beicio
Ddiwedd Mehefin roedd cystadleuaeth rasio beics lawr allt ar lethrau’r Cribau: y drydedd mewn cyfres o 5 ras yng Nghymru a’r Alban. Penwythnos llwyddiannus iawn eto eleni ar gyfer y National Downhill Series, efo digon agos i 300 yn cymryd rhan. 

Roedd cyffro o gael y goreuon yma, gan gynnwys cyn-bencampwr y byd, Steve Peat, a bwrlwm arbennig ar y safle, efo Antur Stiniog yn cael ei gynrychioli gan hogia’ ifanc lleol, Osian Morris - 

Pencampwr Ieuenctid Lawr-allt 2023 o Lanrug mewn amser o 2:31.5 ac Aran Cynfal o Fro Ffestiniog mewn amser o 2:34.0. Hefyd Robin Rowlands o’r Bala yn cymryd rhan mewn ras yma am y tro cyntaf yn 12oed.

Gobeithio gafoch cyfle i fynd draw i weld y reidwyr. Diolch i bawb a ddaeth allan i wneud y digwyddiad yn un arbennig. Llongyfarchiadau i’r enillwyr Stacey Fisher ac Adam Brayton, bydd y ras nesaf yn Glencoe mis yma. 

Os dymunwch ddod i reidio ein traciau yn Antur Stiniog yr haf yma brysiwch i bwcio eich slot gan ein bod yn llenwi yn sydyn iawn, ‘da ni ddim isio i chi fethu allan ar gyfle i reidio.
(Lluniau: Man Down Media)

 

Eiddo
Mae’r gwaith dal i ddatblygu ar adeilad Yr Aelwyd, mae’r plastar ar du allan i’r adeilad wedi cael ei dynnu ac wrth ddadorchuddio'r adeilad daethom o hyd i ddau enw digon diddorol (gweler erthygl Dewi Prysor). 

Os oes gan un o ddarlledwyr Llafar Bro unrhyw hanes o’r adeilad yma, yr enwau yma neu hen luniau, hanesion i rannu gyda ni, plîs cysylltwch gyda Calvin ar 01766 831111 neu e-bostio  eiddo@anturstiniog.com
Mae tendrau am waith adeiladu a datblygu siop Ephraim a chaffi Bolton yn mynd allan yn fuan os oes diddordeb cadwch lygaid ar ein cyfryngau cymdeithasol.

Tŷ Coffi
Mae Helen, rheolwraig y caffi a’r siop, yn y broses o benodi mwy o staff i’r Tŷ Coffi, a gobeithiwn fedru agor am oriau hirach, efo ambell i ddigwyddiad gyda’r nos gyda lwc. Mae’r cydweithio efo busnes newydd Y Cwt Blodau yn parhau i ffynnu, ac erbyn hyn mae Leisa yn gwerthu planhigion i’r ardd yn ‘Y Cwtsh’ awyr agored yn nghefn y caffi. Galwch heibio am sbec!

Siop Eifion Stores
Cofiwch fod ein siop-bob-dim yn agored ar ddydd Sul, ar gyfer eich holl angenion DIY yn y tŷ a’r ardd, a gwasanaeth torri goriadau ar gael.

Cyfarfod Blynyddol
Cynhaliwyd AGM cwmni Antur Stiniog ar yr 21ain o Fai, ac ail-etholwyd Hefin Hamer yn gadeirydd, ac Alan Edwards yn ysgrifennydd i’r bwrdd cyfarwyddwyr. Wrth edrych ymlaen i’r dyfodol, diolchodd Hefin i’r holl staff am eu gwaith dros y flwyddyn er mwyn gwneud y cwmni yn llwyddiannus, yn ogystal ag i’r cyfarwyddwyr am eu gwaith a’u hamser gwirfoddol.

Mae’r cwmni angen aelodau ychwanegol ar y bwrdd, felly os hoffech gyfrannu at ddatblygiadau cymunedol cyffrous Antur Stiniog, cysylltwch!
- - - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Gorffennaf-Awst 2024

 

Y Dref Werdd- Beics a Melons

Tyfu bob dim

Mae pethau yn mynd yn wych yng ngerddi Maes y plas, gyda Wil a’i wirfoddolwyr, llawer o blanhigion yn tyfu a dim gormod o falwod. Mae planhigion tomatos, ciwcymbr ac ŵylys (aubergine) yn gwneud yn wych yn y twnnel polithîn, a'r ddau blanhigyn melon. Os allwn dyfu melon yn Blaenau Ffestiniog gallwn dyfu unrhywbeth, croesi bysedd. 

Rydym wedi dechrau dosbarthu ychydig o salad a perlysiau, ac yn rhoi ychydig o gyflenwad blodau i Leisa yn y Cwt Blodau, uwchben caffi Antur Stiniog. Cysylltwch â hi am dusw blodau wedi’u dyfu’n lleol!

Rydym wedi creu ardal ar gyfer cŵn, tra bod pobol yn mwynhau neu’n gwirfoddoli, ac mae cwch gwenyn newydd wedi cyrraedd hefyd. 

Mae bob dydd iau yn ddiwrnod gwirfoddolwyr o 11 ymlaen, cysylltwch â’r Dref Werdd neu droi i fyny!

Oes gennych chi hen feic?

Mae’r Dref Werdd yn cymryd beiciau gan bobl sydd ddim eu hangen bellach ac yn eu troi yn feiciau trydan fydd ar gael i'w defnyddio gan unrhyw un yn y gymuned. Mae gweithdy newydd Beics Blaenau yn hen siop Royal Stores, bellach ar agor, gyda nifer o feics eisoes wedi cael eu rhoi i ni i'w trawsnewid.

Hoffwn ddiolch i ddisgyblion adran celf Ysgol y Moelwyn am addurno ffenestri’r siop, ac i’r disgyblion uwchradd a chynradd sydd wedi bod yn dod draw i helpu i stripio a phaentio’r beics.
Mae croeso i chi ddod draw i weld beth rydym yn wneud, ac rydym o hyd yn chwilio am wirfoddolwyr i helpu os oes gennych ddiddordeb.

Oriau agor y siop – 10:00-14:30.
Cysylltwch ag Emma am fwy o fanylion ar 07469 804912
neu emma@drefwerdd.cymru
- - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mehefin 2024

 

Antur Stiniog -Mwy Na Dim Ond Beics!

All twristiaeth weithio i Fro Ffestiniog?
Digwyddiad pwysig yn ein calendr ym Mehefin oedd gweithdy ‘All Twristiaeth Weithio i Gymunedau?’ yn CellB. 

Roedd dros 70 wedi mynychu, ac ymchwilwyr cymunedol o ddyffrynnoedd llechi Ogwen, Nantlle, a’r Blaenau yn rhannu eu gwaith gwych. Cafwyd nifer o esiamplau o fudiadau a chynlluniau sy’n profi gwerth gan gynnwys ni yma yn Antur Stiniog, ac i ni gael trafod y camau ymlaen i’r dyfodol. 

Roedd llawer o fudiadau wedi mynychu’r diwrnod gan gynnwys arweinwyr o'r Parc Cenedlaethol, Cyngor Gwynedd, Aelodau Seneddol, Llechwedd a chwmni Zip World. Roedd llawer wedi dod oddi yno efo gwell dealltwriaeth o’r her o’n blaenau ac yn awyddus i gyd-weithio i ymateb i'r heriau. 

Byddwn ni’n Antur ‘Stiniog yn gweithio gyda llawer o’r mudiadau yma i gael y gorau i’n cymuned.   
Os oes gennych syniadau neu hoffwch drafod unrhyw beth am y gwaith yma’n lleol cysylltwch gyda ni. 

Eiddo
Mae cynlluniau yn eu lle ar gyfer Yr Aelwyd ac mi fydd y datblygiadau yn cychwyn yn fuan iawn gan gwmni Grovesnor. Mi fydd y gofod tu fewn yn aros rhywbeth tebyg i'r gwreiddiol gyda gwelliannau i'r llawr mesanîn i greu ystafell amlbwrpas. 

Mi fydd y lleoliadau amrywiol tu fewn i'r adeilad ar gael i'w rhentu am bris teg i'r cyhoedd. Bydd yr adeilad yn le perffaith i greu clybiau newydd, gofod chwaraeon, cynnal gigs a chyngherddau ac yn y blaen. Bydd hefyd datblygiadau i'r gegin er mwyn gallu dysgu coginio a'i ddefnyddio fel caffi. Am fwy o wybodaeth neu rannu eich syniadau ar gyfer yr adeilad cysylltwch â eiddo@anturstiniog.com 

Yr Amgylchedd
Diolch i'n beicwyr lawr-allt sy’n rhoi punt neu ddwy at ein gwaith amgylcheddol wrth archebu i reidio ein llwybrau ar-lein, mae Antur Stiniog wedi noddi dau flwch nythu gwennol ddu sydd wedi eu gosod ar waliau uchel y Ganolfan Gymdeithasol wrth iddyn nhw gael ffenestri newydd ym mis Ebrill. Heblaw wrth y nyth, nid yw'r Wennol Ddu byth yn glanio, yn hytrach mae'n treulio ei holl fywyd yn hedfan! 

Llun: Ben Stammers, Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru

Parc Beicio
Rydym o’r diwedd wedi cael tywydd braf i gael beicio lawr ein traciau, sydd hefyd yn golygu fod oriau agor y parc wedi ymestyn o Ddydd Iau i Ddydd Llun pob wythnos. Mae posib archebu lle trwy ein gwefan, neu ffoniwch y ganolfan feicio ar 01766 832214. 

- - - - - - - - - - - 

Rhan o erthygl hirach a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mai 2024

Nid Diwedd y Lein

Ar ôl blynyddoedd maith o geisio cael synnwyr ynglŷn â dyfodol y rheilffordd rhwng y Blaenau a Llyn Trawsfynydd, gallwn rannu’r newyddion gwych y mis hwn fod yr NDA -Awdurdod Dadgomisiynu Niwclear- wedi cadarnhau* wrth Liz Saville Roberts, ein haelod seneddol, nad oes ganddyn nhw fwriad o ddefnyddio’r rheilffordd eto! 

Bont Fawr Pengelli. Llun PW

Mi gofiwch efallai fod neuadd Ysgol y Moelwyn yn llawn dop ym mis Gorffennaf 2015 mewn cyfarfod cyhoeddus i drafod dyfodol y rheilffordd. Roedd yn amlwg fod y mwyafrif llethol yno o blaid datblygu llwybr beicio a cherdded, yn hytrach na thrên bach i dwristiaid. 

Mor bell yn ôl a 2001 cafwyd adroddiad arbennigol oedd wedi edrych ar sut i ddatblygu’r rheilffordd, a’r argymelliad terfynnol oedd mae llwybrau hamdden fyddai debycaf o ddod a budd i’r ddwy gymuned, bob pen i'r lein. Ond er dyfal ymdrechion gan Antur Stiniog ac eraill, gwrthod cydweithio wnaeth yr awdurdodau bryd hynny; tan rwan! Dyma gyfle euraid eto i fanteisio arno er budd trigolion Bro Stiniog a Thraws! 'Dychmygwch: dros chwe milltir o lwybr gwastad. Chwe milltir o gerdded a beicio diogel, di-draffig i deuluoedd ac unigolion!'

- - - - 

DYFODOL RHEILFFORDD BLAENAU-TRAWS
Deufis yn ôl bu i’r Cynghorydd Glyn Daniels a minnau gyfarfod â Network Rail er mwyn trafod y rheilffordd rhwng Blaenau Ffestiniog a Thrawsfynydd, a thrafod camau ymlaen i lanhau’r llinell. Cynhaliwyd cyfarfod ddiwedd Gorffennaf er mwyn trafod hyn, a sut fyddai hynny’n digwydd. 

Gobeithio gwelwn symud ymlaen o fewn y misoedd nesaf, a bydd cyfle i’r gymuned gael bod yn rhan o’r glanhau yma hefyd. Bydd trafodaeth ar ddyfodol y linell yn dechrau yn fuan (dwi wedi gofyn am ddyddiad pendant ganddynt) ac mae’n bwysig i’r gymuned fod yn rhan o’r drafodaeth yma.
-Elfed Wyn ap Elwyn

- - - -

Yn dilyn y newyddion bod dyfodol y rheilffordd rhwng Blaenau Ffestiniog a Trawsfynydd yn destun ymgynghoriad swyddogol gan y sefydliadau a’r awdurdodau, mae cyfle gwirioneddol, unwaith ac am byth, i ni yma ym Mro ‘Stiniog ddod ynghyd a lleisio barn, a chymeryd y cyfle i sicrhau bod yr adnodd gwerthfawr yma yn cael ei warchod a’i ddatbygu er lles y gymuned i’r hir dymor.

Nid gor-ddweud ydi y byddai datblygu y llinell fel adnodd hamddena yn trawsnewid bywydau, a iechyd a lles trigolion lleol yn ogystal â denu ymwelwyr o gymunedau a threfi cyfagos fyddai’n cyfrannu at yr economi lleol yn gynaliadwy, yn gymdeithasol, ac yn economiadd.

Mae nifer o sefydliadau, grwpiau a mentrau wedi mynd ati i drïo datblygu syniadau i ddefnyddio’r llinell, gan cynnwys Cyfle Ffestiniog, ac yn fwy diweddar Antur Stiniog a’r syniad o ddatblygu felorêl neu geffyl hearn ‘Stiniog.

Efallai mai’r ffordd orau i ni ddechrau trafod a lleisio barn am ddyfodol y llinell ydi cychwyn wrth ein traed a dod ynghyd ar gyfer diwrnod llnau mawr... Gwyliwch y gofod am ddyddiadau!
-Ceri Cunnington

- - - - 

Gallwch ddarllen rhywfaint o’r cefndir yn erthygl “Chwarae Trên?”

Pan bostiodd Elfed ar Facebook rai wythnosau yn ôl y byddai’r NDA yn ymgynghori ar ddyfodol y lein ym mis Tachwedd, mi gafodd lawer iawn o ymateb gan bobl Stiniog. Teg dweud unwaith eto, fod y sylwadau a’r ymatebion yn llethol o blaid llwybr cerdded a beicio. 

Gweler hefyd golofn y Cyngor Tref -Senedd Stiniog. Ewch ati i annog ein cynhorwyr i gefnogi defnydd cymunedol o’r lein!

Cofiwch bawb, dewch i gyfrannu at y drafodaeth a thorchi llewys hefyd, pan gawn ddyddiadau ar gyfer yr ymgynghoriad a dyddiad i glirio’r llwyni a’r sbwriel o’r lein, er mwyn dangos ein bod ni oddifrif ynglŷn â datblygu’r lein yn adnodd cymunedol, cynaliadwy, gwerthfawr!
-Gol.
- - - - - - - - - 

Ymddangosodd ar dudalen flaen ac oddi mewn i rifyn Medi 2023

- - - - - - - - - 

* Dyma ddiweddariad, o rifyn Hydref 2023:

NID DIWEDD Y LEIN

Yn ein darn am y lein rhwng y Blaenau a’r Traws ar dudalen flaen rhifyn Medi mi adroddodd Llafar Bro fod yr Awdurdod Dadgomisiynu Niwclear wedi cadarnhau nad oes ganddyn nhw fwriad o ddefnyddio’r rheilffordd eto. 

Ers hynny maen nhw wedi gwadu hynny (e-bost gan Bennaeth Cyfryngau yr NDA, Medi 22). Dyma be ddywedodd yr NDA am y rheilffordd yn yr ebost hwnnw: 

“No decisions have been taken on the future of the line. We will continue to engage with the local community throughout this process.”

Diolch yn fawr i’n aelod seneddol Liz Saville Roberts am ei chymorth ers hynny: ei dealltwriaeth hi o gyfarfod Teams efo prif weithredwr a chynrychiolydd arall o’r NDA ar 28ain Gorffennaf, oedd nad oedd ganddyn nhw ddiddordeb yn y rheilffordd! Mae hi rwan am sgwennu atyn nhw yn gofyn am gadarnhad.

Mae hyn yn dangos pa mor bwysig y bydd hi i bobl Stiniog a Traws gymryd rhan yn yr ymgynghoriad ar ddyfodol y lein yn yr wythnosau nesa. Mi fydd Llafar Bro yn siwr o dynnu sylw pan ddaw mwy o fanylion. Cadwch lygad ar ein cyfryngau cymdeithasol hefyd.
-PW, golygydd rhifyn Medi.

Pytiau Cymunedol

Antur Stiniog- Eiddo cymunedol
Cafwyd diwrnod agored ar safle Encil, oedd yn gyfle gwych i sgwrsio gyda’r cyhoedd, yn enwedig y rhai sy’n byw yn lleol i’r datblygiadau. Roedd yr ymateb yn bostif iawn, a cafwyd llawer o syniadau am be fuasai rhai yn ei hoffi ar dir yr hen Dŷ Golchi. 

Arddangoswyd hefyd gynlluniau (perchennog preifat) ar gyfer datblygu’r hen Glwb Sgwash.
Rydym yn falch i gyhoeddi bod y mwyafrif o’r rhai a fynychodd yn rhannu’r un weledigaeth ag Antur Stiniog am Stryd yr Eglwys.

Mae’r cwmni toi lleol Original Roofing wedi gorffen adnewyddu’r to, a bydd hyn yn help i sychu’r adeilad allan, cyn i’r prif ddatblygiadau gychwyn gan gynnwys ail-godi’r wal flaen. Yn ystod y gwaith byddwn yn defnyddio tir y Tŷ Golchi dros dro fel storfa a safle adeiladu.
Mi fydd gwaith yn cychwyn ar adnewyddu blaen siop Roial Stôrs yn fuan hefyd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cytuno mewn egwyddor i roi dros £200 mil o’r Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol ar gyfer  datblygu’r hen Aelwyd, ac mi fyddwn yn rhoi tendrau allan yn y dyfodol agos, er mwyn rhoi dyfodol cyffrous i'r hen adeilad arbennig yma.

Llwybr Llesol
Cynlluniau eraill gafodd eu rhannu ar ‘ddiwrnod agored’ Stryd yr Eglwys yng ngardd Encil, oedd rhai y Cyngor Sir i ddatblygu llwybr diogel i gerddwyr a beicwyr o gylchfan Bwlch y Gwynt i’r Llechwedd. 

Bydd y palmant yn cael ei ledaenu mewn ambell le er mwyn rhoi digon o le i greu llwybr oddi ar y ffordd fawr. Bydd beicwyr yn cael eu cyfeirio o dŷ Dolawel i lawr lôn yr hen ysbyty ac i fyny trwy Rhiw -yr unig ran lle bydd beics yn rhannu’r llwybr efo ceir, ond o leiaf na fydd raid cystadlu efo traffig yr A470 ar y darn cul peryglus heibio gwesty baltic. 

O geg y ganolfan ail-gylchu bydd ynys newydd i ganiatâu i gerddwyr groesi’n ddiogel a’r beicwyr yn aros ar y chwith i fyny’r allt. Rhan o raglen ehangach ydi hyn i ddatblygu llwybrau llesol trwy’r sir.

Tarian Tenis

Mi gawsom ni hanes dwy gwpan arian mewn rhifynnau blaenorol, cais am wybodaeth am darian sydd gennym y tro hwn:

 

Tybed a oes unrhyw un o ddarllenwyr Llafar Bro yn gwybod hanes neu leoliad tarian a wnaed o garreg leol yn y 1950au gan fy niweddar dad, William Owen.

 

Un o'r dynion hynaf a drefnodd y twrnamaint oedd 'Tug' Wilson, peiriannydd a ddaeth i'r Blaenau i weithio yng ngorsaf bŵer Stwlan. Un arall o'i bwyllgor oedd Mrs Lydia Owen, athrawes yn Ysgol y Moelwyn, a llawer o bobl leol.
Cysylltwch â gwyndaf.owen@hotmail.com Diolch.

- - - - - - - 

Addaswyd o ddarnau a ymddangosodd yn rhifyn Gorffennaf/Awst 2023

Cwpan Arall

Yn rhifyn Mai mi gawsom hanes cwpan y gystadleuaeth ddrilio (Trysor Siop Elusen).

Y mis yma, daeth cwpan unigryw arall i’r golwg, diolch i Bet Roberts, Ffordd Wynne.

 

Ar y gwpan, ceir y geiriau:

The Championship
North Wales 3 Mile Cycle Race
Blaenau Ffestiniog
Athletic Sports
Oct.5th, 1901
Presented by M. Rowland Jones, Maenofferen Hotel

Diolch i Steffan ab Owain unwaith eto am dyrchio’n archifau “The Cambrian News & Merioneth Standard”, 20 Medi, 1901. 

Yn y golofn chwaraeon, gwelir fod rasus beicio amrywiol wedi eu cynnal yma’n y Blaenau. 

 

Dyma’r buddugwyr: 

Râs filltir i ddechreuwyr: Iaf - William Davies, Lord Street, 2il - Robert Ellis, Glasfryn.
Râs ymlid ar feic: 1af - William Davies, Lord Street. 2il - Hugh Jones, Devon Terrace.
Yna y râs 3 milltir am y gwpan: 1af - Hugh Jones, Devon Terrace. 2il - William Davies, Lord Street. 

Dafydd Roberts
- - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mehefin 2023

Trysor Siop Elusen

Tra’r oeddwn yn siop OXFAM ym Mhorthmadog yn ddiweddar, sylwais ar gwsmeriaid yn trafod eitem oedd ar werth gydag un o’r staff.  ‘Roedd y gwrthrych yn debyg iawn i gwpan cystadleuaeth mewn eisteddfod.   Bore Sadwrn canlynol, tra yn Siop Goffi Antur Stiniog yn y Blaenau, galwodd un o’r genod oedd yn gweini – “Tyrd i weld hwn”.  

A beth oedd, ond yr eitem welais yn y siop elusen! 

(Lluniau gan Dafydd Roberts)

Arni ‘roedd y geiriau CWPAN CYSTADLEUAETH TYLLU BLAENAU FFESTINIOG, 1902.   Cyflwynwyd y gwpan i arddangosfa Cymdeithas Hanes Bro Ffestiniog yn ddi-enw, ond diolch o galon i’r dieithriaid a wnaeth. Galwch i'w gweld hi yng nghypyrddau gwydr y Gymdeithas yn y siop goffi.

I geisio darganfod mwy am y gwpan, euthum â hi at Steffan ab Owain, arbenigwr ar hanes y Blaenau.  Wedi ymchwilio, gwelwyd mai cwpan oedd ar gyfer enillydd cystadleuaeth tyllwyr chwareli ithfaen yn yr ardal.  Yn anffodus tydi enw’r enillydd ddim ar y gwpan. 

Dyma gyfieithiad gan Steffan o erthygl ym mhapur newydd ‘The North Wales Express’, 22 Awst 1902.

CYSTADLEUAETH DRILIO A SEICLO

Cynhaliwyd cystadleuaeth Pencampwriaeth Seiclo a Drilio gogledd Cymru ym mharc Blaenau Ffestiniog dydd Sadwrn, a hynny mewn tywydd dymunol.  Drilio’r twll dyfnaf mewn gwenithfaen o fewn 15munud gyda dewis o 15 ebill oedd un gystadleuaeth.  Enillwyd y wobr gyntaf, sef un gini a chwpan arian wedi ei hengrafio gan Evan Williams, Minffordd; yn ail – Richard Williams, Minffordd; a 3ydd – Morris Hughes, Llanaelhaearn. 

Yn y gystadleuaeth ar gyfer Chwareli Ffestiniog yn unig, yr enillwyr oedd – 1af John J. Davies, Manod; ail – E.W. Owen, Penrhyndeudraeth; a 3ydd – Jonathan Ellis, y Blaenau.  

Yn y gystadleuaeth seiclo enillwyd y wobr gyntaf, sef cwpan arian a chloc hardd, gan Hugh Hughes, Penmachno, a’r ail wobr gan John Jones, y Sgŵar, Blaenau.  

Enillwyd gwobr yn y gystadleuaeth tynnu rhaff dan dîm Chwarel Maenofferen; curwyd timau Chwarel Foty a Bowydd (Lord) a Llanaelhaearn ganddynt. 

Dafydd Roberts

- - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mai 2023

'Cwpan Arall'  -rhifyn Mehefin

Rhyddid a dringfeydd epig

Cyfweld Gerwyn Siôn Roberts,  y dringwr a’r ffotograffydd medrus o’r Manod

Dw i’n deall dy fod yn arweinydd mynydd. Sut wnes di ddechrau gweithio yn y maes yma? 

O oedran ifanc rydw i bob amser wedi bod ag angerdd am yr awyr agored. Dwi’n cofio pan es i ar daith gydag Ysgol y Moelwyn. Aethon ni i fyny Moel Eilio a phan welais i’r Wyddfa dan eira, sylweddolais pa mor anhygoel yw Eryri. Syrthiais mewn cariad â'r mynyddoedd a'r dirwedd yn syth bin.
Deuthum yn Arweinydd Mynydd oherwydd fy mod eisiau mynd â phobl i fyny'r llwybr anhygyrch i ddysgu a dangos Eryri iddynt. Felly maen nhw'n cael yr un teimlad ag a gefais i pan syrthiais mewn cariad ag Eryri.

Disgrifia dy ddiwrnod gwaith arferol
Mae fy nyddiau/wythnosau bob amser yn wahanol. Rwy'n llawrydd yn bennaf felly mae'n rhaid i mi chwilio am y gwaith fy hun. Mae'r gwaith yn cynnwys dysgu pobl i ddringo, arwain pobl i fyny mynyddoedd, arwain beicwyr mynydd. Mae lleoliadau bob amser yn wahanol sy'n braf. Dwi'n gweithio yn Eryri yn bennaf ond dwi hefyd yn gweithio yn achlysurol yn Ardal y Llynnoedd, Yr Alban ac eleni yn rhyngwladol.

Beth ydy’r peth gorau am fod allan yn yr awyr agored?
Rhyddid ac antur. Rwyf wrth fy modd yn anturio ar fy mhen fy hun neu gyda chwmni. Mae natur yn dod ag ymdeimlad o dawelwch a llonyddwch. Mewn byd sy’n fwrlwm o geir cyflym, ffonau clyfar, a hysbysebion teledu, mae’r awyr agored yn parhau i fod yn amrwd ac yn ddigyswllt. Ac nid yw'n gyfrinach y gall lleihau straen fod o fudd i'n hiechyd seicolegol a chorfforol.

 ... A beth ydy’r profiad mwyaf dychrynllyd iti ei gael ar y mynyddoedd?
Mae yna lawer o adegau pryd ti’n cael dy ddal allan gan y tywydd, tirwedd yn newid a ballu. Os bydd rhywbeth yn mynd o'i le tra'ch bod chi allan, mae'n rhaid i chi beidio â chynhyrfu, defnyddio'ch sgiliau a'i ddatrys. Does dim ots pa mor brofiadol ydych chi, na sawl gwaith rydych chi wedi bod yn cerdded yn y mynyddoedd, byddwch bob amser yn paratoi ar gyfer y gwaethaf.

Oes gen ti hoff fynydd lleol .... a pham?
Cwestiwn anodd…. hmmmm. Mae gan bob mynydd ei bersonoliaeth ei hun, o'i safbwyntiau, ei dechnegau, a'i straeon. Ond dwi'n meddwl Tryfan, Crib Goch, Moelwynion a Cnicht.

Mae Tryfan yn fynydd technegol iawn, nid yw'n heic mewn gwirionedd, mae pob llwybr yn llwybr sgramblo/dringo. Mae ganddo lwybrau sy'n hawdd eu sgrialu i ddringo caled. Rwyf wrth fy modd â'r amrywiaeth gwahanol o lwybrau i fynd i'r afael â nhw. Mae Crib Goch yn fynydd unigryw i Eryri. Mae ei siâp fel ei enw - ‘crib’, lle mae’n rhaid i chi gerdded ar draws top y gefnen gul hon gyda chlogwyni 100 troedfedd ar y ddwy ochr. Moelwynion a Cnicht yw fy mynyddoedd lleol a threuliais lawer o amser yn cerdded, seiclo a rhedeg i argae Stwlan ac i’r copaon. Mae'n braf bod ar fynydd lle rydych chi'n gweld pobl leol yn bennaf.

Dw i’n deall dy fod yn tynnu lluniau hefyd – o le datblygodd y diddordeb yma?
Fy nod gyda ffotograffiaeth yw dal y teimlad hwnnw o archwilio lleoedd newydd am y tro
cyntaf - ei rewi i gael ei rannu a'i ail-fyw dro ar ôl tro. Gan fy mod i bob amser allan, roeddwn i wrth fy modd yn tynnu lluniau o'r foment. Roedd pobl eisiau prynu fy lluniau felly dechreuais werthu. Edrychwch ar fy mhortffolio ar fy ngwefan.

Fe wnes di redeg ras y llynedd – dros gan cilomedr i fyny 47 copa Eryri. Swnio’n wallgo! Sut brofiad oedd hynny?

Ras y Paddy Buckley: Profiad diddorol a phoenus. Yr her anoddaf i mi ei gwneud hyd yn hyn. Dysgais lawer trwy wneud yr her hon, dysgais beth roedd fy nghorff yn gallu ei wneud pan fydd gennych chi feddwl positif. Rhyw bwynt roeddwn i eisiau stopio oherwydd blinder a phoen, ond oherwydd bod gen i feddwl positif gallwn barhau.

Rwyt ti wedi teithio dipyn hefyd – Yr Alpau, Nepal, India ... Dyweda fwy wrthym ni.
Es i Nepal ac India i archwilio, heicio a theithio. Roedd yr Himalayas yn syfrdanol.
Un o fy nheithiau diweddar oedd dringo yn yr Alpau. Gyrrodd fi a ffrind lawr i Chamonix gyda'n gilydd a chysgu yn y fan am bythefnos. Fe wnaethon ni ddringo rhai dringfeydd epig, y dringo gorau rydw i erioed wedi'i wneud. Roedd dringo ar 4000m gyda golygfa Mont Blanc wrth fy ymyl yn epig.

Mi fuost ym Mhatagonia yn ddiweddar hefyd. Cyfnod difyr mae’n siŵr?
Ymweld â’r Wladfa ym Mhatagonia oedd y profiad mwyaf swreal ac emosiynol i mi ei gael. Roedd siarad Cymraeg ar ochr arall y byd yn anhygoel ac yn swreal. Fe wnaethom hefyd lawer o ferlota yn yr Andes.

Oes gen ti daith arall wedi ei threfnu’n fuan?
Wrth ateb y cwestiynau hyn (diwedd Ionawr) rwy'n gyrru yn y Dolomites. Byddaf yn archwilio gogledd yr Eidal yn fy fan. Fy nghynllun yw heicio, rhedeg, eirafyrddio, a beicio yma. Rydw i hefyd yn gweithio ym Morocco ddechrau mis Chwefror. Rwy'n arwain grŵp i fyny Mt.Toubkal gyda chwmni anhygoel o ogledd Cymru o'r enw Adventurous Ewe.

Mae gen i lawer o deithiau ar y gweill eleni. Beicio o gwmpas Mallorca, rhedeg Tour du Mont Blanc. Mae gen i ychydig o swyddi rhyngwladol hefyd, mwy o waith ym Morocco ym mis Mehefin, beicio o gwmpas y Dolomitau a seiclo o Lundain i Baris. Blwyddyn gyffrous.

[Cyfweliad gan Glyn Lasarus Jones]

- - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2023

Llawer Mwy ‘na Llwybrau Beics

Mae Antur ‘Stiniog yn dathlu 10 mlynedd o weithredu fel un o fentrau a busnesau cymunedol mwyaf arloesol Cymru. 

Ers tywys y beicwyr cyntaf i ben mynydd cribau mae’r fenter yn cael ei chydnabod trwy Gymru fel un sydd wedi bod yn arwain y ffordd wrth fynd ati i fanteisio ar, ac ail-fuddsoddi arian sydd yn cael ei gynhyrchu gan ‘ymwelwyr’ er budd y gymuned leol. 

Gweledigaeth graidd y criw ymroddgar lleol o wirfoddolwyr sydd yn gyfrifol am Antur Stiniog ydi codi ymwybyddiaeth a dangos ei bod hi’n bosib i ni fentro a meithrin uchelgais fel cymuned wrth sicrhau bod asedau ac arian yn aros ac yn cylchdroi yn lleol.

Ers agor y llwybrau beicio mae’r Antur wedi defnyddio’r elw sydd yn cael ei gynhyrchu ar lethrau Cribau i ddatblygu a gweithredu nifer o brosiectau y tu hwnt i ‘dwristiaeth traddodiadol’ megis cynlluniau hyfforddiant i bobl ifanc a datblygu asedau ac eiddo cymunedol ar y stryd fawr.

Be nesa?

Mae cynlluniau cyffrous ar y gweill yn y tymor byr a’r hir-dymor i gyd-weithio yn bellach wrth edrych ar ddyfodol ein stryd fawr a cheisio mynd ati i sicrhau ei fod yn gynaliadwy yn economaidd a chymdeithasol, ac yn ateb gofynion y gymuned yn nhermau masnach, gwasanaethau, mwynhau a chymdeithasu.

Mae’r gwaith yma wedi cychwyn o ddifri yn diweddar gyda phrynu Siop Eifion Stores a sicrhau bod yr adnodd gwerthfawr yma yn parhau i fasnachu yn gynaliadwy wrth ateb gofynion y gymuned yn hytrach na chael ei werthu i rywun cefnog o’r tu allan, ei wagio, ei adael yn segur, ac yna’n dirywio.

Erbyn hyn mae cynlluniau cyffrous ar y gweill hefyd i ddatblygu nifer o eiddo segur ond pwysig ar y stryd fawr a byddwn yn trafod a gwrando ar syniadau lleol wrth fynd ati i’w datblygu. Mae’r rhain yn cynnwys Aelwyd yr Urdd, Siop Ephraim a Caffi Bolton.

- - - - - - - 

Ambell lun o'r dathliad a fu yn Siop Antur Stiniog ynghanol y Blaenau ar y 4ydd o Fedi 2022 (lluniau PaulW)

Estella

Y Cledrau

Ymddangosodd yn wreiddiol (heb y lluniau) yn rhifyn Gorffennaf-Awst 2022

Antur Stiniog -agored eto!

Newyddion am furluniau a Chlwb Beicio newydd, gan Leah Buckley

Ar ôl i’r cyfarwyddwyr a’r staff weithio’n galed iawn dros y cyfnod clo diwethaf i wneud yn siŵr fod pethau mewn trefn ar gyfer agor yn ddiogel unwaith eto, roedd hi mor braf gallu croesawu’r beiciwyr yn ôl i’r traciau lawr-allt, yn ogystal â phobl yn ôl i’r ddau gaffi ar ôl cyfnod hir iawn o fod ar gau.

Mae’r llwybrau lawr-mynydd ar y Cribau yn brysur, a braf ydi gweld y reidwyr yn dod i lawr y llethrau ar wib unwaith eto. Mae Sian, Val a’r staff wedi ail-agor yr caffi -  sydd wedi gweddnewid ers yr cyfnod clo, gyda theras braf newydd i eistedd tu allan, yn ogystal â’r teras to. Ewch fyny am sbec a phaned, mae o’n lle braf iawn, ac mae croeso cynnes bob amser a golygfeydd hyfryd (pan mae’r tywydd yn braf)!

Yn ogystal â hyn, mae staff gweithgar y Dref Werdd wedi bod yn brysur iawn yn datblygu man bywyd gwyllt ger y safle beicio. Bydd rhagor o wybodaeth am hyn yn fuan. Mae ‘Trac Pymp’ newydd wedi ei ddatblygu hefyd, ar safle’r Parc Beicio, ac mae llawer o ganmol arno … Cofiwch am am eich helmed! Oriau agor Parc Beicio Antur Stiniog … Dydd Iau- Dydd Llun, 8.30yb - 5.00yh. Cysylltwch â’r safle ar 01766 238 007 am unrhyw wybodaeth bellach.

Sôn am feicio, mae gennym ddarn o newyddion cyffrous iawn arall i’w gyhoeddi … mae Clwb Beicio Antur Stiniog i blant a phobl ifanc wedi dechrau o’r diwedd ar ôl blwyddyn a hanner o geisio ei sefydlu. Fel rhan o fod yn aelod o Glwb Beicio Antur, mae yna feics ac offer diogelwch ar gael i blant a phobl ifanc eu benthyg ar gyfer sesiynau’r Clwb; mae’r traciau’n dechnegol iawn, a’r beiciau a’r offer diogelwch yn addas. Cewch ragor o wybodaeth am Glwb Beics Antur Stiniog ar dudalen Facebook Antur Stiniog/Clwb Beics Antur.

Lawr yn yr dref, mae Helen a Ronwen yn hynod o hapus i’ch croesawu’n ôl am baned a chacen. Mae Siop a Thŷ Coffi Antur Stiniog ar agor unwaith eto!

 

Mae llawer iawn o ddatblygiadau eraill hefyd. Yr atyniad pennaf ydi’r Murluniau anhygoel a ddylunwyd ac a beintwyd gan yr artist ifanc lleol talentog  - Lleucu Gwenllian. Mae’r Murlun arbennig hwn yn rhan o brosiect ehangach Cais Safle Treftadaeth y Byd [UNESCO] gan Gyngor Gwynedd ar gyfer ardaloedd Llechi Gogledd Cymru. 

Mae murluniau Lleucu yn dathlu cyfoeth diwylliannol, diwydiannol a chwedlonol yr ardal, drwy ddefnyddio delweddau a symbolau sy’n adlewyrchu chwedlau’r Mabinogi … a hynny yn lliwiau’r enfys, sy’n cyfleu teimladau o obaith ac hapusrwydd ar gyfer yr dyfodol. Hoffai Staff Antur Stiniog ddymuno pob lwc i Lleucu ar gyfer y dyfodol, a diolch o galon iddi am ei gwaith caled, ac am gwbwlhau’r murlun er gwaetha’r tywydd difrifol yn y gwanwyn.

Yn ogystal â hyn, mae'r Dref Werdd wedi gosod a phlannu ‘Wal Werdd’ - tu allan i Siop a Thŷ Coffi Antur Stiniog, ac mae’r cynllun ‘Maker Space’ gan Ffiws yn dod i’r gofod i fyny’r grisiau yn y Caffi. Dyma brosiect creadigol fydd ar gael i’r gymuned gyfan i’w ddefnyddio. Am ragor o fanylion, cadwch lygad ar dudalennau ein cyfryngau cymdeithasol, neu, holi Helen yn y Siop. 

Oriau agor Siop a Thŷ Coffi Antur Stiniog, Stryd Fawr - dydd Llun – dydd Sadwrn 9.00yb-3.30yp. Mae yno groeso cynnes bob amser!

------------------------------

Addasiad o erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mehefin 2021

Lluniau-

1,3: Helen McAteer. 

2: Antur Stiniog. 

4: Beca Williams

Stolpia -merlod a beics

Pennod arall o gyfres Steffan ab Owain, Hogiau’r Rhiw 1956-1963

Yn ddiau, y mae gan rai ohonoch gof o’r dyddiau y dechreuodd y Comisiwn Coedwigaeth ddechrau plannu coed ar yr ochr draw i Fwlch Gorddinan yng ngodre gogleddol Moel Farlwyd, o bobtu’r Afon Las, ac i lawr at Hafod Gwenllian ger Roman Bridge. Credaf mai tua 1961-62 oedd hi gan fod Bill Jones yn cofio gwneud y bont tros yr afon pan weithiai i’r Comisiwn. Sut bynnag, tybed faint ohonoch sy’n cofio’r merlod a fyddai yno, ac fel y byddent yn pori ar ochr y mynydd cyn iddynt ddechrau torri’r cwysi i blannu’r coed. Gan fod neb ar eu cyfyl ar ôl tua hanner awr wedi pump o’r gloch, ac ar ôl rhyw hanner dydd ar y Sadyrnau, byddai’r hogiau–drwg, yn ôl rhai - yn mynd draw yno a cheisio cael pas ar gefn y merlod.

Cofiaf un tro, roedd rhyw dair neu bedair o ferlod wedi dod i bori i lawr at y ffens ar ochr y ffordd fawr, a dyma ni’r hogiau dros y ffens a cheisio eu denu atom gyda minciag neu rywbeth. Pa fodd bynnag, roedd un gaseg gydag ebol, ac nid oedd honno am adael inni ddod yn agos at yr un ohonynt, ac yn ddirybudd bron, ac os cofiaf yn iawn, dyma hi ar ras ar ôl un o'r criw, a rhoi brathiad iddo yn ei ben ôl nes yr oedd yn gweiddi ac yn griddfan ac yn anelu nerth ei draed yn ôl tros y ffens i’r ffordd. Y mae hi’n bur debyg mai dyna’r tro olaf inni fynd i’r fan honno ar ôl merlod mynydd!

Y ffordd yn arwain at Fwlch Gorddinan cyn dyddiau’r goedwigaeth a’i lledu ar gyfer trafnidiaeth.

Tua’r  un cyfnod, haf 1962, o bosib, a finnau wedi cael beic ar ôl ewythr imi, sef  Yncl John, gŵr Anti Meg, Bryn Tawel, i fynd yn ôl a blaen i’m gwaith yn Ffatri Metcalfe, penderfynais wneud defnydd iawn ohono un prynhawn Sadwrn a mynd am dro dros y Bwlch (Crimea) i Fetws y Coed.

Gyda llaw, Hercules oedd y beic, ac wrth gwrs, dim ond tri sbîd oedd arno, ac o ganlyniad, bu’n rhaid ei wthio i fyny rhiw Talyweunydd a rhiw Llyn Ffridd, bron yr holl ffordd at y Bwlch. Ond wedyn, dyma gael mynd, mynd fel y coblyn i lawr heibio Ffynnon Fach a chwt hogiau trwsio’r ffyrdd, ac i lawr at y gwastad lle byddai’r ffordd, os cofiwch, yn rhannol goncrit, ac wedyn i lawr y ‘tro mawr’ ar wib – ond erbyn hyn roedd y brêcs wedi poethi, ac nid oedd fawr o stop ar y beic, a dechreuodd fynd allan o reolaeth gennyf. Wel, y peth nesaf a ddigwyddodd oedd i bedal ochr chwith y beic daro y cwrb, neu’r wal ar y tro, a chymell y beic i fynd ar draws y ffordd. Tra’n ceisio ei reoli a’i unioni, yn fy nychryn, sylwais bod cwpwl ar wyliau wedi parcio ar bwt o dir ar ochr dde i’r ffordd ac yn cael picnic yno ar fwrdd bach ger eu car.

Yn y cyfamser, roedd y beic, a finnau yn dal arno, yn anelu yn syth atynt, a chofiaf  hyd heddiw fel yr edrychai’r dyn arnaf mewn braw, gyda’i geg yn agored a brechdan yn ei law, ac yn meddwl yn siwr bod gwrthdrawiad sobor am ddigwydd. Do, mi fedrais droi y beic o fewn ychydig fodfeddi i’r bwrdd bach a chael yr olwynion yn ôl ar yr iawn lwybr. Trwy ryw drugaredd nid oedd yr un cerbyd ar ei ffordd i fyny, neu dyn a ŵyr beth a fyddai fy hanes. Gyda llaw, penderfynais droi yn fy ôl am adre cyn cyrraedd Dolwyddelan!
-------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2020

Newyddion Antur!

Mae’n sâff dweud fod y misoedd diwethaf wedi bod yn brysur iawn i Antur! Ond, heb os na oni bai, mae’n rhaid dweud mai’r uchafbwynt i ni fel cwmni oedd agoriad swyddogol Parc Beicio Antur Stiniog! 

Alan, aelod o Fwrdd Antur Stiniog, Steve, a Medwyn, rheolwr y ganolfan. Llun- Alwyn Jones

Un o enwogion y byd beicio lawr mynydd (ac yn arwr i Buds!) Steve Pete, oedd yn arwain y miri i agor y traciau newydd - a dros ddau gant o reidwyr yn ei ddilyn! Felly, ynghanol y sbri agorwyd pedwar trac beicio mynydd newydd yn swyddogol ar ein safle ar ddiwrnod bendigedig o braf yng nghanol mis Medi. 

Roedd y digwyddiad ei hun yn hollol ddoniol - roedd y reidwyr wedi gadael eu beics ar ben y mynydd, cyn cael lifft nôl lawr gan fysus mini Antur i waelod y traciau- a'r bwriad oedd i’r beicwyr redeg i fyny’r trac, cael hyd i’w beics a rasio’n ôl i lawr-  ond heb iddyn nhw wybod os oedd y beiciau wedi cael eu symud a’u cuddio - roedd hyd yn oed gêrs rhai o’r beiciau wedi cael eu newid, ac roedd hi’n bedlam llwyr ar ben y mynydd - ond yn y modd mwyaf hwyliog bosib! Sâff dweud fod pawb wedi cyrraedd y gwaelod yn ddiogel ac yn hapus!

Mae’n rhaid dweud fod y diwrnod yn ei gyfanrwydd wedi bod yn wych, a’r awyrgylch fel parti go iawn - hapus a hwyliog. Roedd digon o adloniant yno gyda cherddoriaeth byw gan Pasta Hull a set acwstig gan Anweledig, gweithgareddau paentio i blant, y criw Baa Baa Bar hyfryd yno yn cynnig diodydd, stondinau gwerthu nwyddau beicio a digon o fwyd ar y barbaciw. Braf oedd gweld cymysgedd o bobl leol, plant o bob oedran, a reidwyr o bob cornel o Brydain yn mwynhau'r diwrnod.

Un o lwybrau newydd y Cribau. Llun- Paul W

Mae’r pedwar trac newydd yn ein galluogi i ni fel menter gymdeithasol i adeiladu ar ein llwyddiant fel un o’r canolfannau beicio gorau yn Ewrop! Am y tro cyntaf mae ganddom drac ‘gwyrdd’ - sydd yn addas ar gyfer teuluoedd - felly, mae  rhywbeth ar gyfer pob aelod o’r teulu a phob math o feiciwr yma! 

Os hoffwch fwy o fanylion am yr holl draciau sydd ar ein safle, gallwch gysylltu â ni naill ai trwy ein tudalen Facebook, e-bost:  post@anturstiniog.com  neu ffonio Parc Beicio Antur ar 01766 238 007. Croeso cynnes i bawb bob amser!

Mae'r siop yn y Stryd Fawr bellach wedi ffarwelio â chadair a choron Eisteddfod Genedlaethol Blaenau Ffestiniog 1898. Roedd hi’n bleser ac yn fraint eu cael yn Siop a Thŷ Coffi Antur dros yr haf. Galwodd llawer iawn o bobl heibio i’w gweld, a llawer iawn ohonynt o bob cornel o’r wlad! Hoffwn ddiolch i Gyngor Tref Ffestiniog ar ran pawb am gael eu benthyg - ond mwy na dim, mae’n hynod o bwysig i ni ddiolch yn fawr iawn i’r criw hynod wybodus ac annwyl - y Gymdeithas Hanes - am fod mor weithgar yn yr arddangosfa hanes (ac am helpu ein staff yn y caffi i roi gwybodaeth gyffredinol i ymwelwyr i’r dref! Be fysa ni’n neud hebddoch chi ar adegau prysur?!).

A sôn am arddangosfa, braf oedd rhoi cartref i Ŵyl Gelf Calon Gwynedd dros yr haf hefyd, ac arddangosfa Gwilym Livingstone Evans - mae yna gyfoeth o dalent yma’n lleol a chymaint o hanes i’w arddangos a’i rannu.

Mae hyn yn codi’r cwestiwn eto - fel da ni’n neud dro ar ôl tro - oes 'na fodd i ni gael Canolfan Treftadaeth bwrpasol yma yn y Blaenau? Gobeithio’n wir…

Wel, dyna ni am rwan, ond peidiwch ag oedi i gysylltu â ni os hoffwch – neu'n well fyth, dowch i fyny am frecwas gwych gan Val a Siân yng nghaffi Parc Beicio Antur (dydd Iau-dydd Llun) a dowch i mewn i weld yr hyfryd Tanwen a Ronwen am banad a chacan yn ystod yr wythnos yn Siop a Thŷ Coffi Antur ar y Stryd Fawr- croeso cynnes bob amser i bawb.
 -----------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2019

Antur Stiniog: Llawer mwy ‘na llwybrau beics

Ychydig o hanes a gobeithion yr Antur at y dyfodol, wedi'i addasu erthygl yn rhifyn Chwefror 2019.

Mae Antur Stiniog wedi hen sefydlu ei hun yn ardal Blaenau Ffestiniog ers dros ddegawd bellach a priodol fyddai atgoffa’n hunain a’r ardal ychydig o’n hanes, rhai o’n cynlluniau a gwahodd syniadau i gyd-weithio wrth edrych ymlaen yn hyderus i’r dyfodol.

Llun Adrian Bradley

Sefydlwyd Antur Stiniog fel menter gymdeithasol yn 2007. Fe’i sefydlwyd i feithrin uchelgais, ysbrydoli a chreu cyfleoedd i bobl leol fentro a llwyddo yn yr ardal. Gweithgareddau Awyr Agored oedd y sbardun gwreiddiol. Ar noson Goleuo ‘Stiniog  yn ôl yn 2007 fe dderbyniodd y fenter 2000 o addunedau o gefnogaeth gan drigolion y Fro oedd yn rhannu’r un weledigaeth:

“Datblygu potensial y Sector Awyr Agored yn ardal Ffestiniog mewn ffordd gynaliadwy ac arloesol er budd y trigolion a’r economi leol”.

Ers hynny mae’r Antur wedi tyfu o fod yn llwyr ddibynnol ar grantiau oedd yn cytundebu gweithiwr hunan cyflogedig rhan amser, ac un Swyddog Datblygu rhan amser drwy gynllun Cymunedau’n Gyntaf Bowydd a Rhiw.

Erbyn heddiw mae 11 aelod o’r gymuned leol (Cyfarwyddwyr Gwirfoddol) yn llywio a goruchwylio’r gwaith, ac rydym yn cyflogi oddeutu 20 o drigolion efo trosiant yn agos at £400,000 yn flynyddol (2017) gyda 90% o’r incwm yma yn cael ei gynhyrchu o ganlyniad i weithgareddau economaidd ym Mlaenau Ffestiniog. Yn ôl adroddiad  a wnaed ar y cyd gyda rhwydwaith Cwmni Bro Ffestiniog mae’r Antur yn llwyddo i gyfrannu 33% o’n trosiant i’r economi leol.

Yn ystod y 10 mlynedd diwethaf mae’r fenter wedi cyflawni nifer o amcanion oedd yn unol â’i weledigaeth wreiddiol. Ymhlith ein llwyddiannau mae agor llwybrau beicio mynydd ar lethrau'r Cribau ger Ceudyllau Llechwedd, ac yn dilyn cau Canolfan Ymwelwyr Y Parc Cenedlaethol yng nghanol y stryd fawr, bu i ni brynu a sicrhau perchnogaeth gymunedol o’r unedau gwag ac agor siop a chaffi yn gwerthu nwyddau a chrefftau lleol, offer awyr agored, yn ogystal â chynnig gwasanaeth canolfan wybodaeth i ymwelwyr a thrigolion lleol.

Y nod wrth symud ymlaen ydi cryfhau a datblygu'r cynnig yn ymestyn o ddatblygiadau pellach o ran llwybrau beicio mynydd, datblygu'r elfen hyfforddiant awyr agored, prentisiaethau i bobl leol a chyd- weithio efo chymdeithasau megis y Gymdeithas Hanes leol. Rydym am gefnogi a chryfhau rhwydweithiau lleol drwy Gwmni Cymunedol Bro Ffestiniog a chydweithio pan fo cyfle gyda rhwydwaith o fusnesau preifat y Fro sydd wedi gwreiddio yn, ac yn gweithredu er mwyn ein cymuned.

Mae 2019 yn argoeli i fod yn flwyddyn gyffrous. Yn ystod mis Mawrth cychwynwyd y gwaith o adeiladau llwybrau beicio newydd fydd yn addas i ddechreuwyr a rhai sydd am fentro i hyfforddi, ynghyd a datblygiadau pellach yn y ganolfan feicio. Bydd y datblygiadau yn tanlinellu ein statws fel un o ganolfannau beicio lawr allt gorau’r wlad.

Rydym hefyd yn awyddus i gydweithio ac ail edrych ar botensial datblygu llwybr beicio a cherdded Llyn Tanygrisiau a datblygu'r hen reilffordd rhwng y Blaenau a Thrawsfynydd er lles y gymuned.

Y Cribau a chaffi'r ganolfan feicio. Llun- Paul W

Rydym am greu cyfleoedd a mentrau o’r newydd drwy gefnogi a chryfhau rhwydweithiau lleol drwy Gwmni Cymunedol Bro Ffestiniog a chydweithio pan’ fo cyfle efo asiantaethau a busnesau preifat y Fro sydd yn gweithredu ac wedi gwreiddio yn ein cymuned.

Yn ddiweddar mae’r Antur wedi derbyn trosglwyddiad eiddo gan Gwmni Cymunedol Adwy ac felly mae gwerth yr asedau y mae Antur ‘Stiniog wedi llwyddo trosglwyddo i berchnogaeth gymunedol oddeutu £1.4m. Rydym wedi cynhyrfu efo potensial i ddefnydd cymunedol o’r adeiladau yma ac yn awyddus i rannu syniadau ar ddatblygu'r eiddo er lles yr ardal. Sut y cawn ni eu gwarchod yn llwyddiannus ar gyfer y dyfodol tra ar yr un pryd cael y gwerth cymdeithasol gorau o’u defnyddio heddiw? Rydym am wrando ac ymateb i ddeheuad a gofynion ein cymuned.

Bellach mae’r sector cyhoeddus yn crebachu, buddsoddiad cyfalaf preifat allanol yn cilio a bydd datblygu diwydiant trwm a’r cryfder economaidd cymharol a ddaeth i’r Blaenau a’r fro yn ei sgil yn anodd yw ail-greu i’r dyfodol. Mae’n holl bwysig felly ein bod ni yn unigolion, yn fentrau a busnesau'r dref yn gweithredu ar y cyd. Beth am gefnogi ein gilydd wrth feithrin ysbryd o fentergarwch cymunedol a datblygu cynlluniau o fudd economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol?
Mae’n ddyletswydd arnom i sicrhau dyfodol ffyniannus i’n hieuenctid a’n bro.

Bellach mae sawl galwad o gyfeiriadau gwahanol am strategaeth datblygu economaidd ystyrlon ar gyfer gogledd orllewin Cymru. Bu ffocws y drefn sydd ohoni ar ddenu cwmnïau cyfalaf mawr i’r rhanbarth ond erbyn hyn mae cydnabyddiaeth yn tyfu fod angen cynllun newydd i sicrhau ffyniant ein cymunedau a datblygu ymateb lleol i’r heriau. Mae methiannau datblygu economaidd y gorffennol wedi gadael ein cymuned ymysg y tlotaf yn economaidd yn Ewrop a hynny er bod yr ardal wedi, ac yn dal i greu cyfoeth anferthol ym meysydd megis ynni a thwristiaeth.

Teg gofyn y cwestiwn; Lle mae’r holl gyfoeth yma’n mynd?

Rydym wedi hen arfer dechrau wrth ein traed yma, ac mae nifer yn edrych eto tuag at y fro i rannu gwersi ac am ysbrydoliaeth ym maes datblygu mentrau cymunedol. Rydym eisoes mewn trafodaethau efo cymunedau Nantlle ac Ogwen i ddysgu oddiwrth ein gilydd a rhannu syniadau ac ymarfer da.

Yng nghanol yr holl lymder, mae arwyddion calonogol wrth i rwydwaith Cwmni Bro Ffestiniog rhyddhau astudiaeth yn ddiweddar yn nodi bod mentrau a busnesau cymunedol y Fro bellach yn cyflogi dros 150 o drigolion lleol ac yn cyfrannu dros £1.5miliwn i’r economi leol. Credwn fod modd adeiladau ar y llwyddiant yma efo cyd-weithio a chefnogaeth briodol gan yr Awdurdod Lleol a’r Llywodraeth.

Wrth weithio efo’n gilydd mae atebion gwahanol yn bosib ac mae angen i ni gyd-weithio a rhoi mynegiant i hyn.

Mae’r atebion gennym ni bobl Bro Ffestiniog.

Rhaid chwalu’r ffiniau anweledig sy’n ein rhwystro ni rhag ymddiried yn llawn yn ein gilydd.

Dim ond un cynhwysyn ym mara brith Bro Ffestiniog ydi menter Antur Stiniog. Heddiw yn fwy nag erioed, mae’r cyfrifoldeb am ein dyfodol yn ein dwylo ni ac mae yma gyfle i gyd-greu dyfodol gwell. Credwn yn gryf mai dim ond drwy gyd-weithio a rhannu’r un weledigaeth, partneriaethau a chefnogi ein gilydd mi fyddwn i’n llwyddo.

Os am wybod fwy am ein gwaith, rhannu syniadau  yna dewch draw Siop am banad, ffoniwch 01766 832 214 neu e-bost elin@anturstiniog.com

Chwarae Trên?

Casgliad o eitemau diweddar, a hŷn, ar thema'r hen reilffordd GWR.

Cymdeithas Reilffordd Trawsfynydd a Blaenau Ffestiniog.
Yn ystod y misoedd diwethaf ffurfiwyd y cwmni hwn yn un swydd er mwyn ail agor y darn rheilffordd rhwng Blaenau a Traws. Bydd hon yn gamp eithriadol a hynny er mwyn gweld trên yn rhedeg dros y cledrau hyn o fewn y flwyddyn! Mae hyd y rheilffordd yn saith milltir a chadwyd y lein o’r Atomfa i’r Blaenau ar agor am flynyddoedd ar ôl cau i'r cyhoedd ym 1960.

Un o’r cefnogwyr amlycaf, ac ef sydd wedi bod yn siarad gyda’r wasg ar ran y cwmni newydd, ydy brodor o Lundain fu ers saith mlynedd yn ceisio cael trwydded i fedru mynd ar y rheilffordd a chlirio’r tyfiant sydd wedi cau dros y lein mewn sawl lle dros y blynyddoedd. Bu'n son am ei gynlluniau ac roedd yn gweld y rheilffordd fel atyniad ymwelwyr ardderchog yn yr ardal.

Ar safle gwe'r cwmni mae’r Gymraeg unwaith eto yn cael ei mwrdro … pam na fedr pobl ddangos mwy o barch i’r iaith a chael pobl cymwys i gyfieithu?!

Ond nid hwn oedd yr unig gynllun i fynd a bryd nifer o selogion ail agor y lein …soniwyd yn Llafar bedair blynedd yn ôl am y cynlluniau i agor Velorail ar y lein a chafodd y prosiect hwnnw gryn sylw yn y wasg ac yn lleol. Ond be sydd wedi digwydd i’r cynllun hwnnw tybed?

Agorwyd y rheilffordd o’r Blaenau i’r Bala yn 1883 ac fe’i caewyd i’r cyhoedd ym 1960 a boddwyd rhan o’r lein i greu argae ddŵr fel rhan o gynllun Tryweryn.


Be’ ydy barn darllenwyr Llafar Bro am y digwyddiadau diweddar yn ymwneud â’r lein i Traws?
- - - - - - - - - -

Ymddangosodd yr uchod yn rhifyn Hydref 2016. Daeth ymateb erbyn rhifyn Tachwedd, gan deulu o’r Blaenau -dyma bytiau o'u llythyr:

Geiriau go allweddol yn yr erthygl ydi y byddai rhedeg trên ar y lein yn "atyniad ymwelwyr ardderchog yn yr ardal".

Ia, gwych i ymwelwyr efallai, ond be amdanom ni'r trigolion?
Rydym ni fel teulu'n meddwl y byddai creu llwybr beicio a cherdded yn fwy gwerthfawr o lawer.

Dyna oedd barn y mwyafrif llethol yn y cyfarfod cyhoeddus yn Ysgol y Moelwyn fis Gorffennaf y llynedd hefyd, lle trafodwyd dyfodol y lein.

Dychmygwch: dros chwe milltir o lwybr beicio gwastad yn Stiniog! Beicio diogel, di-draffig i deuluoedd ac unigolion. Ac i dwristiaid hefyd, os hoffen nhw!

Wrth gwrs, anwybyddu dymuniadau pobl leol wnaeth Network Rail, ond hoffwn ddiolch i Antur Stiniog am eu hymdrechion dros flynyddoedd hir o drafod rhwystredig efo'r awdurdodau, i geisio cael defnyddio'r lein at fudd cymunedol.
- - - - - - - - - -


 
Yn rhifyn Tachwedd 2011, cafwyd hyn:

Velorail Stiniog
Mae'r cerbyd cyntaf fydd yn cael ei ddefnyddio yn y cynllun Velorail rhwng Blaenau a Traws wedi cyrraedd swyddfa Antur Stiniog yn y Blaenau. Hwn fydd y cynllun Velorail cyntaf yn y wlad. Mae Antur Stiniog yn gobeithio y bydd y cynllun yn gweld y cerbydau cyntaf ar gyfer ymwelwyr ar yr hen reilffordd tua diwedd yr haf nesaf.

Cerbyd velorail Antur Stiniog

Defnyddir y cerbyd pum sedd sydd wedi cyrraedd y swyddfa yn y treialon i ddarparu'r ffordd fel petai. Mae'r math hwn o velorail eisoes yn boblogaidd yn Yr Iseldiroedd, Ffrainc a'r Almaen. Os chwiliwch ar y we am St Eulalie-de-Cernon, sef pentref bychan ger tref Millau yn ne Ffrainc, gallwch weld lluniau a gwylio ffilmiau o bobl yn defnyddio'r velorail ac  fe gewch weld sut maent yn gweithio a chymaint mae pobl yn eu mwynhau.

Yn ôl Ceri Cunnington maent yn gobeithio cael y cerbyd ar y trac cyn y Nadolig i weld sut mae'n gweithio ac ar hyn o bryd mae Antur Stiniog yn edrych ar sut i ariannu'r prosiect. Yn ôl Ceri bydd yn gweithlo gyda Rheilffordd Ffestiniog, Coleg Meirion-Dwyfor ac hefyd ysgolion lleol i gwblhau'r prosiect.

Defnyddir pum cerbyd i ddechrau a bydd y nifer yn cynyddu yn ôl y diddordeb a'r defnydd. Mae Antur Stiniog yn credu y dylid gweld yr hen reilffordd fel adnodd gwych i ddenu ymwelwyr i'r dref ac ar hyn o bryd mae'r adnodd hwnnw yn wastraff llwyr.

Gwyliau iach (ffasiynol lawn y dyddiau hyn yn ôl y son!) fydd y velorail yn ei annog ac wrth gwrs bydd golygfeydd gwych i dynnu sylw pan fo’r coesau'n diffygio! Felly, does dim angen trydan nac olew, na phetrol neu ddisel; dim ond grym traed a’u gallu i bedalu bydd ei angan ...

Bydd Antur Stiniog yn cynnal dyddiau lle bydd pobl yn medru helpu i glirio'r cledrau (mae drain ac ysgall wedi meddiannu'r cledrau mewn mannau) Mae hon yn fenter gyffrous iawn a gwych o beth fod Antur Stiniog wedi cael gweledigaeth fel hon. Bûm yn St.Eulalie ddwy flynedd yn ôl a gallaf dystio at faint mae’r dref fechan honno wedi elwa o gael y Velorail ac roedd y lle yn haid o ymwelwyr yno, ynghanol mis Awst does dim digon o gerbydau oherwydd y niferoedd… a gobeithio y caiff velorail Stiniog yr un broblem yn y man! TVJ

- - - - - - - - - -


Yn ôl yn 2001 cafwyd y darn isod mewn erthygl dan y bennawd 'Newyddion yr Amgylchedd':

Lein Traws
Cyhoeddwyd adroddiad terfynnol cwmni ymgynghorwyr Atkins ar gyfleon datblygu’r rheilffordd rhwng y Blaenau a Thrawsfynydd rwan bod yr atomfa wedi gorffen cludo tanwydd ar ei hyd.  Comisiynwyd hwn gan Gyngor Gwynedd, Cyfle Ffestiniog a Thrawsnewid i gynnal asesiad manwl ar gostau a gwerth economaidd sawl opsiwn, er enghraifft cludo nwyddau, trên ymwelwyr arall neu lwybr cerdded a beicio.

Ar ôl pwyso a mesur, mae’r adroddiad yn argymell yr olaf, sef llwybrau hamdden, fel yr opsiwn sydd debycaf o ddod a budd i’r ddwy gymuned. 

Gyda datblygiadau llwybrau beicio cyffrous ar y gweill gan Trawsnewid, a datblygu llwybrau troed yn y Blaenau, dyma gyfle gwych i ddenu rhywfaint o wariant i’r fro o’r ddwy ardal weithgareddau agored poblogaidd hynny: Coed y Brenin a Betws. Bydd y cyngor sir yn ystyried yr adroddiad rwan, felly ewch ati i sicrhau bod eich cynghorwyr yn cefnogi’r adroddiad.

Taflen grynodeb o adroddiad manwl WS Atkins Consultants Ltd (Assessment of the Development Oppoortunities on the Blaenau Ffestiniog Railway Line. Final Report. Mawrth 2001)

- - - - - - - - - -

Be ydi'ch barn chi? Gadewch i ni wybod.

Profi'r Powdwr Du

Ar benwythnos heulog braf yr 16eg a’r 17eg o Ebrill, daeth dros 300 o fyfyrwyr o bedwar ban Prydain a gogledd Iwerddon i gystadlu ym Mlaenau Ffestiniog.

Antur Stiniog oedd yn cynnal Pencampwriaeth Beicio Lawr-Allt Myfyrwyr Prifysgolion Prydain eleni. 

Roedd Clwb Rygbi Bro Ffestiniog wedi caniatâu i’r myfyrwyr ddefnyddio ardal o gae Dolawel i wersylla, a bu canmol ar eu hymddygiad yn ystod y penwythnos.

Er bod eira ar y mynyddoedd ar ddechrau’r penwythnos, daeth yr haul i dywynnu ar lethrau’r Cribau wrth i’r beicwyr ymarfer. Cynhaliwyd y gystadleuaeth ar un o lwybrau du enwog Antur Stiniog- sef y Powdwr Du, a bu’n brawf heriol a chaled i’r beicwyr i gyd. 

Cafwyd cyfnod ymarfer arall fore Sul, cyn i bob cystadleuydd feicio un rhagbrawf, a’r cant cyflymaf yn mynd ymlaen i’r Bencampwriaeth.

Dau o feicwyr Cwpan y Byd ddaeth i’r brig, efo Jono Jones o Brifysgol Nottingham yn ennill gydag amser o 2.31.6 munud. Dim ond hanner eiliad yn arafach oedd Josh Lowe o Brifysgol Caerwysg. Thomas Owens o Brifysgol De Cymru oedd yn drydydd ar 2.33.1 munud.

Yn ras y merched, Bex Baroana o Brifysgol Manceinion oedd yn fuddugol (3.05.8); Mary O Boyle, Prifysgol Queens Belfast yn ail, (+3 eiliad); a Heather Kay o Brifysgol Aberystwyth yn drydedd.

Diwrnod ardderchog o rasio a phenwythnos wych arall i Antur Stiniog a’r Blaenau hefyd.

Daeth digon o gefnogwyr i fwynhau'r cystadlu yn llygad yr haul

Ras flynyddol y DhFfest yw’r gystadleuaeth nesaf ar y safle, ar yr 2il/3ydd Gorffennaf, ac wedyn bydd cystadleuaeth fawr Pencampwriaeth Cymru ar y 6ed a’r 7fed o Awst.
 
Rhowch nhw ar y calendar!
-----------------------------

Erthygl a lluniau gan Adrian Bradley.
(Addasiad Cymraeg PW)

 

AAntur AArdderchog!

Erthygl o rifyn Gorffennaf Llafar Bro.

Mae Antur 'Stiniog wedi llwyddo i sicrhau Trwydded Gweithgareddau Antur (AALA) ar gyfer  Canolfan Llyn Traws. Mae hyn yn newyddion gwych i'r fenter, a bydd yn ei galluogi i ddatblygu’r ochr gweithgareddau awyr agored ymhellach. Bydd hefyd yn golygu fod y cwmni gam mawr yn nes at  fodloni eu gweledigaeth fel cwmni, sef  i ‘ddatblygu potensial y sector awyr agored yn ardal Ffestiniog mewn ffordd gynaliadwy ac arloesol, er budd y trigolion a'r economi leol '.

Rydym yn dathlu derbyn y drwydded trwy gynnal dau fis o weithgareddau –a’r cwbl am ddim- yng nghanolfan Llyn Traws! Erbyn hyn, bydd rhai dyddiau ar yr amserlen wedi bod, ond rhwng hyn a diwedd Awst, mae teithiau cerdded, sesiynau caiacio i ddechreuwyr, canŵio, mynydda, teithiau beic, a llawer mwy...

Gadewch i mi ailadrodd hyn: mae’r cyfan am ddim, felly dewch draw yn llu!
Meddai Megan Thorman, rheolwr y ganolfan "Mae hwn yn gyfnod cyffrous, ac mae sicrhau'r drwydded AALA yn gam mawr ymlaen i ni. Mae’r ganolfan mewn lleoliad delfrydol i ddarparu gweithgareddau awyr agored amrywiol, ac rydym yn datblygu perthynas gydag ysgolion lleol, clybiau a grwpiau ieuenctid i ddarparu hwyl a phrofiadau addysgol yn yr awyr agored".

Mae Antur Stiniog yn gwmni di-elw a ffurfiwyd yn 2007. Dechreuodd y cwmni er mwyn datblygu prosiectau i ddarparu hyfforddiant a chymwysterau mewn gweithgareddau awyr agored ar gyfer siaradwyr Cymraeg lleol a thrwy hynny greu swyddi o safon yn lleol.

Mae’r Antur eisoes wedi datblygu canolfan feicio sydd yn hynod lwyddiannus ac wedi creu hyd at 16 o swyddi ers agor y llwybrau yn 2012. Eleni, mae’r ganolfan feicio yn cynnal ei thrydedd ŵyl rasio lawr allt ar Orffennaf  y 25ain a’r 26ain ac mae'r Gyfres Lawr Allt Prydeinig yn dychwelyd am yr ail flwyddyn ar Fedi’r 19eg a’r 20fed. Chwiliwch am bosteri yn lleol.

Cysylltwch â Chanolfan y Llyn ar 01766 540780 am fwy o wybodaeth neu ewch i www.anturstiniog.com.

CHWALU RECORD BYD!
Llongyfarchiadau mawr i dîm Project Enduro, gan gynnwys y rasiwr lleol Brian Roberts, ar lwyddo i osod record byd newydd, gyda chymorth staff Antur Stiniog, trwy deithio 25,875 metr i lawr allt mewn pedair awr ar hugain. Camp anhygoel a wnaed ar feiciau pedair olwyn oedd wedi eu datblygu’n arbennig gan y prosiect.

Yn y llun mae Brei ac aelodau eraill y tîm, efo Adrian Bradley, arbenigwr beicio Antur Stiniog. (Llun gan Alwyn Jones.)

---------------------
Gwefan Antur Stiniog (Dim cysylltiad â Llafar Bro). Weithiau mae'r ddolen yn mynd a chi i hafan Saesneg yr antur yn anffodus, llywich i'r hafan Gymraeg trwy wthio'r botwm 'CYMRAEG'