Senedd Stiniog -Mawrth 2026

Adnewyddu’r Parc Sglefrio
Fe gynhaliodd Cyngor Tref Ffestiniog gyfarfod arbennig ym mis Chwefror i bennu praesept ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf. Penderfynwyd neilltuo £100,000 i adnewyddu’r Parc Sglefrio, sydd wedi bod ar gau ac yn segur am sawl blwyddyn oherwydd fod yr hen offer wedi dirywio ac yn berygl. Mi fydd y Cyngor yn ariannu hwn trwy dynnu arian o’r balansau, gan gyfyngu’r codiad yn y praesept i 4%, sef mwy neu lai lefel chwyddiant. Mi fydd y Cyngor hefyd yn trio codi cymaint â phosibl o’r arian ar gyfer y Parc Sglefrio o grantiau, er mwyn cadw cymaint â phosibl o’r arian hwn ar gyfer gwelliannau a blaenoriaethau eraill yn y fro.   

Tref Ddiwylliant 2026
Roedd Gwenlli Evans o Gwmni Bro Ffestiniog wedi trefnu i fynychu’r cyfarfod i siarad am gyflwr Stryd Fawr y Blaenau. Wnaeth hi gyfeirio at Westy’r Queens yn ogystal a hen siop Lewis. Beth y gellir wneud eu cylch? Mi ofynnodd y Cyng. Dafydd Dafis ba hawliau sydd gan y Cyngor Tref i roi pwysau ar y bobl sy biau’r adeiladau hyn i’w defnyddio? Ydy’r waliau a’r toeau’n ddiogel? 

Roedd pob aelod o’r Cyngor yn awyddus i fynd i’r afael â’r broblem. Aethpwyd ymlaen i drafod y cyfle i Flaenau Ffestiniog gael ei dynodi fel Tref Ddiwylliant y DU, gan fod Llywodraeth y DU wedi gwahodd ceisiadau a’r Aelod Seneddol Liz Saville Roberts wedi tynnu sylw’r Cyngor at y cyfle hwn. A oes modd defnyddio’r cyfle hwn i sicrhau fod y safleoedd hyn yn cael eu datblygu a’u defnyddio? 

Yn y pendraw, cytunwyd i ffurfio is-bwyllgor arbennig i drafod hyn, gyda Chwmni Bro yn cymryd rhan. Dafydd Walter gynigiodd hwn gyda Morwenna Pugh yn eilio. Roedd pawb yn cytuno fod eisiau cydweithio i gael y gorau o hyn. 

Gwella bioamrywiaeth yn Sgwâr Ocli
Mae anghydfod wedi codi am gynlluniau’r Cyngor Tref i ddefnyddio grant o Bartneriaeth Natur Gwynedd i blannu coed ffrwythau ar ran o Sgwâr Ocli, yn ogystal â dôl flodau gwyllt a gwrych traddodiadol wedi ei blygu. Yn anffodus, doedd dim ymgynghoriad wedi digwydd gyda thrigolion y Sgwâr ymlaen llaw ac roedd nifer ohonyn nhw anhapus iawn i weld fod ffens ddwbl wedi ymddangos ar hyd un ochr y Sgwâr. Roedd hwn wedi cael ei godi i amddiffyn y gwrych newydd yn ystod ei flynyddoedd cyntaf. Roeddwn i, y Cyng. Rory Francis, wedi rhoi cynnig i lawr i drefnu cyfarfod safle gyda thrigolion a Hywyn Williams o’r Bartneriaeth i drafod hyn. Ddywedodd y Cyng. Mark Thomas fod y ffens yn y lle anghywir beth bynnag, gan y byddai rhan o’r polyn trydan o fewn y gwrych oni bai fod y ffens yn cael ei symud. Cytunwyd i drefnu cyfarfod safle.            

Pobl ifanc yn gwirfoddoli
Derbyniwyd llythyr oddi wrth yr elusen GISDA, sy’n cefnogi pobl ifanc rhwng 14-25 oed, yn gofyn a fyddai modd i rai o’r bobl ifanc wneud gwaith gwirfoddol gyda’r Cyngor Tref. Dywedodd y Cyng. Morwenna Pugh fod hwn yn syniad gwych a mi gynigiodd y Cyng. Dei Mur y dylid gwahodd rhywun o GISDA i ddod i gyfarfod efo’r Cyngor i drafod y manylion. Cafodd y syniad hwnnw ei gymeradwyo. 
- - - - - - - - - - 

Addasiad o'r golofn reolaidd a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mawrth 2026

 

Blwyddyn Newydd y Cyngor Tref

Tydi’r blynyddoedd 'ma’n fflio dwch!

Mae’n haws dechrau’r erthygl yma ar ddechrau bob blwyddyn gan fod apêl am gynghorwyr newydd yn rhan annatod ohono bellach. 

Pa amser gwell i geisio cael gwaed newydd i ymuno na phan mae ganddynt adduned blwyddyn newydd – efallai yn bwriadu gwneud cyfraniad cadarnhaol yn y gymuned, helpu’r trigolion neu weld gwell trefn ar bethau yn lleol? 

Y gwir ydi, mae hi’n o arw o ran aelodau yn y Cyngor. Gormod o seddau gwag. Oherwydd prinder cynghorwyr, mae ambell gyfarfod yn cael ei ohirio gan fod diffyg aelodau i ffurfio cworwm. Dwi’n siŵr y cytunwch fod hyn yn sobor o beth mewn ardal gyda thua phedair mil o drigolion?

Nid yw’r 'chydig cynghorwyr sydd gennym yn gallu mynychu pob cyfarfod wrth reswm.
Fel arfer, dau gyfarfod sydd mewn mis – Arferol a Mwynderau, gydag ambell un Anarferol neu Is-bwyllgor bob hyn a hyn. Anaml bydd unrhyw gyfarfod yn cymryd hirach nag awr. Dim ots am unrhyw gefndir gwleidyddol na phrofiad chwaith. Mae ambell gynghorwr profiadol yn ein plith, ond mae’r rhan fwyaf ohonom yn gymharol newydd i’r Siambr ac yn raddol ffeindio ein traed. 

Mae gan y Cyngor Tref ddwy Glerc sy’n gyfrifol am weithredu penderfyniadau’r Siambr a sicrhau ein bod ni'n dilyn y drefn gywir – y pethau pwysicaf i’w cofio ydi bod yr holl gofnodion ar gael i’r cyhoedd a bod y clercod yno er mwyn rhwystro unrhyw dor-cyfraith. Nid oes angen poeni am weld eich enw yng ngholofn “Rotten Boroughs” – cylchgrawn Private Eye - heb ichi dwyllo yn fwriadol wrth gwrs! 

Mae pawb yno i geisio cael y gorau i drigolion Stiniog. Felly, da chi, os oes hanner awydd arnoch, cysylltwch â’r clercod am ragor o fanylion.

Prif bwyntiau cyfarfodydd Rhagfyr:
Daeth yr heddlu draw i gyflwyno eu “Diweddariad” – gwelwyd fod ffigyrau tor-cyfraith wedi gostwng ryw 7% ond fod troseddau trais a rhyw wedi cynyddu dros y naw mis diwethaf. Fe’u holwyd gan y cynghorwyr oedd yn bresennol a chlywyd fod cynlluniau ganddynt i daclo’r defnydd o gyffuriau yn yr ardal. Cawn fwy o fanylion yn fuan gobeithio.

Penderfynwyd cefnogi ceisiadau am arian gan y Clwb Pêl-droed Ieuenctid a hefyd i dalu’r costau i dri o blant o Stiniog gael mynd i wersyll ‘Cyfle i Bawb’, (Yr Urdd 2026).

Daeth Cynghorydd Sir ward Teigl, Geraint Parry atom i egluro ychydig am ei waith ar ran yr ardal yng Nghaernarfon. Roedd yn ddiddorol dros ben a diolchwyd iddo am ei drafferth i ddod atom a gobeithiwn ei weld eto yn y dyfodol agos. Derbyniwyd rhestr waith gan y Cynghorydd Sir Elfed Wyn ab Elwyn hefyd.
Mae’r ddau i weld yn weithgar iawn dros yr ardal.

Yn y cyfarfod Mwynderau, penderfynodd y Cyngor, er diogelwch, i gau’r Parc tra bod  cwmni North Wales Fencing yn codi rhwydi uwch o amgylch y cae aml-ddefnydd MUGA. Bu rhai pryderon pan oedd y cae’n cael ei osod, felly gwell cadw’r cyhoedd o’r ardal yn gyfangwbl tra bod y gwaith yn mynd yn ei flaen oedd y penderfyniad doethaf ym meddwl y Siambr.

Dywedodd y clercod fod adroddiad y Swyddog Llwybrau wedi ei yrru ymlaen at sylw Cyngor Gwynedd a bod arwyddion ar fin cael eu gosod – un, “Dim Baw Cŵn” yng nghae Baltic ac un “Perygl – Dŵr” i’r berllan.

Penderfynwyd archebu ychydig o halen ffordd i’w gadw ger y Cwt Canŵs rhag ofn i ambell stryd gael trafferthion cyn i Gyngor Gwynedd fedru eu cyrraedd.

DMJ (Barn fy hun yn unig).

- - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ionawr 2026

 

Senedd Stiniog- Newyddion o'r Cyngor Tref

Cadair Eisteddfodol arall yn dychwelyd i Ffestiniog ar ôl oes ar wasgar!
Roedd y Cyng. Peter Jones wedi gweld y gadair Eisteddfodol ar werth ar y we. Cynigiodd y dylai’r Cyngor ei phrynu, i sicrhau y gall ddychwelyd i Fro Stiniog. Enillwyd y gadair yn 1897 gan Isaac Jones yn Eisteddfod Ebenezer, Blaenau Ffestinog. Cytunwyd i brynu’r gadair am £550, ac erbyn hyn, mae hi’n sefyll yn falch yn Siambr y Cyngor yn y Ganolfan.

 

Ystâd y Goron yn lleihau lefel y dŵr yn Llyn Dubach am resymau diogelwch
Daeth Ross Evans o Stâd y Goron i roi gwybod i’r Cyngor am gynlluniau’r corff hwnnw, sydd piau’r gronfa, i leihau lefel y dŵr 100mm y flwyddyn, a hynny am resymau diogelwch gan fod y strwythur yn wan. Maent yn bwriadu gwneud ffordd dros dro i wneud hyn, a’i symud wedyn. Maent wedi derbyn cyngor ecolegol ac archaeolegol, o gofio ei fod o fewn tirwedd llechi Gogledd Orllewin Cymru. Gofynnodd y Cyng. Marc Lloyd Griffiths am gopi o’r arolwg ecolegol. Cytunwyd i ddarparu hwn. Lleisiodd y Cyng. Mark Thomas bryder am yr effaith posibl ar stoc pysgod, gan nodi fod rhai’n dal i bysgota yno. Atebodd Mr Evans y dylai fod yna ddigon o ddŵr ar gyfer y pysgod sydd ar ôl. Erbyn i’r rhifyn yma o Lafar Bro ymddangos, mae’n debyg y bydd y gwaith hwn wedi dechrau a bydd yn parhau am rai wythnosau.

Clwb Amaturiaid y Blaenau yn cael grant am offer fideo newydd
Ystyriwyd cais gan y clwb i brynu VEO, sef peiriant recordio i alluogi pobl i wylio gemau o’u cartrefi. Cost yr offer fydd £2,500. Cytunwyd i gyfrannau £1,000 tuag at hwn. Cytunwyd hefyd i gyfrannu £1,000 tuag at Ambiwlans Awyr Cymru a £1,000 tuag at fudiad Dawns i Bawb, sy’n cynnig cyfleoedd dawnsio i bobl o bob cefndir trwy Wynedd, Conwy ac Ynys Môn.

Cefnogi troi’r llwybr llechi yn llwybr Cenedlaethol
Llwybr 83 milltir yw hwn, o Fangor, trwy ardaloedd llechi Eryri, gan gynnwys Tanygrisiau, y Blaenau, a Llan Ffestiniog. Roedd y Llwybr Llechi wedi ysgrifennu at y Cyngor yn gofyn am gefnogaeth i ddynodi’r llwybr fel Llwybr Cenedlaethol, fel Llwybr yr Arfordir. Nodwyd fod ymchwil gan y Ramblers fod twristiaeth cerdded yng nghefn gwlad ac arfordir Cymru yn cyfrannu dros £550 miliwn i'r economi a bod llwybrau cerdded yn rhoi cymhareb budd i gôst o 20:1. Cytunwyd i gefnogi’r cais.

Adroddiad Cadi am ei hymweliad â Rawson, Patagonia
Derbyniwyd adroddiad gan Cadi Dafydd, enillydd Ysgoloriaeth Patagonia 2025, am ei hamser yn Rawson. Dwi’n meddwl fod fersiwn fyrrach o hwn yn ymddangos yn Llafar Bro. Mi gafodd Cadi ei chanmol am hwn. Mae’n werth ei ddarllen!

Gwaharddiadau Parcio Tan y Manod
Ystyriwyd cynlluniau gan Gyngor Gwynedd am waharddiadau parcio yn Nhan y Manod. Roedd swyddog o Gyngor Gwynedd wedi trafod y mater efo’r Cyng Glyn Daniels ac wedi gofyn am farn y Cyngor Tref. Cytunwyd i gefnogi’r cais hwn, a hynny oherwydd pryder na allai’r gwasanaethau brys basio ar adegau, petai’r angen.

Dod â byd natur i Sgwâr Oakeley 

Yn olaf, adroddwyd fod cynlluniau’n mynd rhagddi ar gyfer cynllun bioamrywiaeth y Sgwâr. Gwerir £1,300 ar 50m o ffens er mwyn gallu plannu coed.

Rory Francis
- - - - - - - -

Ymddangososdd yn wreiddiol yn rhifyn Rhagfyr 2025

  

Senedd Stiniog -Chwifio Baneri

Cynhaliwyd cyfarfodydd arferol misol y Cyngor dros fis Hydref. Braf cael dweud nad oedd galwadau am unrhyw gyfarfodydd anarferol brys - fel y bu’n digwydd dros yr haf. Arwydd nad oedd unrhyw ddigwyddiadau annisgwyl neu drychineb yn yr ardal! 

Er, bu trafodaeth am gyflwr truenus y Queens yn y Cyfarfod Arferol (13/10/25). Daeth dwy o ferched oedd yn arfer gweithio yno draw atom i’w drafod, (mae lle priodol i aelodau’r ardal ddod i’r Siambr at y Cyngor i sôn am bethau sydd o bwys iddynt. Mae lle arbennig wedi ei neilltuo i hyn ym mhob Cyfarfod Arferol, dan yr eitem, ‘Cyfranogiad y Cyhoedd’). Dywedodd y merched eu bod yn tybio fod pethau cudd, dan-dîn wedi bod yn mynd ymlaen yno. Dywedwyd fod ein cynrychiolwyr gwleidyddol eisoes yn trio dod o hyd i atebion, ond, yn anffodus, roedd y Cyngor gymaint yn y tywyllwch a hwythau. Cydymdeimlwyd â hwy, dywedwyd y byddai’r Clercod yn rhoi gwybod iddynt am unrhyw newydd y byddem yn ei dderbyn.

Rhai o faneri Diffwys. Lluniau Paul W

Penderfynwyd ar restr baneri i’w hedfan ar bolyn baner Diffwys dros y flwyddyn. Roedd angen diweddaru’r rhestr. Mae’r Cyngor am barhau i chwifio’r baneri sydd o bwys inni’r Cymry dros eu cyfnodau priodol ynghyd â baneri’r gwledydd Celtaidd eraill o Ynysoedd Prydain a Llydaw, a’r bwriad yw eu hedfan dros ddyddiadau eu seintiau cenedlaethol neu ddyddiau cenedlaethol arbennig iddynt.

Yn dilyn y trafodaethau diweddar i atgyfnerthu’r cysylltiad rhwng Ffestiniog ac ardal Rawson ym Mhatagonia, cytunwyd i archebu, fframio ac anfon dau grys fel rhodd i’w Cyngor yno. Un crys rygbi Bro ac un crys pêl-droed yr Amaturiaid.

Wythnos yn ddiweddarach, yn y Cyfarfod Mwynderau (20/10/25), derbyniwyd crynodeb arolygon misol arferol gan y Swyddog Caeau Chwarae a’r Swyddog Llwybrau Cerdded. Adroddwyd bod y caeau chwarae mewn cyflwr da yn gyffredinol ond bod angen torri ychydig o wrych sy’n tyfu i’r ffordd yng Nghae Baltig. Dywedodd y Cynghorydd Marc Thomas bod ardaloedd y gôl-geidwaid o flaen goliau’r cau chwarae ym Manod mewn cyflwr gwael iawn, a bod ychydig dameidiau o hen grochenwaith yn dechrau dod i wyneb y pridd, rhywbeth fydd yn sicr o gael sylw yn y Siambr dros y misoedd nesaf. Cafwyd gwybod bod camfa bren ar lwybr afon Barlwyd wedi torri gan yn Swyddog Llwybrau Cerdded a bydd y Clercod yn rhoi gwybod i Gyngor Gwynedd am hyn.

Cytuniwyd i dderbyn dyfynbris i ymestyn rhwydi’r ardal chwarae aml-ddefnydd MUGA yn y Parc, a disgwylir i’r gwaith ddechrau yn yr wythnosau nesaf. 

Hwyl am y tro, safbwynt fy hun yn unig, DMJ

- - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2025 (heb y lluniau) 

 

Senedd Stiniog -Torchi Llewys

Er i gyfnod yr haf fod yn brysur dros ben, nid oes seibiant wrth i aelodau’r siambr dorchi llewys i ymwneud â’r gwaith a’r cynlluniau diweddaraf.

Ymgasglodd y Cynghorwyr ar yr 8fed o Fedi ar gyfer y cyfarfod misol arferol. Cafwyd ymweliad gan Sam Edwards, swyddog menter newydd o’r enw Perthyn, ac fe eglurodd yn fras i’r siambr beth oedd pwrpas y fenter. Dywedodd ei fod yn cynnig cymorth i fudiadau a mentrau cymunedol newydd drwy gynnig cyngor am unrhyw grantiau cychwynnol sydd ar gael, ffioedd cofrestru, costau twrnai ayyb. Eglurodd fod y mudiad yn cyfro Conwy, Môn a Gwynedd a bod yr iaith Gymraeg yn elfen annatod ohono. Awgrymodd y Cynghorwyr y dylent gysylltu â Menter y Wynnes a Chwmni Bro hefyd i weld a fyddai modd iddynt gydweithio yn y dyfodol. Diolchwyd iddi am ei chyflwyniad ac am ei hymdrech i ddod o flaen y Cyngor Tref.

Derbyniwyd gohebiaeth gan aelod o’r cyhoedd yn holi ynglŷn â sefyllfa’r hen giosg ffôn ar Stryd Glynllifon. Nid oes unrhyw ddefnydd yn cael ei wneud ohono ar hyn o bryd a does dim ffôn wedi bod ynddo ers tro byd, a does gan y Cyngor Tref mo’r hawl i’w ddymchwel. Cytunodd y Cyngor Tref i’w gadw dan glo ar hyn o bryd ac i edrych ar y posibilrwydd o roi ‘De-fib’ ynddo yn y dyfodol agos.

Mae’n amhosib bellach i gael cyfarfod heb i’r Parc godi ei ben. Nid newyddion drwg tro yma diolch byth, ond penderfyniad y dylai’r Clercod drefnu a chyfweld a phenodi swyddog fydd yn gyfrifol am agor a chau’r gatiau er mwyn ceisio cael gwell trefn ar y lle. Trefniad byr dymor bydd hwn oherwydd tenantiaid y Pafiliwn fydd yn gyfrifol am hyn pan fydd yr adeilad hwnnw’n barod i rywun fynd iddo. Y sefyllfa ar hyn o bryd - mae’r cynlluniau’n ôl yn nwylo’r pensaer yn dilyn ymweliad safle gan is-bwyllgor y Cyngor Tref. Manylwyd ar y rhestr waith gwreiddiol a phenderfynwyd gwneud newidiadau iddo. 

Wrth sôn am y Parc, parhau mae saga’r MUGA! (Ardal Chwarae Aml-ddefnydd... multi-use games area) Disgwyl mae’r Cyngor i gael prisiau gan ambell gwmni er mwyn codi uchdwr y ffens o’i amgylch. Gan mae arian cyhoeddus sy’n cael ei wario, mae’n rhaid cael dyfynbrisiau gan wahanol gwmnïau. Mae’r broses yn hirwyntog weithiau ac mae angen amynedd sant, fel trio troi tancer yn Llyn Ffridd ond, dyfal donc….

O dan eitem “Rhybudd o Gynnig”:

• Soniwyd bod Maer tref Rawson, Chubut, eisiau cryfhau’r cyswllt sydd rhyngddynt hwy a ninnau’n Stiniog. Cytunodd bawb fod hyn yn beth da. Rydym, fel y gwyddoch, yn anfon un aelod ifanc o’n cymdeithas yno’n flynyddol a braf fyddai cael croesawu person ifanc o Batagonia yma atom ni yn yr un modd. Cytunodd y Cynghorydd Rory Francis i lunio cytundeb teithio ffurfiol gyda thref Rawson. 

• Cais gan y Cynghorydd Marc Thomas i archebu dwy fainc ar gyfer trigolion Manod, i’w cyfnewid â’r hen rai gyferbyn â’r Wynnes. Mae’r ddwy sydd yno wedi cael llawer o ddefnydd ac wedi gweld dyddiau gwell. Cytunodd pawb.

Yn y cyfarfod Mwynderau (22/09), manylwyd a derbyniwyd yr adroddiadau diweddaraf gan swyddogion y Llwybrau Cerdded, y Caeau Chwarae a Chynnal a Chadw. Gwelwyd bod ychydig o waith clirio coed angen ei wneud o bopty rhai o’r llwybrau cerdded ond mae rhai pethau yn gyfrifoldeb Cyngor Gwynedd. Felly, cytunwyd i basio’r pethau hynny ymlaen i Gaernarfon a gofyn am gael diweddariad ganddynt pan fydd y gwaith wedi ei wneud. 

Cytunwyd i brynu hadau blodau gwyllt cynhenid i’r Berllan, ynghyd â llogi peiriant ysgraffio am benwythnos. Hefyd, fe gytunwyd i brynu offer, bylbiau ac yn y blaen ar gyfer ein meithrinfa fach newydd (fydd dan oruchwyliaeth ein garddwyr). Y gobaith yw y bydd y buddsoddiad dechreuol hwn yn arbed arian sylweddol i’r Cyngor Tref yn y dyfodol gan ein galluogi i dyfu planhigion ein hunain ac felly’n dileu’r angen i brynu blodau o feithrinfeydd allanol. 

Penderfynwyd hefyd wneud cais i 'Cadw Cymru’n Daclus' am eu pecyn ‘Perllan’. Mae’r pecyn yn cynnwys 15 coeden, 320 o fylbiau cynhenid, offer garddio ac ati. Dwi’n siŵr y cytunwch ei fod yn becyn gwerth i’w gael. Mae’r clerc mewn cysylltiad â nhw eisoes.

Yn dilyn cais gan glwb pêl-rwyd y dref, cytunwyd i ofyn i'r cwmni a osododd y cae MUGA yn y Parc i gynnwys marciau cwrt pêl-rwyd arno. Bydd yn siŵr o gael defnydd cyson gan y clwb.

Derbyniwyd gohebiaeth gan gwmni ‘Crazy Road Walls’, yn holi tybed a fyddai gan y Cyngor ddiddordeb mewn cael ymgynghoriad ar-safle hefo nhw i drafod y posibilrwydd o gael Parc Sglefrio newydd. Fel y gwyddoch, mae’r un hen wedi ei ddymchwel am iddo ddechrau mynd yn beryglus i’w ddefnyddio. Cytunwyd i fynd ymlaen â hyn gan obeithio y cawn gyngor arbenigol gyda’r prosiect - o’r grantiau sydd ar gael i’r adnoddau diogelwch diweddaraf ayyb. Bydd yr ymgynghoriad yn cael ei hysbysebu pan gawn ddyddiad penodedig, gan obeithio y daw pawb sydd â diddordeb draw i’r safle i gyfrannu.

Digon i gadw pawb yn brysur dros y gaeaf felly.

Hwyl am y tro, DMJ. Safbwynt fy hun yn unig.

Senedd Stiniog

Ambell bwt o newyddion o siambr y Cyngor Tref, gan Dei Mur a Rory Francis. 
(Pwysleisir mae barn bersonol y ddau gynhorydd a geir yma)

Yn anffodus, parhau mae’r trafferthion o amgylch y cae chwarae aml-ddefnydd MUGA, yn y Parc. Bu'n rhaid galw’r Cynghorwyr am gyfarfodydd anarferol sawl gwaith dros y mis diwethaf. Plant yn wyllt o fewn y cae yn cicio peli dros y ffens ac yn taro cerbydau’r cymdogion, hefyd yno’n hwyr wedi oriau agor y Parc. Mae’r Cynghorwyr oll yn cytuno fod hyn yn annerbyniol. Cytuniwyd i godi’r ffens o amgylch y cae, 2m pob pen ble mae’r goliau ac 1.2m ar hyd yr ochrau. Daw hyn a’r uchdwr at rhwng 14 – 16 troedfedd ar yr ochrau preswyl a’r cae bowls, fel yr awgrymwyd inni wneud.

Dechrau Awst, cafwyd agoriad swyddogol Perllan Pant-yr-Ynn a braf oedd cael gweld y lle yn ei ogoniant. Mae’r coed yn altro a’r planhigion lliwgar yn werth eu gweld. Daeth ambell i deulu lleol draw yn y prynhawn i fwynhau’r lluniaeth ysgafn a ddarpariwyd gan Seren, (drwy gronfa gymunedol Heddlu Gogledd Cymru), ac i eistedd ar y meinciau yn mwynhau heddwch byd natur. Dim traffig i’w glywed, dim ond trydar yr adar mân a mwmian y gwenyn. Pleser pur.

Nes ymlaen yn y mis cynhaliwyd y diwrnod teuluol blynyddol, ‘Hwyl yn y Parc’. Cafwyd ei gynnal eleni yng Nghae Chwarae Tanygrisiau. Bydd darllenwyr selog y golofn yn gwybod fod y Cyngor wedi cytuno i wneud yr wŷl yn un symudol, gyda’r rhesymeg fod pob rhan o’r dalgylch yn elwa ohono yn ei thro. Rhaid cyfaddef, bu’r ymateb gan drigolion Tanygrisiau yn bositif iawn, gyda sawl un yn falch o weld yr wŷl yno. Cafwyd dau ddiwrnod prysur dros ben mewn heulwen bendigedig. Braf oedd gweld pawb yn mwynhau gyda digon i ddiddori’r plant a’r oedolion. Rhaid diolch yma’n enwedig i’r clercod ac i’r is-bwyllgor, sef y Cynghorwyr Marc Griffiths, Morwenna Pugh, Mark Thomas a Peter Jones am eu holl waith caled yn trefnu a rheoli’r digwyddiad. Dwi’n siwr eu bod yn hapus iawn o’i weld yn lwyddiant ysgubol.

Yn ystod un o gyfarfodydd Gorffennaf, yn dilyn cynnig gan y Cynghorydd Dafydd Dafis, cytunodd y Cyngor i hedfan baner Palesteina. Nid yw cynghorau plwyf / tref i fod i ochri mewn digwyddiadau gwleidyddol, er dwi bron yn sicir imi weld baner yr Wcrên yn hedfan yn Niffwys unwaith hefyd. Ta waeth, roedd yn fwy o bleidlais moesol na gwleidyddol. Mae’r faner wedi ei gostwng a’i chadw o’r neilltu erbyn hyn. Cafwyd pedwar cwyn, ac iach o beth dwi’n meddwl oedd cael pobol yn ei thrafod, ac mewn tref o faint Stiniog ni ellid disgrifio’r weithred fel un sy’n ‘hollti’r gymuned’. 

Y Ddraig Goch a baner Palesteina dan y Garreg Ddu ac awyr las Stiniog. Llun Paul W

Maent yn dweud mae’r ffordd orau i anfad gael ffordd ei hun ydi i bobol dda wneud dim; ac er mor bitw oedd y weithred hon o chwifio’r faner, dwi’n hynod falch, yn hynod browd o’m cyd-gynghorwyr am eu penderfyniad dewr i wneud hynny.  ‘A’u llygaid llawn llwgu’, oedd un o linellau gorau Ymryson y Beirdd o’r Babell Lên imi o ‘Steddfod ‘Recsam eleni ond tybed beth oedd eich bloedd chi pan ofynnwyd y cwestiwn, “A Oes Heddwch?”    DMJ

. 

Derbyniwyd llythyr oddi wrth Gyngor Gwynedd yn cynnig gwneud gwaith i wella lloches bws Heol Foty, ger swyddfa Gisda, ar yr amod fod y Cyngor Tref yn barod i gymryd cyfrifoldeb am yswiriant a chynnal a chadw’r lloches ar ôl i’r gwaith gael ei gwblhau. Roedd o leiaf un Cynghorydd am wrthod, ar y sail y dylai Gwynedd gynnal y lloches bws. Ond gytunodd y mwyafrif, ar y sail mai dyna’r drefn gyda’r llochesi bws eraill a bod trigolion yn haeddu cael lloches bws o safon os ydyn nhw’n aros am fws yn y glaw.
Derbyniwyd adroddiad gan Bensaer yn rhestru’r gwaith fyddai, yn ei farn o, yn angenrheidiol i ddod ag adeilad Pafiliwn y Parc i gyflwr addas i’w osod fel caffi unwaith eto. Ond yr oedd y Cynghorwyr yn pryderu am rai o’r cynlluniau. Ni fydden nhw, er enghraifft, yn darparu dau ddrws rhwng y gegin â thoiled. Cytunwyd, ar gais y Cyng. Dafydd Dafis i gynnal cyfarfod arbennig i benderfynu pa waith yn union y dylid ei wneud. 

Cyflwynwyd cais cynllunio gan gan Breedon Trading Limited i ymestyn y caniatâd i weithio Chwarel yr Oakeley tan 2065. Mi wnaeth y Cyng Peter Jones ddadlau y dylid cefnogi hwn ar y sail cadw swyddi. Mi wnaeth y Cyng Dafydd Dafis ymateb fod 2065 yn bell i ffwrdd, fod yna bryder wedi bod am lwch o’r ‘crusher’ ac y dylid craffu’n ddyfnach ar y cais. Yn y pendraw, penderfynodd mwyafrif y Cynghorwyr gefnogi’r cais. 
RF    
- - - - - - - 

Addasiad o'r erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi yw'r uchod.

 

Senedd Stiniog -Caeau Chwarae a'r Berllan

Aeth yr heuldro heibio, felly bellach mae mwy o oleuni na thywyllwch yn ein dyddiau o’r diwedd! Amser felly i ninnau dynnu’n pennau o’r pridd a (gobeithio) mwynhau’r heulwen.  Penderfynwyd yng Nghyfarfod Mwynderau, y byddai oriau agor haf y Parc rhwng 8 y.b – 10 y.h, ac yn parhau hyd Calan Gaeaf ble fydd yr oriau’n newid yn ôl i 8 y.b – 5 y.h. O hyn ymlaen dyma fydd oriau’r Parc bob blwyddyn.  Yn y gorffennol, bu’r oriau’n newid gyda’r clociau, ond er nadu dryswch, penderfynwyd aros gyda’r oriau hyn o hyd. Byddai hyn yn galluogi’r Cyngor i gael rhoi arwyddion parhaol wrth giatiau’r Parc er gwybodaeth i’r cyhoedd.  

Mae pethau’n mynd ymlaen yn dda gyda’r prosiect MUGA [Ardal Chwarae Aml-Ddefnydd] yn y Parc hefyd a disgwylir i’r gwaith gychwyn yn fuan.  Mae’n debygol y bydd ychydig o fân anawsterau i’r cyhoedd, ond tydi’r Cyngor ddim yn rhagweld y bydd rhaid cau’r Parc am unrhyw gyfnod yn ystod y gwaith. Yn anffodus, mae’r caffi wedi cau ar hyn o bryd, ond mae gwaith uwchraddio adeilad Y Pafiliwn yn mynd ymlaen yno.

Deallwyd o adroddiad y Swyddog Caeau Chwarae eu bod mewn cyflwr da ar hyn o bryd ac ar agor i’r plantos. Yr unig waith yw tocio coed wrth gae chwarae Tanygrisiau a doedd dim i’w adrodd gan y Swyddog Cerdded Llwybrau ‘chwaith, felly does dim esgus rhag mynd i grwydro yn yr awyr iach!  

Darllenais ganlyniad arolwg yn ddiweddar ble dywedwyd mai dim ond un o bob deg o weithwyr llawn amser oedd yn neilltuo 10 munud y dydd i eistedd allan ym myd natur.  Arolwg Brydeinig ydoedd ond go brin fod hyn yn wir i weithwyr ardal mor brydferth a hon gobeithio.  

Y Berllan -llun o dudalen FB y Cyngor

Yn dilyn trafodaeth ac archwiliad mae'r Berllan, ym Mhant-yr-ynn wedi ail-agor i’r cyhoedd.  Os nad ydych wedi bod yno eto, mae’n werth ei weld, yn enwedig ar noson braf.  Mae’n le heddychlon iawn, a does unman gwell i weld yr haul yn machlud heibio’r Moelwynion ar fin nos.  Gorau byd os oes pwt o awel, i gadw’r gwybaid bach i ffwrdd!

Cafwyd wybod gan y Cyng. Elfed Wyn ab Elwyn (Rhiw a Bowydd) fod Cyngor Gwynedd wedi cytuno i osod bin baw cŵn yn Ninas, Rhiw, dim ond i’r Cyngor Tref gytuno i gyfrannu at y costau o’i wagio.  Cytunodd y Cyngor i wneud hyn.  Os ewch am dro at droed inclên y Doman Fawr, fe welwch fod bagiau baw cŵn yn hongian o frigau’r coed fel addurniadau Nadolig!  Afiach, pam fod pobol yn gwneud hyn ‘dwch?  Ta waeth, y gobaith ydi bydd hyn yn darfod pan fydd y bin yn ei le.

Y prif bethau i’w hadrodd o’r Cyfarfod Arferol oedd bod y Cyngor wedi cytuno i dderbyn cyfrifoldeb dros Diffibrilwr ger Caffi Llyn, Tanygrisiau. Daw hyn a nifer y diffibrilwyr yn yr ardal mae’r Cyngor yn gyfrifol amdanynt i chwech.

Derbyniwyd adroddiad, ‘Diweddariad yr Heddlu’.  Daeth Dion a Delia o’r Heddlu draw atom i egluro’r sefyllfa diweddaraf yn yr ardal.  Dywedwyd fod 90 o achosion troseddol wedi bod yn yr ardal ers y Nadolig.

Bwriedir y Cyngor ddiolch i’r RSPCA am ei gwasanaeth milfeddygol, rhad ac am ddim i’r rhai sy’n gymwys yn yr ardal ac am ei hannog i barhau gyda’r gwaith.

Mae pethau cyffrous ar y gweill a gobeithio y gallwn rhoi fwy o fanylion i chi dros y misoedd nesaf. 
Diolch am ddarllen, eich geiriau caredig a’ch ffyddlondeb i’r golofn.

Hwyl am y tro.
DMJ
- - - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ebrill 2025

 

Newyddion o Senedd Stiniog

Y Wynnes Cymunedol:
Mae gan unrhyw etholwr o ardal Ffestiniog yr hawl i annerch y Cyngor Tref am ddeng munud, ar ryw bwnc sydd ar agenda’r Cyngor. Fis Ionawr mi ddoth Gwenlli Evans a Nia Parri-Roberts o Ymgyrch y Wynnes i wneud hyn. Fel y bydd darllenwyr Llafar Bro yn gwybod, mae grŵp egnïol wedi dod at ei gilydd i feddiannu ac ailagor y Wynnes fel tafarn gymunedol. Maen nhw wrthi’n ysgrifennu cynllun busnes, yn chwilio am grantiau ac yn mynd ati i werthu cyfranddaliadau cymunedol. Mae’r pris gofyn ar gyfer yr eiddo’n uchel, £175,000, sydd yn bryder. Gwenlli Evans yw Cadeirydd y grŵp a Nia’n Is-gadeirydd ac mae 10 o bobl fel arfer yn mynychu’r cyfarfodydd. Mi ddiolchodd y Cyngor y grŵp am eu gwaith, gan gynnig cefnogaeth gref am y fenter. 

Ymchwilio sefyllfa’r Gymraeg yn y gymuned:
Fe glywodd y Cyngor gyflwyniad gan Brosiect Bro, sy’n gwneud astudiaeth am ddefnydd y Gymraeg yn y gymuned yn lleol. Mae’r gwaith yn cael ei lywio gan Brifysgol Rhydychen a Phrifysgol Ucheldiroedd yr Alban a’r Ynysoedd, yr ail oherwydd ei fod yn mynd i ymchwilio sefyllfa Gaeleg yr Alban hefyd. Mae’r tîm yn bwriadu galw mewn 250 o gartrefi’r ardal, allan o 800, gyda holiadur. 

Ceisiadau cynllunio:
Fe benderfynodd y Cyngor gefnogi cais cynllunio i alluogi Menter Nyth y Gigfrân i ddatblygu canolfan gymunedol yn yr Hen Lythyrdy ar y gornel yng nghanol Tanygrisiau. 

Fe wnaethon nhw hefyd cefnogi’r cais i ddatblygu Garej Bowydd, ar y sail y byddai’r cynlluniau yn gwella sefyllfa’r parcio yn yr ardal.*

Roedd y Cynghorwyr yn siomedig fod Cyngor Gwynedd yn cau’r gwasanaeth gofal dydd. Cytunwyd fod y sefyllfa yn siomedig tu hwnt. Fe fydd y Cyngor yn ysgrifennu at Gyngor Gwynedd i ofyn pam eu bod nhw wedi dewis cau’r gwasanaeth yma yn Ffestiniog. 

Cyffordd Allt Goch:
Derbyniwyd llythyr oddi wrth Gyngor Gwynedd am gyffordd Allt Goch lle mae’r B4391 i Lan Ffestiniog yn gadael yr A496 o Faentwrog i Flaenau Ffestiniog. Roedd nifer o drigolion wedi lleisio pryder am ddiogelwch y gyffordd hon. Roedd llythyr Gwynedd yn nodi fod yna 23 o ddamweiniau wedi cael eu cofrestru ar yr A496 rhwng Maentwrog a Blaenau Ffestiniog dros y deng mlynedd diwethaf, a fod Cyngor Gwynedd wedi rhoi dipyn o sylw i'r ffordd drwy gyflwyno nifer o ymyraethau yn y lleoliadau lle mae hanes o ddamweiniau. Ond roedd y llythyr yn nodi hefyd nad oedd yr un o’r damweiniau hyn wedi bod wrth y gyffordd arbennig hon. Cytunwyd i basio copi o’r llythyr at y rhai wedi cwyno am y gyffordd. 

Praesept y Cyngor Tref:
Mewn cyfarfod gwahanol yr wythnos cynt, cytunodd i Cyngor i gadw praesept y Cyngor ar bron yr un lefel â’r flwyddyn diwethaf. Nid yw’r Cyngor wedi llwyddo i wario’r holl arian oedd ym mhraesept y flwyddyn hon, er enghraifft trwy ddarparu parc sglefrio newydd. Ond cytunwyd i ddefnyddio’r tanwariant yma i ariannu hwn y flwyddyn nesaf, a hefyd i roi Ardal Chwarae Aml-Ddefnydd MUGA (Multi-Use Games Area) – yn y Parc. Mae’r Cyngor wedi llwyddo i gael grant £100,000 ar gyfer hwn.
Rory Francis
- - - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mawrth 2025

* Mae cywiriad i'r adran gynllunio yn rhifyn Mai 2025

Senedd ’Stiniog -Apêl am Gynghorwyr

Diolch i’r Cyng. Rory Francis am gychwyn yr alwad am gynghorwyr newydd yn rhifyn Rhagfyr o Senedd ’Stiniog. Parhau mae’r apêl. Beth well nag adduned blwyddyn newydd i roi’r hwb bach ’na mae rhywun ei angen i wneud rhywbeth o’r newydd, neu i ail-afael mewn rhywbeth yr oedd yn arfer ei fwynhau?  Ydych chi’n un o’r bobl ’ma sy’n cwyno’n dragywydd, “Tydi hyn ddim yn iawn…”, neu, “Pam ddim ei wneud fel arall?”.  

Neu, efallai, y byddech jyst yn dymuno rhoi ryw gyfraniad bach er lles eich cymuned? Efallai mai sêt yn y Senedd ydi’r ateb ichi.  Dyma restr o’r Cynghorwyr sy’n eistedd ar eich Cyngor Tref ar hyn o bryd:

Ward Bowydd a Rhiw (5 Sedd)
Rory Francis, Morwenna Pugh (Is-Gadeirydd), Troy McLean, Peter Alan Jones, David Meirion Jones.
Ward Tanygrisiau (1 Sedd)
Dafydd Dafis.
Ward Conglywal (2 Sedd)
Mark Thomas, GWAG.
Ward Diffwys-Maenofferen (5 Sedd)
Gareth Glyn Davies, Dewi Prysor Williams, Geoffery Watson Jones, GWAG, GWAG.
Ward Cynfal-Teigl (3 Sedd)
GWAG, Marc Lloyd Griffiths (Cadeirydd), GWAG.

O graffu uchod, fe welwch fod pum sedd wag allan o un-ar-bymtheg! 30% mwy na heb.  Rhywbeth mae rhywun wedi’i glywed ers blynyddoedd bellach, yw bod pobl ddŵad yn cymryd seddi ar gynghorau ac yn raddol newid iaith a natur y cymunedau hynny.  

Os nad yw bobl leol yn fodlon llenwi’r seddi, dyma fydd yn siŵr o ddigwydd ym Mlaenau hefyd. Drwy ddifaterwch ddaw hyn. Apathi ydi’r gelyn. Fe sylweddolwch, o adnabod y Cynghorwyr uchod, nad oes rhaid byw yn y ward yr ydych yn ei chynrychioli chwaith ac mai dim ond un ferch sydd ar y Cyngor! 

Os am fwy o fanylion am sut i ymuno, cysylltwch ag un o’r Clercod ar 01766 832398 neu piciwch mewn i’w gweld yn eu swyddfa yn y Ganolfan Gymdeithasol.

Yn y Cyfarfod Arferol, penderfynwyd cefnogi râs Sbrint Stiniog eto eleni, yn dilyn llwyddiant y llynedd, drwy dalu costau presenoldeb y St. Johns, a phenderfynwyd, hefyd, gefnogi ymgyrch Cyfle i Bawb 2025, Yr Urdd, drwy dalu i bedwar o unigolion lleol fynd ar wyliau gyda’r mudiad. Achosion teilwng, dwi’n siŵr y cytunwch.

Derbyniwyd Adroddiad gan ein llysgennad a fu ym Mhatagonia y llynedd, sef Gethin Roberts. Braf oedd clywed ei fod wedi mwynhau yno a bod yr Ysgoloriaeth wedi gwir ledu ei orwelion.  Cafodd sawl antur fythgofiadwy. Rydym yn dathlu deng mlwyddiant eleni ers inni drefeillio gyda Rawson, a bwriedir cynnig ysgoloriaeth eto eleni; a'r 10fed o Ionawr (oedd y) dyddiad cau! Gallwch gael y manylion ar gyfer gwneud cais gan y Clercod.

Cyfarfod Mwynderau. Derbyniwyd gwybodaeth gan Swyddog Cyswllt Cyngor Gwynedd (Priffyrdd) am waith fydd yn cael ei wneud yn yr ardal dros y mis yma gyda sawl llwybr yn cael sylw. Mae’r Swyddog Cynnal a Chadw hefyd efo digon ar ei blât wrth addasu’r Cwt Canŵs, a da oedd cael gwybod bod ein caeau chwarae wedi dod drwy’r ystormydd diweddar heb fawr o ddifrod.

Yn 2025, gobeithiwn symud ymlaen gyda’r cynllun o osod MUGA [ardal chwarae aml-ddefnydd] yn y Parc, clirio, ac, efallai, osod Parc Sglefrio newydd ger Cae Peips gan fod yr hen un wedi mynd yn rhy beryglus, ond mae ’na lot o waith i’w wneud cyn hynny.  Cyfnod prysur o’n blaenau. 

Gallwch gael yr holl newyddion diweddaraf am waith eich Cyngor yma, fel arfer, yn y Llafar, neu, os yn well gennych, drwy… ddod yn Gynghorydd, a chael y newydd yn syth o lygad y ffynnon! Pam lai?
Hwyl am y tro, fy marn i’n unig.
DMJ
- - - - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ionawr 2025

Senedd ‘Stiniog- Iaith a Ieuenctid a Mwy

Cymraeg yn unig fydd iaith y Cyngor

Penderfynodd Cyngor Tref Ffestiniog trwy fwyafrif yn mis Tachwedd, mai’r Gymraeg fydd unig iaith y Cyngor o hyn ymlaen. Roedd hyn mewn ymateb i lythyr a dderbyniwyd oddi wrth Gyngor Cymuned Llanystumdwy. Roedd Cyngor Llanystumdwy wedi awgrymu y dylai Cynghorau Cymuned gefnogi argymhellion Comisiwn Cymunedau Cymraeg, a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru o dan y cytundeb rhwng y Blaid Lafur a Phlaid Cymru, y dylid dynodi Ardaloedd o Arwyddocâd Ieithyddol yng Nghymru, lle byddai Llywodraeth Cymru a chyrff cyhoeddus yn gwneud ymdrech arbennig i atgyfnerthu’r Gymraeg fel iaith gymunedol. 

Cytunodd y Cyngor, trwy fwyafrif, i fynd ymhellach na hyn, gan ddatgan na fyddai’r Cyngor yn cyhoeddi agendas neu gofnodion yn y ddwy iaith o hyn ymlaen, ac na fydd yn talu i gyfieithydd yn y dyfodol pan fydd rhywun di-Gymraeg yn annerch y Cyngor.  

Dywedodd y Cyng. Geoff Jones y dylai’r Cyngor ddatgan mai’r Gymraeg yw iaith y Cyngor. Ymatebais fy mod yn cefnogi’r argymhellion Comisiwn y Cymunedau Cymraeg, ond nad oeddwn i’n cefnogi peidio â chyhoeddi cofnodion neu agendas dwyieithog oherwydd fod hynny yn erbyn y gyfraith, ac y dylai’r Cyngor wasanaethu holl bobl yr ardal. Un o’r peryglon yw y bydd y drafodaeth o bosibl yn troi i’r Saesneg pan fydd rhywun di-Gymraeg yn annerch Cyngor. Cafwyd pleidlais, ac roedd pob Cynghorydd ond finnau a’r Cyng. Morwenna Pugh o blaid peidio a defnyddio cyfieithwyr yn y dyfodol a pheidio a cyhoeddi agendas a chofnodion y ddwyieithog. Felly, dyma beth fydd yn digwydd yn y dyfodol.

Cefnogi’r Clwb Ieuenctid

Ar nodyn llai dadleuol, roedd Bryn Sion, gweithiwr ieuenctid wedi dod i siarad efo’r Cyngor am y clwb ieuenctid. Dywedodd o fod y niferoedd sy’n mynychu’r clwb wedi codi, i 117 ar gyfartaledd a fod y Clwb yn gweithio’n agos gydag Ysgol y Moelwyn. Yn ddiweddar, roedd yr aelodau wedi cerfio llusernau a chael sesiwn goginio. Mae’r clwb yn awyddus fynd ar drip i rinc sglefrio, ac i fynd i disco ym Mhorthmadog. Mae aelodau’r clwb eisiau’r clwb Xbox neu PS5, neu hurio’r neuadd yn y clwb hamdden am awr i chwarae. Roedd rhai aelodau’r clwb wedi ysgrifennu llythyrau at y Cyngor i ategu y pwyntiau yma ac fe gytunodd y Cyngor gyfrannu £2,000 i wneud hyn yn bosibl. 

Yr ysgrifen ar y pafin

Derbyniwyd llythyr oddi wrth Gyngor Gwynedd yn dweud fod y Cyngor yn bwriadu ailwynebu rhannau o bafin ar lonydd Sgwâr y Blaenau. Y bwriad yw gosod inserts llechi yn y pafin, yn debyg i’r rhai ar y Stryd Fawr,  a gofynnwyd i’r Cyngor basio ymlaen unrhyw syniadau am ddywediadau. Mae’r pafin ar y Stryd Fawr yn cynnwys dywediadau lleol megis “Tomenni ydi’n cestyll ni”, “Trech gwlad nag arglwydd” a “Lobsgows troednoeth”.  Gwnaed ambell i awgrym, ond os oes gennych chi syniad da am ddywediad, pasiwch o ymlaen at ein Clerc ni, cyfeiriad isod!

Seddi gwag ar y Cyngor

Ar ôl ymddiswyddiad y Cyng. Linda Jones ym mis Hydref, dim ond 10 Cynghorydd sydd ar y Cyngor Tref, er bod yna 16 o seddi. Mae yna un sedd wag ym Mowydd a Rhiw, un sedd wag yng Nghonglywal, dwy sedd wag yn Niffwys a Maenofferen a dwy sedd wag yng Nghynfal a Theigl. 

Hoffech chi siarad a gweithio dros eich cymuned chi ar Gyngor Tref Ffestiniog? Os felly, fe fyddai Clerc y Cyngor yn hoffi clywed oddi wrthoch chi! Gellir cysylltu â hi ar clerc@cyngortrefffestiniog.cymru neu 01766 832398.
- - - - - - - - -

Ymddamgosodd yn wreiddiol yn rhifyn Rhagfyr 2024

Senedd Stiniog -Cofeb a Baner

Sefydlwyd Gweithgor – o rai o gynghorwyr Rhiw a Bowydd, er mwyn trin a thrafod y cynlluniau diweddaraf ar gyfer gosod safle MUGA (Multi Use Gaming Area) yn y Parc. Rhaid cyfaddef, mae’r cynlluniau i weld yn rhai da dros ben a bydd yn sicr o fod yn ased gwerthfawr i’r dref. Mae’r Pwyllgor wedi cyfarfod yn barod a’r gwaith hyn wedi dechrau.

Hefyd yn y cyfarfod, trafodwyd llythyr a dderbyniodd y Cyngor gan aelod o’r cyhoedd. Roedd yn sôn am hanes chwarelyddol y dref a gan fod llechfaen y ffownten yn Diffwys bellach yn segur, a pham na ellir ei throi’n gofeb i’r chwarelwyr hynny a gollodd eu bywydau yn y diwydiant? 

Pam ddim yn wir, mae hi’n sefyll yng nghanol y dref yn gwneud dim fel y monolith mawr yna ar ddechrau 2001: A Space Odyssey ar hyn o bryd tydi, (gwell peidio sôn am fwncïod o’i hamgylch!). 

Cafodd y cynnig ymateb dda yn y Siambr a phenderfynwyd bwrw ymlaen gyda’r syniad o osod plac o ryw fath arni. Bwriedir ymholi os oes arian a’r gael o’r Gronfa Lefelu neu o gronfa Llewyrch o’r Llechi i wneud y gwaith. Yn y drafodaeth cytunwyd na ddylid gwneud ymgais i enwi unigolion ond dylai’r gofeb yn hytrach gofio’r holl chwarelwyr hynny a fu farw, unai’n uniongyrchol drwy ddamwain drychinebus neu o ganlyniad i’r llwch a fu’n raddol yn cau eu hysgyfaint. Rydym yn cofio’r milwyr a gollwyd yn y Rhyfeloedd Byd yn y dref, dylem gofio’r arwyr fu’n gweithio yn y chwareli hefyd dybiwn i.

Cytunwyd, wedi cynnig gan y Cyng. Marc Thomas, i hedfan baner Y Ddraig Aur yn y dref drwy fis Tachwedd er cof am frwydr Twthill, (2il o Dachwedd, 1401), ble cododd Owain Glyndŵr y faner wrth ymosod ar dref frenhinol Caernarfon. Ni wnaeth yr un o’r ddwy ochr orchfygu ond fe adroddwyd fod tua 300 o filwyr Cymreig wedi eu lladd yno gan amddiffynwyr estron y dref.

Yn y cyfarfod Mwynderau (21/10/24), cafwyd manylion am gyflwr diweddaraf y caeau chwarae a’r llwybrau cerdded a phenderfynwyd mynd ati i wneud y gwaith a argymhellwyd gan y swyddogion.

Penderfynwyd hefyd i fynd ati i drin coed ar Sgwâr Oakeley. Mae’r coed wedi tyfu’n flêr ac angen eu tocio.
DMJ (barn, nid cofnod swyddogol sydd uchod)

- - - - - - - - - - 

Rhan o erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2024

 

Senedd Stiniog- Tan y Bwlch a Rhaeadr y Cwm

Cyfarfod diwethaf Cyngor Tref Ffestiniog cyn y toriad oedd yr un ‘Mwynderau’ a gynhaliwyd ar y 15fed o Orffennaf.  Derbyniwyd adroddiad ROSPA am gyflwr diweddaraf y caeau chwarae a’r argymhellion i’w gwella.  Cytunwyd fod yr argymhellion yn rhai dilys ac mae’r gwaith trwsio eisoes wedi dechrau.  

Hefyd, croesawyd y Swyddog Llwybrau Cerdded newydd, sef Marc A o Lan Ffestiniog.  Cyflwynodd ei adroddiad cyntaf i’r Cyngor a derbyniodd fap o’r holl lwybrau yn yr ardal y bydd angen eu hasesu.  Dymunwn bob llwyddiant iddo yn y gwaith.  Aeth y cyfarfod ymlaen i drafod rhai gobeithion ar gyfer Parc Sglefrio newydd.

Cynhaliwyd Hwyl yn y Parc ar y penwythnos cyn Gŵyl Banc Awst ac rwyf yn falch i ddweud, bu’n llwyddiant ysgubol.  Diolch bod y tywydd wedi cadw’n sych inni wrth gwrs, hynny o hyd yn helpu.  Cafodd y plantos a’r oedolion eu diddori gan sawl stondin a gwesteion arbennig, gyda’r wal ddringo’n brysur tu hwnt.  Rhaid rhoi diolch mawr i gynghorwyr yr is-bwyllgor am y gwaith caled a’r holl amser a aberthwyd ganddynt at yr achos.  Mewn cyfarfod anarferol fe benderfynwyd mai symud yr ŵyl o amgylch yr ardal fyddai orau yn y dyfodol, hyn fel ei bod yn cael ei hystyried yn wir ŵyl i’r fro gyfan, a Thanygrisiau mae hi am fod blwyddyn nesaf.

Oherwydd prinder amser rhaid oedd cynnal cyfarfodydd Anarferol yn ystod Awst ble trafodwyd, ynghyd â phethau eraill:

Dyfodol Plas Tan y Bwlch

Roedd holl aelodau’r Siambr yn ystyried y gwerthiant yn warth ac am fynegi hynny drwy lythyru’r Parc Cenedlaethol ac ein holl gynrychiolwyr gwleidyddol yn eu herfyn i geisio’i rwystro rhag mynd ar y farchnad agored. 

Y datblygiad hydro-electrig ger Pont yr Afon Gam

I’r darllenwyr sydd heb glywed, mae Cynllun Cynhyrchu Trydan darpariedig uwchben Cwm Cynfal.  Tri brawd, ffermwyr, yw perchnogion y tir ac maent yn gobeithio datblygu cynllun hydro-electrig fydd yn darparu cyflenwad trydan i oddeutu 300 o dai.  Bydd y trydan yn bwydo i mewn i’r grid a’r cyflenwad yn cael ei ddarparu o’r is-orsaf yng Ngheunant Sych.  Y tai sy’n derbyn eu trydan o’r is-orsaf hon yn unig sy’n debygol o gael eu heffeithio, os o gwbl, gan y cynllun.  Pan fuom yn trafod y prosiect gyda’r brodyr yn Neuadd y Pentref, Llan Ffestiniog yn ddiweddar roeddynt mewn trafodaeth â chwmni o’r gogledd ‘ma sy’n arbenigo mewn cynlluniau o’r fath, am sut byddai tai lleol yn derbyn cyflenwad rhatach.  Gwn i ddim beth yw’r diweddaraf ynglŷn â’r trafodaethau hyn ond doedd fawr o ffydd ymysg y Cynghorwyr y byddai unrhyw gwtogiad mewn biliau yn debygol o ddilyn ond, amser a ddengys.  Aeth y drafodaeth at bleidlais ac aeth o blaid cefnogi’r cynllun.  Pleidlais agos iawn a holltodd y Siambr, fel bydd yn sicr yn creu hollt ymysg trigolion yr ardal dwi’n siŵr.

Colofn ddiduedd dylai Senedd Stiniog fod, felly er tegwch, ac i’r darllenwyr gael gwell dealltwriaeth gytbwys o’r dadleuon, mi fydd y Cynghorydd Rory Francis, oedd yn erbyn y cais yn egluro ei resymau dros wrthwynebu yn Llafar Bro hefyd.

Er y pryderon am fywyd gwyllt ac am yr olion archeolegol sy’n bodoli ger y safle arfaethedig, a gan nad NIMBY ydwyf, penderfynais mae pleidleisio o blaid y cynllun oedd y peth iawn i’w wneud.  

Hoffaf weld Cymru yn dilyn Norwy ac yn arbenigo mewn cynlluniau hydro-electrig.  Mae’r dirwedd gennym a digon o law yn disgyn arnom yma, ac mae’r potensial i greu trydan gwyrdd, cynaliadwy yn anferth. Rhedeg mae pob diferyn o’r copaon i’r môr yn y diwedd, a gwell inni, a’r fam ddaear, os gallem ddefnyddio grym disgyrchiant a’i drawsnewid yn ynni. Teimlaf fod yr ymgeiswyr wedi gwneud eu gwaith cartref yn drylwyr, Byddai neb yn cytuno i gael peiriannau’n rhwygo ochr mynydd ac yn gadael creithiau hyll ar y dirwedd, heb reolau priodol mewn bod i’w warchod ar gyfer y dyfodol.  Tyda ni ddim isio Llan fod fel Blaenau nac oes!  Mae llawer yn gwrthwynebu adeiladu coredau, (‘weirs’), oherwydd eu bod yn rhwystro symudiad pysgod tymhorol.  Bydd rhaid adeiladu pwll uwchben rhaeadr Cwm Cynfal ond go brin y byddai’n effeithio ar unrhyw bysgod tymhorol yn y safle hwnnw.

Cyhoeddwyd yn ddiweddar mae’r diwydiant amaeth oedd â’r canran fwyaf o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru, ychydig dros 42% os dwi’n cofio’n iawn.  Y gŵyn gyson yn ddiweddar yw bod y ffermydd bach teuluol yn ei chael hi’n anodd cadw pen uwchlaw’r dŵr, yn poeni am eu dyfodol, efallai’n gorfod gwerthu tir bu yn y teulu ers cenedlaethau.  Arallgyfeirio ydi’r unig ateb i rai ac efallai y gall cynlluniau bach fel hyn fod y gwahaniaeth rhwng parhau i ffermio neu roi’r gorau iddi.  Oes, cytuno, mae’n rhaid inni gymryd gofal o fyd natur a sicrhau nad ydym yn ei andwyo, yn edrych ar ôl y mwsogl a’r pryfetach ond, os nad ydym yn ofalus, y fferm deuluol Gymraeg fydd yr ‘endangered species’ nesaf.
DMJ. (Safbwynt fy hun yn unig)
- - - - - - - - - - 

Rhan o erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2024

Senedd Stiniog -tai haf a baneri

Pytiau o newyddion Cyngor Tref Ffestiniog, o rifynnau Mai a Mehefin 2024

Yn dilyn llythyr ‘Cynllun Gwahardd Parcio Arfaethedig’ oddi wrth Uwch Beiriannydd Traffig Cyngor Gwynedd, daeth i’r amlwg fod cŵyn wedi ei wneud gan gwmni bws yn dweud bod trafferth mynd heibio ceir weithiau, ger y gyffordd rhwng Ffordd Glanypwll sy’n cysylltu Dinas a’r hen Ffordd Hosbitol (sy’n mynd heibio Cae Dolawel am y Gofgolofn).  Llythyr ydoedd yn gofyn os fyddai gan y Cyngor Tref unrhyw wrthwynebiad i’r cynllun yn y lle cyntaf, ac os oedd unrhyw ffafriaeth neu opsiynau eraill am y sefyllfa ganddynt.  

Dywedodd Y Cyng. Peter Jones ei fod yn byw ger y gyffordd ac yn cydnabod bod problem parcio enfawr yn bodoli yno.  Dywedodd pan mae’r tai haf a’r Airbnbs cyfagos yn llawn, fod ceir wedi eu parcio ymhobman.  Y gofid mwyaf wrth gwrs ydi beth fyddai’n digwydd mewn argyfwng, ydi’r parcio yma efallai’n mynd i atal mynediad y gwasanaethau brys?  O ystyried hyn, penderfynodd y Cyngor gefnogi’r cynllun.  Mae’n beryg y bydd rhaid i’r Cyngor Sir geisio datrys y broblem – un ai drwy greu lle parcio pwrpasol fyddai’n rhedeg gyda ffens Cae Dolawel ar gyfer y tai ger y gyffordd, neu ymestyn y meysydd parcio bach wrth waelod allt Cae Baltic a Dinas dros ychydig o hen domen Rhiw.

Penderfynwyd derbyn rhodd, sef baner Llydaw gan gangen YesCymru Stiniog. Roedd y gangen wedi ei chael gan ymwelydd o Lydaw ac yn meddwl y byddai’r dref yn falch ohoni.  Roedd y Cyngor yn ddiolchgar iawn a phenderfynwyd ei chwifio ar Fai’r 19eg, er dathlu ‘Dydd Gwyl Erwan’, nawddsant ein cefndryd Celtaidd.

Baner Glyndŵr, a'r Gwenn ha Du. Diffwys, Mai 2024. Llun Paul W

 

Parhau mae’r ddadl i drawsnewid hen adeilad y Wynne’s Arms yng ngwaelod Manod. Daeth cais cynllunio arall gerbron y Cyngor gan y perchenog, Mr. J Fatimilehin (Joof Homes Ltd.) drwy ei asiant. Wedi i’r cynllun gwreiddiol gael ei wrthod, maent bellach wedi ychwanegu dogfen asesiad llifogydd at y cais ynghyd â newidiadau eraill, fel mynediad i’r safle ac ati. Nid y Cyngor Tref fydd yn penderfynu, ond Adran Cynllunio’r Cyngor Sir. Gydag unrhyw gais cynllunio, hoffai’r Cyngor Sir wybod beth yw barn y cynghorau lleol cyn symud ymlaen, ac er bod y Wynne’s bellach wedi troi’n hyllbeth, oherwydd y gwrthwynebiad i’r cynllun gan drigolion gwaelod y Manod, rhaid oedd awgrymu gwrthod y cais. Casglwyd deiseb gyda rhestr faith o enwau’n gwrthwynebu’r cynllun yno, felly rhaid oedd dilyn y dymuniad yn lleol.

Cafwyd Cyfarfod Anarferol er mwyn trafod safbwynt y Cyngor am Erthygl 4 ar gyfer ymgynghoriad Parc Cenedlaethol Eryri. Eleni, o Fedi’r cyntaf ymlaen, ni fydd yn bosib ‘newid defnydd cartref i ail gartref neu lety gwyliau tymor byr’, ‘newid ail gartref i lety gwyliau tymor byr a defnyddiau cymysg penodol’ neu ‘newid defnydd llety gwyliau tymor byr i ail gartref a defnyddiau cymysg penodol’ heb ganiatad cynllunio gan Gyngor Gwynedd a Pharc Cenedlaethol Eryri (os bydd y Parc yn dewis ei fabwysiadu). Creu cymunedau cynaliadwy hirdymor ydi’r bwriad.

Fel y gwyddom, yn y Blaenau, mae cannoedd o dai haf ac airbnb’s yma, sy’n golygu bod prisiau tai’n aros yn uchel, ac o ganlyniad mae llawer ohonynt yn wag dros gyfnodau hir o’r flwyddyn. Maent wedi mynd yn rhemp drwy ein cymunedau. Torcalonnus yw gweld fidios wedi eu postio gan bobl ifanc ar y gwefannau cymdeithasol sy’n eu dangos o flaen y camera gyda’u pentrefi lleol yn y cefndir. Gan amlaf mae hi’n ddechrau gaeaf, yn fin nos a mae hi’n tywyllu a dim ond un neu ddau o’r tai sydd gyda golau yn ei ffenestri, y mwyafrif helaeth yn hollol dywyll a ddifywyd. Cymdeithas farw. Heb os, gall niferoedd uchel o lety gwyliau ac ail gartrefi fod yn fygythiad gwirioneddol i lewyrch cymdeithasol, diwylliannol ac economaidd cymunedau. Mecanwaith fyddai Erthygl 4 i alluogi gwell rheolaeth or stoc tai presennol.

Cynigodd y Cyng. Morwenna Pugh ac eiliodd y Cyng. Peter Jones bod y Cyngor yn argymell fod y Parc yn mabwysiadu Erthygl 4, a phasiwyd y cynnig yn unfrydol.

Yn y cyfarfod Mwynderau cafwyd ymateb o’r Cyngor Sir ynglyn â’r sefyllfa afiach ac anerbynniol o faw cŵn ar ein palmentydd. Roedd swyddog y Cyngor yn cydnabod fod y broblem i weld yn cynyddu yma er y patrolau Gorfodaeth Stryd rheolaidd a’r arwyddion rhybydd ayyb. Cytunai bod rhaid ceisio codi ymwybyddiaeth eto ac maent am ychwanegu at y nifer o finiau baw cwn yn yr ardal ac adnewyddu’r rhai sydd yma eisoes. Bwriedi’r hefyd cynyddu’r nifer o batrolau Gorfodaeth Stryd a threfnu i lanhau’r ardaloedd bytraf. Daw taflenni baw cŵn newydd toc hefyd fydd yn egluro bod y ddirwy am faeddu’n codi o £75 i £100.

 

Senedd Stiniog- Detholiad Dechrau'r Flwyddyn

Pytiau o'r Cyngor Tref

Derbyniodd y Cyngor gais cynllunio i godi naw o dai ger Y Wenllys, Llan Ffestiniog, a bu dipyn o drafodaeth am y cynllun.  Dywedwyd fod tai eisoes yn cael eu codi yn y pentref ac y byddai’r rhain yn mynd i asiantaeth dai o Glwyd!  Amhosib fyddai cefnogi’r cais ar hyn o bryd gan nad oes sicrwydd mai i bobl leol oedd y tai am fod.  Dywedodd y ddau Gynghorydd o’r Llan, sef Marc Lloyd Griffiths a Linda Ann Jones, eu bod ill dau wedi derbyn nifer o gwynion gan drigolion y pentref ac nad oedd digon o wybodaeth am y prosiect ar gael.  Gwrthodwyd y cais, ond fe benderfynwyd ar ofyn wrth y Parc Cenedlaethol am fwy o gyngor a gwybodaeth.

‘Rhybydd o Gynnig’ – Cytunwyd yn unfrydol i gefnogi cynnig y Cyng. Mark Thomas i chwifio baner Llywelyn ap Gruffudd yng nghanol y dref pob mis Rhagfyr.  Disgyn Dydd Llewelyn yr 2il, ein Llyw Olaf, ar Ragfyr yr 11fed pob blwyddyn, dyddiad ei lofruddiaeth.

Codwyd wrychyn sawl cynghorydd gyda gwaith blêr, diog ac esgeulus Cyfoeth Naturiol Cymru, o ddeall fod Ceunentydd Cynfal a Llennyrch wedi cael eu disgrifio ganddynt o fod, “ger Porthmadog”.  Penderfynwyd e-bostio i fynegi siom y Cyngor Tref am hyn ac i’w hannog i gywiro’r disgrifiad a rhoi “ger Ffestiniog” yn ei le.  Daethom i ddeall fod y Dref Werdd, Cwmni Bro a Llafar Bro am wneud hyn hefyd

Cafwyd cais am gymorth ariannol gan Fudiad yr Urdd. Toedd dim gwrthwynebiad o ran egwyddor ond fe siomwyd rhai cynghorwyr gan y cais.  Dywedwyd fod y mudiad newydd gael pres da o werthiant eu hadeilad yn y dref i Antur Stiniog.  Adeilad yw hwn a godwyd, amser maith yn ôl, o bres prin chwarelwyr ‘Stiniog.  Dywedodd yr Urdd eu bod angen y pres i helpu cynnal yr Eisteddfodau a ballu yn y cylch.  Penderfynwyd cyfrannu at y rheini drwy roi pres yn uniongyrchol i’r ysgolion ar eu cyfer.

Rhai o’r prif faterion a godwyd yn y Pwyllgor Mwynderau oedd gyrru llythyr i Network Rail i ofyn sut oedd eu trefniadau’n siapio ynglŷn â chlirio’r lein.  Cadarnhawyd fod cytundeb bellach yn bodoli ar waith arfaethedig yn y Parc i dorri gwrychoedd a phlannu planhigion a ballu; a bod mwy o holi angen ei wneud cyn parhau ar y gwaith i greu maes parcio ym Mhant yr Ynn.

Gan fod y Cyngor wedi cysylltu’n mynegi siom fod staff Plas Weunydd yn colli eu gwaith oherwydd bod y Gwesty wedi derbyn trefniant bloc; daeth Michael Bewick, un o gyfarwyddwyr y cwmni i egluro’r sefyllfa. Esboniodd nad oedd neb am, nac wedi colli eu swyddi. Roedd un aelod o’r staff
wedi gadael ei swydd ar liwt ei hun, meddai. Derbyniodd y busnes y trefniant bloc am fod yr incwm amdano yn dda, a byddai’r elw’n mynd tuag at Gynllun Ynni Gwyrdd y cwmni. Diolchodd y Cyngor iddo am fynychu’r cyfarfod ac am ateb cwestiynau’r Cynghorwyr.
Diolchwyd hefyd i Andrew Williams a ddaeth i annerch y cyfarfod ar ran Hen Eglwys Llan Ffestiniog.
Eglurodd fod y cynlluniau darpariedig i ddatblygu’r adeilad bellach wedi cael eu pasio, sef codi wal ddringo ac agor caffi, ac y disgwylir ddechrau ar y gwaith yn fuan.

Ffair Llan. Ystyriwyd gohebiaeth a dderbyniwyd gan Gyngor Gwynedd ynglŷn â phroblemau iechyd a diogelwch yn sgil lleoliad y Ffair y llynedd. Cynigodd Y Cyng. Mark Thomas ac eiliodd Y Cyng. Dafydd Dafis y dylem lythyru’n ôl i’r Cyngor Sir yn diolch am yr wybodaeth, ac yn dweud nad yw’r Cyngor Tref eisiau cymeryd y cyfrifoldeb am drefnu’r Ffair na’r costau sy’n gysylltiedig â hi. Cytunodd pawb eu bod yn awyddus i weld y Ffair yn parhau.

Soniwyd mis neu ddau’n ôl fod y Cyngor wedi cytuno i gyfrannu at gais am arian gan Theatr Bara Caws. Trafodwyd hyn eto a chytunwyd y dylid cefnogi ceisiadau sy’n hybu’r celfyddydau os yn bosib, yn enwedig rhai drwy gyfrwng y Gymraeg yn yr ardal. Cynigodd Y Cyng. Dafydd Dafis ac eiliodd Y Cyng. Gareth Davies bod y Cyngor yn rhoi £100 at yr achos, a chytunodd pawb ar hyn.
David Jones a Sioned Graham-Cameron
- - - - - - - - -

Detholiad o newyddion y Cyngor Tref, o rifynnau Chwefror a Mawrth 2024

Senedd ‘Stiniog- Stwlan a llinellau Melyn

Newyddion o Gyngor Tref Ffestiniog

Daeth mwy o newyddion da ar ddiwedd 2023 wrth i aelod newydd arall ymuno â’r Cyngor. Golygai hyn fod chwe chynghorydd newydd wedi ymuno dros y misoedd diwethaf.  Dyma restr y wardiau a’u cynghorydd ar hyn o bryd:

Bowydd a Rhiw (5 sedd)
Rory Francis, Morwenna Pugh, Troy Maclean, Peter Alan Jones a David Meirion Jones.
Tanygrisiau (1 sedd)
Dafydd Dafis.
Conglywal (2 sedd)
Mark Thomas ac Alun Jones.
Diffwys a Maenofferen (5 sedd)
Eifiona Davies (Is-Gadeirydd), Gareth Glyn Davies, Dewi Prysor Williams, Geoffrey Watson Jones, 1 x GWAG.
Cynfal / Teigl (3 sedd)
Linda Ann Jones, Marc Lloyd Griffiths (Cadeirydd), 1 x GWAG.

O edrych yn fanwl ar y rhestr fe sylweddolwch fod bylchau’n parhau i fod.  Pa well amser na  blwyddyn newydd i wneud rhywbeth newydd? Oes gennych ryw addewid blwyddyn newydd i geisio gwneud gwahaniaeth bach, er lles, yn lleol?  Pam ddim ystyried gweithredu ar bwyllgor Cyngor y Dref?  Os oes diddordeb gennych neu am ymholiadau, yna cysylltwch â’r Clerc am fwy o fanylion.

CYFARFOD CYFFREDINOL
Yn rhan ‘Cyfranogiad y Cyhoedd’ yr agenda, daeth John Armstrong o gwmni Engie i egluro am y gwaith sydd ar fin cychwyn ym Mhwerdy Ffestiniog yn Nhanygrisiau.  Ail hanner y prosiect o newid y tyrbinau ydyw mewn gwirionedd.  Mae pedwar tyrbin yno, a newidiwyd dau ohonynt eisoes.  Wrth wneud hyn bydd gwaith ail-wampio a diweddaru peirianwaith ymylol yn digwydd hefyd.  

Nid oes disgwyl unrhyw anawsterau i ardal Tanygrisiau na’r dref, oni bai am ambell i lori fawr.  Diolchwyd iddo am ei bresenoldeb a’i eglurhad.  Cafodd y Cyngor wedyn gyfle i’w holi fynta am y safle.  Yn dilyn ymholiad gan Y Cyng. Rory Francis. Dywedodd John fod y broblem baw ci ar hyd yr argae i weld wedi ei sortio ar hyn o bryd a bod cerddwyr y cŵn yn glanhau ar eu holau.  Os byddai hyn yn parhau, yna byddai ddim bygythiad i’r llwybr cerdded, meddai.  Holodd Y Cyng. Dafydd Dafis wedyn pryd fyddai’r hen lwybr tu cefn i’r orsaf yn ail-agor a pham fod Argae Stwlan yn edrych fel bod y gwaith wedi ei adael ar ei hanner.  Dywedodd y byddai’n ceisio cael mwy o wybodaeth i’r Cyngor ynglŷn â’r llwybr a bod y gwaith o baentio’r argae yn un tymhorol, ac ar bris. Cytundeb blynyddol sydd fel arfer meddai, rhwng yr orsaf a chwmni preifat. Byddai’r gwaith wedyn yn ddibynnol ar y tywydd a phryd oedd y pres yn dod i ben. Pan roedd y pres yn darfod, yna dyna hi am y flwyddyn honno.

Derbyniwyd llythyr gan Iwan ap Trefor, Rheolwr Traffig a Phrosiectau Cyngor Gwynedd.  Roedd yn ymateb i gwynion gan y Cyngor Tref am y dryswch a grëwyd gan linellau melyn dwbwl yn Nolrhedyn.  Roeddent wedi achosi trafferthion i bobol leol gan fod y cyfyngiadau parcio yn aneglur.  Eglurodd Iwan yn ei lythyr fod y broses o newid unrhyw gyfyngiadau parcio yn broses hir, yn bennaf oherwydd y camau cyfreithiol sy’n ofynnol arnynt fel gwasanaeth, ond roedd am i’r Cyngor gael gwybod, o leiaf fod y broses honno wedi cychwyn.

Daeth cais am arian gan Glwb Nofio PBP (Porthmadog, Blaenau, Pwllheli).  Cytunwyd yn unfrydol fod y Clwb Nofio o fudd mawr i rai o bobl ifanc y dref a chytunwyd i gyfrannu 33% o’r ffigwr gofynnol, gan ddisgwyl i Port a Pwllheli gyfrannu’r 66% arall.

Derbyniwyd llythyr gan Sion Bryn, o’r Gwasanaeth Ieuenctid, yn mynegi ei bryder nad oedd plant Llan  eisiau mynychu’r Clwb Ieuenctid yno.  Cafwyd fan gemau yno, a daeth hanner dwsin o blant iddo’r tro cyntaf, ond neb yr wythnos wedyn.  Dywedodd eu bod am fynd â’r Clwb o’r Llan i’r Blaenau am y tro a cheisio eto yn Llan rhywdro eto.  Derbyniodd y Cyngor hyn, ond gyda phwyslais na ddylent anghofio am Llan yn y dyfodol.  Mae’r Gwasanaeth Ieuenctid bellach wedi trefnu noson ychwanegol yn y Ganolfan pob nos Fercher.

Ym Mhwyllgor Mwynderau, derbyniwyd adroddiad gan Terry Tuffrey am ei ymweliad, fel llysgennad ‘Stiniog, i Batagonia.  Mae’n debyg i Terry gael croeso cynnes allan yn y Wladfa a chael profiad bythgofiadwy.

Trafodwyd wedyn am y gwaith cynnal a chadw sydd ar y gweill, gyda nifer o bethau i edrych ymlaen atynt o amgylch yr ardal yn 2024.  Gobeithir cael lle parcio bach a meinciau i’r cyhoedd gael mwynhau’r Berllan yn Nhan y Manod, ac mae cynlluniau i gael gwell adnoddau chwarae i’r plant yn y Parc ac i blannu blodau ac ati yno.  Dwi’n ddigon hen bellach i gofio bwrlwm y Parc flynyddoedd yn ôl.  Roedd garddwr/gofalwr llawn amser bryd hynny ac roedd y lle o hyd yn werth ei weld.  Blodau lliwgar a phobman yn daclus.  Sŵn taro peli tenis yn yr haf a phob cwrt yn brysur gyda’r awyr yn llawn lleisiau plant yn gweiddi a chwerthin.  Mae’n le arbennig pan mae’r haul yn tywynnu ac mae’n debyg bod y Cyngor (gobeithio) yn ara’ deg, am weithio at gael y gorau o’r lle unwaith eto.

Cadarnhawyd fod tir Pen-y-Bryn, Cae Baltic, Rhiwbryfdir wedi ei werthu. Aeth y pres tuag at gostau’r Berllan yn Nhan y Manod.  Dywedodd Y Cyng. Peter Jones y dylai’r pres wedi aros yn Rhiw gan mai pres pobol Rhiw ydoedd.  Cytunodd Y Cyng. Marc Lloyd Griffiths gyda’r safbwynt ac y dylai’r Cyngor flaenoriaethu unrhyw geisiadau am arian gan y Cyngor i ardal Rhiwbryfdir yn y dyfodol.  

Penderfynwyd gwerthu ‘Ben Banc’, fel ei gelwir, am fod wal gerrig sych fawr arni gyda chwymp serth i lawr at gefn yr hen Ysbyty yr ochr arall iddi.  Roedd y cyfrifoldeb am ei chynnal a chadw yn ormod.
Dymunodd y Cadeirydd, Y Cyng. Morwenna Pugh ar y noson, Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Dda i bawb cyn cau’r cyfarfod.

David Jones. (Fy safbwynt i yn unig).
- - - - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ionawr 2024

Senedd Stiniog -cynghorwyr a chynlluniau

Pytiau o adroddiadau David Meirion Jones, o gyfarfodydd Cyngor Tref Ffestiniog

Dymunwn ddiolch o galon i’r Cynghorydd Rory Francis am ysgrifennu’r golofn hon dros y cyfnod diweddar.  

Aelodau Newydd o’r Cyngor: Braf cael dweud, yn dilyn apêl Rory, fod dau aelod newydd wedi ymuno â’r Cyngor.  Wedi i’r Cyngor gytuno i’w cyfethol, rhoddwyd croeso swyddogol i Gareth Glynne Davies a Troy McLean.  

Siom enfawr oedd y datganiad fod Y Cyng. Glyn Daniels wedi ymddiswyddo.  Colled enfawr i’r Cyngor Tref ac i’r ardal.  Prysurdeb gwaith a bywyd oedd rhesymau Glyn am roi’r gorau iddi, job ei dal hi’n bob man tydi?!  Mae am barhau yn ei swydd fel Cynghorydd Sir.

Yn y cyfarfod dilynol cyfetholwyd tri ymgeisydd newydd arall i’r Cyngor. Peter Alan Jones (Pete Boys) a minnau, David Meirion Jones (Dei Mur) dros Rhiw a Bowydd a Dewi Prysor Williams dros Diffwys a Maenofferen. Golygai hyn fod pum aelod newydd wedi ymuno â’r Cyngor dros y ddau fis diwethaf.  

Mae seddi Rhiw a Bowydd bellach yn llawn, ond mae seddau gweigion yn dal i fod, ac os oes gennych ddiddordeb, yna cysylltwch â’r Clerc yn y swyddfa yn y Ganolfan am fwy o fanylion os gwelwch yn dda.

Cwmni Bro: Siaradodd Ceri Cunnington, a oedd yn bresennol fel cynrychiolydd Cwmni Bro, am rôl y cwmni yn yr ardal.  Rhoddodd gyflwyniad o’u hanes a’u bwriad.  Pwysleisiodd eu bod yn annibynnol ond ei fod yn bwysig i gael y Cyngor yn gefn ac i gael pawb yn cyd-dynnu fel petai.  Eglurodd eu bod yn cydlynu pymtheg menter, a bod cydweithio’n hollbwysig wrth rwydweithio a chydweithio am grantiau.  Un elfen o’r gwaith yw twristiaeth, a’u bod hefyd yn cynhyrchu pethau gan ail-fuddsoddi unrhyw elw yn ôl i’r gymuned.  Cylchdroi a datblygu’n lleol ydi’r nod a dywedodd fod Antur Stiniog bellach yn rhedeg Eifion Stores a bod cynlluniau ar gyfer yr hen Siop Effraim ar y gweill.  Diolchodd y Cyngor iddo am ei gyflwyniad a dywedodd y Cyng. Rory Francis yr hoffai weld y Cyngor yn gweithio’n agosach gyda’r mentrau ac y dylai fod gwell cyfathrebiaeth rhyngddynt.  Cytunwyd yn unfrydol ar hyn gan obeithio y bydd y Cyngor yn derbyn cofnodion gan y mentrau gwahanol o hyn ymlaen.

Tŷ’r Wern: Os ydych yn darllen y golofn hon yn rheolaidd gwyddoch fod y Cyngor, yn ddadleuol iawn, wedi pleidleisio yn erbyn cais i ddatblygu hen Eglwys San Mihangel yn Llan Ffestiniog, neu Tŷ’r Wern fel y'i gelwir heddiw.  Y rheswm a roddwyd oedd tybio y byddai adeilad cymunedol arall o’r fath yn mynd yn groes i ddidordebau Neuadd y Pentref a’r Pengwern.  

Mae’n debyg fod y penderfyniad yma, a dweud y lleiaf, wedi codi gwrychyn pentrefwyr Llan, a daeth ambell aelod o bwyllgorau’r Pengwern a’r Neuadd a'r Wern i’r cyfarfod i egluro’r sefyllfa i’r Cyngor.  

Soniodd Andrew Williams (Crym), un sy’n weithgar yn y Wern, ychydig am gefndir y datblygiad.  Dywedodd mai arian dyn o’r enw Nigel Morris, sydd a’i wreiddiau yn yr ardal, sydd tu cefn i’r fenter a’i fwriad yw defnyddio ei bres er lles yr ardal.  Prynodd yr Eglwys, gyda phres ei hun, pan yn wag a doedd gan Cadw na’r Eglwys ddim diddordeb mewn gofalu am yr adeilad a doedd dim cymorth ariannol i’w gael ganddynt.  Aiff ymlaen i egluro mae’r bwriad o’r cychwyn oedd cydweithio gyda’r Pengwern a’r Neuadd er lles y pentref.

Eglurodd fod y fenter yn fwrlwm o syniadau cyffrous fel cynnal cyrsiau i bobl ifanc ar sut i ddatblygu busnesau a dysgu rheoli arian ac yn y blaen. Hefyd cynnig gwasanaeth gosod blodau ar feddi’r fynwent i bobl sy’n byw i ffwrdd a methu dod adref ar ddyddiadau arbennig, a gwneud hyn drwy brynu blodau gan Seren, fyddai eto’n rhannu’r arian yn yr ardal.  Gobeithir cael caffi bach yno a marchnad fach bob hyn a hyn fyddai’n gwerthu nwyddau a chynnyrch lleol yn ogystal â chynnal ambell i gyngerdd. A go brin, meddai, fysa rhywun sy’n mynd i gyngerdd ddim yn piciad i’r Pengwern am beint bach yn gyntaf!

Dywedodd Meic Halliday a Dyfed Jones-Roberts, oedd yno ar ran pwyllgor Y Pengwern, eu bod yn llwyr gefnogi’r fenter, a’i fod yn ddatblygiad cyffrous fydd yn sicr o fod o les i’r pentref ac y byddai Llan yn elwa o’r herwydd.

Cynhaliwyd Cyfarfod Arbennig yn ddiweddarach a phledleiswyd o blaid y cynlluniau ar gyfer Tŷ’r Wern. Bydd llythyr arall yn cael ei yrru at bwyllgor cynllunio'r Parc Cenedlaethol yn mynegi hyn.

Mwy o wybodaeth am Dŷ'r Wern.

Iechyd: Mynegodd aelod o’r Cyngor fod pryder ymysg rhai o drigolion y dref am brinder a chysondeb meddygon teulu ym mhractis Blaenau Ffestiniog. Eiliwyd cynnig i ddanfon llythyr at y Rheolwr Practis yn gofyn iddi faint o feddygon teulu parhaol/rheolaidd sydd yn gysylltiedig â’r practis ar hyn o bryd a beth yw cynlluniau’r practis at y dyfodol.

Materion eraill ar yr agenda sydd o bwys i’r cyhoedd efallai yw bod y dref am dderbyn cyfrifoldeb dros gynnal a chadw hysbysfyrddau UNESCO yn y dref.  Bydd y rhain wedi eu lleoli yn Diffwys, ger Caffi Antur.  I’w trafod yn y dyfodol agos fydd cyflwr toiledau Diffwys a’r cyfrifoldeb amdanynt sydd rhwng y Cynghorau Tref a Sir yn bresennol, a’r posibilrwydd o gael maes parcio ychwanegol yng Nghongl y Wal.

Cynllun Hydro: Trafodwyd cynllun hydro newydd ar gyfer Cwm Cynfal. Bwriad teulu o ffermwyr lleol ydi gosod tyrbin, a all gynhyrchu trydan i oddeutu 400 o dai, yn y Cwm. Bu sôn am brosiect o’r fath yn y gorffennol ond fe'i wrthwynebwyd am resymau gwahanol ac oherwydd hyn, penderfynwyd gael nifer o adroddiadau oedd yn ymwneud â’r pryderon hynny, megis yr effaith amgylcheddol ayyb. Cafwyd cyflwyniad gan frodyr y teulu, ble’r eglurwyd y byddai cyfnod ymgynghori cyn cyflwyno’r cais cynllunio’n ffurfiol. Eglurwyd y gall trigolion lleol elwa o’r cynllun hefyd, drwy dderbyn trydan rhatach wrth ymuno mewn rhyw fath o Glwb Ynni. Byddai rhaid adeiladu cored, neu ‘weir’, i arall-gyfeirio rhywfaint o’r afon, adeiladu cwt olwyn fesur a ballu. 

Cytunodd y Cyngor ei fod yn gynllun uchelgeisiol ond fod nifer o gwestiynau dal angen cael eu hateb. Y bwriad yw trefnu ymweliad â’r safle i gael gwell golwg ar y lleoliad a thrafod mwy am y mater. (Er gwybodaeth, i unrhyw un sy’n dioddef o ddiffyg cwsg, mae’r ddogfen gais a’r cynlluniau arfaethedig i’w gweld yn eu cyfanrwydd – dros fil o dudalennau - yn Llyfrgell y Blaenau- ac mae croeso i bawb sydd â diddordeb fynd yno i bori drostynt).

Theatr Bara Caws: Cytunwyd ar gais gan Theatr Bara Caws am gymorth ariannol i berfformio yn yr ardal. Dywedwyd nad oedd hyn yn beth newydd a phwysleiswyd ar bwysigrwydd ymweliadau’r Theatr i’r ardal a chael pharhâd diwylliant Cymraeg cyfoes yma.

CCTV: Mae’r ddadl ynglyn â’r system CCTV yn y Stryd Fawr yn parhau. Mae’n bwnc llawer rhy gymhleth i’r gohebydd hwn ar hyn o bryd, ond yn frâs, fel hyn ma’i, y bwriad ar hyn o bryd yw ailosod rhyw 5 neu 6 camera cylch cyfyng. Cyn mynd ymlaen fodd bynnag, mae’r Cyngor yn awyddus i glywed beth yw’r farn am hyn yn lleol. Penderfynwyd mae’r ffordd orau o wneud hyn fyddai rhoi papur yn y siopau lleol i holi barn. 

Cynhelir y cyfarfodydd llawn ar ail ddydd Mawrth pob mis, am saith o’r gloch, yn y Ganolfan.

- - - - - - - - - - - - 

Addasiad o ddarnau hirach a ymddangosodd yn rhifynnau Tachwedd a Rhagfyr

Senedd Stiniog- angen cynghorwyr

Yn eisiau! Cynghorwyr Tref brwdfrydig newydd fydd yn rhoi buddiannau’r gymuned leol yn gyntaf!

 

Yn anffodus mae Cyngor Tref Ffestiniog wedi colli nifer o gynghorwyr dros y misoedd diwethaf oherwydd ymddiswyddiadau. Erbyn hyn dim ond naw Cynghorydd sydd ar ôl, er bod yna 15 sedd yn gyfangwbl. Ac er bod y Cyngor wedi recriwtio Clerc galluog newydd, sef Sioned Graham-Cameron, mae swydd y Dirprwy wedi bod yn wag ers bron i flwyddyn ac mae’r Cyngor wedi methu penodi neb hyd yn hyn. Yn amlwg, mae hyn wedi llesteirio gwaith y Cyngor trwy’r amser yma. 

Cafwyd cyfarfod arferol fis Gorffennaf yn ogystal â chyfarfod anarferol, yr ail gyda dim ond tri Cynghorydd yn bresennol, sef y Cyng Marc Lloyd Griffiths yn y gadair, y Cyng Mark Thomas a’r awdur. 

Yn yr ail gyfarfod, trafodwyd cynnig yn enw’r awdur i gefnogi ymdrechion Liz Saville-Roberts AS ac eraill i berswadio Network Rail a’r Awdurdod Datgomisiynnu Niwclear i ddatgan a ydyn nhw’n bwriadu ailagor neu ddefnyddio’r cyn lein rheilffordd rhwng Blaenau Ffestiniog a Thrawsfynydd yn y dyfodol neu beidio. Os nad ydynt yn bwriadu ei ailagor, gellid defnyddio’r lein at ddibenion eraill, er enghaifft llwybr seiclo. Fe fyddai hyn yn galluogi plant o Llan a Traws i seiclo i Ysgol y Moelwyn yn ddiogel. Roedd y cynnig hefyd yn cefnogi ymdrechion Cwmni Bro ac eraill i drefnu prydles tacluso a dyddiau tacluso ar y lein, a hynny er mwyn gwella golwg y dref a dwyn perswâd ar Network Rail i ysgwyddo eu cyfrifoldebau. Ond chafodd y cynnig yma mo’i ystyried oherwydd nad oedd yr un Gynghorydd yn barod i’w eilio.  

Clywyd fod nifer o’r camerâu Teledu Cylch Cyfyng yn methu gweithio’n iawn, fod angen buddsoddiad sylweddol os ydyn nhw’n mynd i weithio’n effeithiol a bod problemau cyfreithiol wedi codi wrth eu ddefnyddio. Felly, penderfynwyd i gynnig y system bresennol i’r heddlu, os ydyn nhw eisiau ei defnyddio hi. 

Yn y cyfarfod cyntaf, trafodwyd pryd y dylai’r Cyngor gwrdd. Roedd y noson wedi newid o Nos Lun i Nos Iau yn ddiweddar, ond roedd niferoedd y Cynghorwyr oedd yn bresennol wedi disgyn yn sgîl hynny. Felly, penderfynwyd i symud y dyddiad yn ôl i nos Lun. 

Roedd yr Heddlu yn bresennol ac fe gododd y Cyng Mark Thomas broblem plant yn defnyddio ‘vapes’. Fe bwysleisiodd y SCCH Delyth Jones o’r Heddlu y bydd swyddogion yn ymyrryd os byddant yn gweld hyn. Naeth hi ychwanegu fod yr Heddlu hefyd y gweithio gyda phobl ifanc i sicrhau na chaiff pobl o dan 18 mlwydd oed mo’u syrfio mewn tafarndai lleol. 

Fe gytunodd y Cyngor i gyfrannu £300 i Cameron Jones i brynu offer pêl droed i’w ddefnyddio gyda phlant lleol yn ystod gwyliau’r haf. A chytunwyd hefyd i gyfrannu £5 mil tuag at redeg Clwb Clinc yn Cellb yn ystod y flwyddyn. Mae’r clwb yn cynnig cyfleoedd i bobl ifanc wneud cerddoriaeth, ffilmiau, a gwneud gwaith DJ ac ysgrifennu creadigol, yn debyg ond yn wahanol i’r hyn sy’n cael ei gynnig gan y clwb ieuenctid. 

Clywyd fod y Cyngor Tref bellach wedi derbyn £700 oddi wrth Gyngor Gwynedd, sef 10% o’r arian sy’n cael ei gasglu ym maes parcio Diffwys. 

Cytunodd y Cyngor i beidio â gwrthwynebu cais cynllunio i drosi llawr daear ac islawr 14 Stryd Fawr Blaenau Ffestiniog i fwyty.

Os oes gennych ddiddordeb mewn ymuno â’r Cyngor a chyfrannu at y trafodaethau hyn, cofiwch gysylltu â’r Clerc Sioned Graham-Cameron ar 01766 832398.
Y Cyng. Rory Francis – barn bersonol!

- - - - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn rhifyn Medi 2023

Senedd Stiniog- apêl am gynghorwyr

Newyddion Cyngor Tref Ffestiniog

Mae nifer fawr o drigolion gydag awch ac yn ffyrnig dros y fro hon, ac yn aml yn ansicr sut fedr rhywun wneud gwahaniaeth yma.

Un ffordd o helpu’r gymuned ydi gwirfoddoli eich amser i fod yn Gynghorydd Tref!

"Na, mae hyna’n swnio’n rhy gymhleth; rhy swyddogol i mi", dwi’n eich clywed yn ei ddweud. Ond peidiwch â bod ofn y teitl swyddogol, yr hyn mae bob cynghorydd sydd ar y Cyngor Tref eisiau yn y bôn ydi helpu’r gymuned, rhannu profiadau neu sgiliau a gweld gwelliannau yn y fro.

Cyngor Tref Ffestiniog ydi’r 3ydd fwyaf yng Ngwynedd, tu ôl i Fangor a Chaernarfon. Mae gennym oddeutu 5,000 o drigolion yma, llwyth o fentrau cymunedol a hyd yn oed fwy o fudiadau a chymdeithasau, gyda'r oll yn gweithio a mwynhau’r ardal.

Yma yn y Cyngor, mae lle i hyd at 16 o gynghorwyr. Mae gennym 5 ward gwahanol yn y fro, sef Bowydd a Rhiw (5 cynghorydd), Diffwys a Maenofferen (5 cynghorydd), Cynfal a Teigl (3 chynghorydd), Conglywal (2 gynghorydd) a Tanygrisiau (1 cynghorydd).

Yn yr etholiad ar y 5ed o Fai, etholwyd 5 cynghorydd i Gyngor Tref Ffestiniog yn ddiwrthwynebiad. Mae hyn yn golygu bod 11 sedd wag, ac felly rydym yn gobeithio cyfethol unigolion eraill i’r Cyngor.

Mae hi’n rôl amrywiol, yn trafod nifer fawr o bynciau sy’n effeithio’r ardal. Mae’r Cyngor Tref hefyd yn berchen ar asedau megis 9 cae chwarae, cofgolofnau, meinciau, biniau halen, perllan gymunedol Tan y Manod, Ysgoloriaeth Patagonia, a llawer mwy.

Ond fedr y Cyngor Tref ddim gweithredu’n effeithiol a chynrychioli bob math o drigolion gwahanol y fro, heb gynghorwyr.

Mae’r Cyngor yn cael cyfarfod llawn yn fisol (yr 2il nos Lun o’r mis), ac yna cynhelir amryw o bwyllgorau gwahanol. Mae Pwyllgor Mwynderau yn trafod eitemau megis caeau chwarae, llwybrau cyhoeddus ac ati, ac yn cyfarfod yn fisol. Yn llai aml geir pwyllgorau eraill, megis Pwyllgor Adnoddau sydd yn trafod cyllideb a chyfrifon y Cyngor a’r Pwyllgor Digwyddiadau sy’n trafod yn bennaf trefniadau Nadolig.

Mae hefyd modd i chi rŵan wylio’r cyfarfodydd yn fyw, drwy ymuno ar-lein! Byddem yn cyhoeddi linc y cyfarfod yn fisol ar ein tudalen Facebook o hyn ymlaen os hoffech weld yr hyn sydd yn cael ei drafod yno.

Mae croeso i chi gysylltu efo swyddogion y Cyngor, sef Zoe Pritchard y Clerc, neu Eirian Barkess y Dirprwy Glerc os hoffech holi am unrhyw elfen o’r Cyngor. Gellir cysylltu â ni dros e-bost clerc@cyngortrefffestiniog.cymru neu ffoniwch y swyddfa rhwng 9yb a 2.30yp Dydd Llun i Gwener ar 01766 832398. A chofiwch, rydym bellach wedi symud swyddfa, gyda'n cartref newydd yn y Ganolfan Gymdeithasol.
- - - - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mehefin 2022

 

Senedd Stiniog- parciau a meinciau a mwy

Pytiau o'r Cyngor Tref, gan y Clerc

Dyma’r erthygl gyntaf i mi ei sgwennu i Llafar Bro ers i mi gael y swydd fel Clerc y Dref i Gyngor Tref Ffestiniog. Ac am ddwy flynedd mae hi wedi bod!! 

Yn y misoedd nesaf, gobeithir y gwelwch ychydig o brosiectau newydd o amgylch y fro. Rydym yn gobeithio canfod tenant newydd i’r Pafiliwn, sef y caffi yn Y Parc a gweld bywyd yn dychwelyd nôl i’r adeilad hwnnw.

Buom hefyd yn llwyddiannus yn derbyn dau grant gwahanol er mwyn gallu prynu offer caeau chwarae newydd. Y cyntaf fydd siglen wifr ym Mryn Coed er mwyn uwchraddio’r hen un . Yr ail fydd cylchdro a ffrâm antur newydd sbon yn Y Parc.

Rydym wrthi’n gweithio gyda phrosiect ‘Pontio’r Cenedlaethau’ drwy Gyngor Gwynedd, ac yn anelu i ddylunio ac ail-beintio 3 mainc o amgylch y fro er mwyn annog i bobl eistedd a sgwrsio. Cadwch olwg am 3 mainc ar eu newydd wedd, i’w gosod ym Manod, Sgwâr Oakeley a Sgwâr Rawson. Ar ben hynny, yn dilyn trasiedi diweddar, mae’r Cynghorwyr Tref wedi gofyn i mi drefnu cyfarfod gydag asiantaethau a phartneriaid perthnasol yn yr ardal ar y pwnc ‘Iechyd Meddwl i bobl ifanc’. Fydd o’n gyfle i ni glywed gan y gwasanaethau yn uniongyrchol, dysgu beth sydd ar gael i bobl ifanc yma yn Ffestiniog a bod yn rhan o’r jig-so i rannu a hyrwyddo gwybodaeth.

Bûm yn llwyddiannus hefyd yn denu ychydig o gymorth ariannol er mwyn trefnu digwyddiad dathlu Dydd Gŵyl Ddewi ar Fawrth y 1af. Y nod oedd ceisio annog pobl sydd heb adael eu cartrefi ers y pandemig i ddod allan i gymdeithasu ac i gychwyn ar y daith o roi hyder er mwyn dychwelyd i fywyd mwy ‘normal’.

A chofiwch ein bod yng nghanol y pandemig wedi symud swyddfa a gadael 5 Stryd Fawr, ac yn rhentu dwy ystafell yn y Ganolfan Gymdeithasol (drws nesaf i’r Ganolfan Hamdden). Er nad ydym wedi bod yn y swyddfa rhyw lawer dros y flwyddyn ddiwethaf wrth i ni weithio o adref, mae yna groeso i chi gysylltu â ni dros e-bost ar clerc@cyngortrefffestiniog.cymru neu ffonio’r swyddfa rhwng 9yb a 2.30yp o Ddydd Llun i Ddydd Gwener ar 01766 832398.

- - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2022