13.1.19

Llwyddiant Ysgubol Yr Ŵyl Gerdd Dant

Erthygl gan Iwan Morgan, Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Gŵyl Cerdd Dant 2018.

Bu dydd Sadwrn, 10fed o Dachwedd yn ddiwrnod hanesyddol yn nhre'r Blaenau. Cynhaliwyd Gŵyl genedlaethol yma am y tro cyntaf ers 82 o flynyddoedd. Do, daeth Gŵyl Cerdd Dant Cymru atom am y tro cynta' rioed. O ystyried i nifer o arloeswyr yr hen grefft fod â chysylltiad â 'Stiniog, mae'n rhyfedd meddwl na fu yma o gwbl yn ystod 70 mlynedd ei bodolaeth!

Lleolwyd yr Ŵyl yn Ysgol y Moelwyn, a gwnaed defnydd o Neuadd Ysgol Maenofferen, y Ganolfan Hamdden a'r Ganolfan Ieuenctid yn ogystal ag adeilad Sefydliad y Merched i gynnal y rhagbrofion. Bu cystadlu brwd gydol y dydd yn yr amrywiol adrannau - cerdd dant, canu'r delyn, llefaru i gyfeiliant, dawnsio gwerin a chanu gwerin. Credir i fwy gofrestru i gystadlu eleni nag a wnaeth erioed. Yn nhyb y rhai a fynychodd, neu a fu'n dilyn y gweithgarwch ar deledu a radio, cafwyd Gŵyl hynod lwyddiannus. Soniwyd am safonau uchel y cystadlu, ond yn fwy na hynny, am y croeso twymgalon a estynnwyd gan bobol garedig a chlên Blaenau a'r fro.

Alwen ac Alwen yn cadw trefn yn yr Ŵyl.
Llun gan Alwena Morgan
Bu criw bychan wrthi'n brysur ers dros ddwy flynedd yn trefnu'r Ŵyl ac yn cynnal gweithgareddau codi arian. Fe groeswyd y targed o £40,000 a osodwyd ers tro, ac mae'n diolch fel pwyllgor gwaith yn fawr i bawb a gyfrannodd. Mae'n dyled yn fawr i Mr. Dewi Lake, Pennaeth Ysgol y Moelwyn a'i dîm brwdfrydig, gweithgar. Hebddyn nhw, fydden ni ddim wedi llwyddo i leoli Gŵyl fawr fel yma gyda'r fath lwyddiant. Bu Bethan Haf Jones yn ysgrifenyddes hynod effeithiol ac Anthony Evans yn drysorydd o'r radd flaenaf. Braint fu cael dau brofiadol fel Dwyryd Williams ac Alun Puw i arwain y tîm o stiwardiaid. Gellid enwi llawer mwy, ond rhaid ymatal.

Yn hytrach, carwn drwy gyfrwng y papur hwn ddatgan fy niolchgarwch I BAWB a gyfrannodd i lwyddiant y diwrnod. Bu i mi dderbyn ugeiniau o negeseuon testun ac e-bost yn ein llongyfarch ar ein ‘llwyddiant ysgubol', heb sôn am y cannoedd a fynegodd hynny ar lafar.

Ymdrechion y tîm cyfan a gyfrannodd at hyn - a rhan allweddol o'r tîm hwnnw oedd y rhai fu wrthi am oriau'n stiwardio wrth ddrysau, coridorau, ystafelloedd rhagbrawf ac ymgynnull ac yn cyfarwyddo'n y lleoedd parcio. Rhaid cyfeirio hefyd at Morwenna a'i thîm diflino o gynorthwy-wyr fu'n porthi'r cannoedd gydol y diwrnod hir.

Fel Cadeirydd, mae'n ddyletswydd arnaf ddiolch i BOB UN OHONOCH A GYFRANNODD YMHOB FFORDD.


Dawnswyr Talog -enillwyr y Parti Dawns Agored. Llun gan Ffion Rees, o wefan BBC Cymru Fyw*


------------------------


Dyma ychydig o’r sylwadau o dudalennau’r cyfryngau cymdeithasol. Geiriau hynod galonogol a roes ddarluniau i’r byd a’r betws o lwyddiant y diwrnod:

ELAIN WYN [cyfeilydd yn yr Ŵyl] … “Llongyfarchiadau i chi ar Ŵyl wefreiddiol.”

DYLAN CERNYW [cyfeilydd yn Yr Ŵyl] … “Llongyfarchiadau mawr ar Ŵyl arbennig!
Llond lle o dalent a chriw da o ffrindiau
.”

ANGHARAD WYN JONES [beirniad yn Adran y Delyn] … “Diolch yn fawr i chi am y croeso twymgalon. Wedi mwynhau fy hun yn arw.”

GWENAN GIBBARD [Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Cymdeithas Cerdd Dant Cymru 2016-18] … “Llongyfarchiadau enfawr!

DELYTH VAUGHAN ROWLANDS [Swyddog Gweinyddol Cymdeithas Cerdd Dant Cymru] …
Pleser pur cydweithio hefo pawb yng nghefn llwyfan. Da chi di dangos ymroddiad a balchder mawr!

TREBOR a CARYS EVANS [Trysorydd a Swyddog Gweinyddol Cynorthwyol CCDC] … “Trefniadaeth wych a phobol glên!

KEITH EVANS [Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Gŵyl Cerdd Dant Llandysul a’r Fro 2017] …
Sobor o falch eich bod wedi cael Gŵyl lwyddiannus dros ben. Clywed eich bod wedi cyrraedd a mynd heibio eich targed ariannol yn anrhydeddus iawn. Bydd gwên lydan ar wyneb John Eifion! Nawr te, bydd raid i bobol Sir Gâr ei gwneud hi’n ‘hatrick’ iddo!!

PETER a NIA ROWLANDS [Nia’n gadeirydd yr is-bwyllgor Cerdd Dant lleol] ...
Diolch o galon i bobol ‘Stiniog am Ŵyl fendigedig. Fe dalodd eich gwaith caled ar ei ganfed ac mae Merched y Gegin Ysgol y Moelwyn yn haeddu medal. Diolch i chi i gyd!

RHIAN JONES [aelod o’r Pwyllgor Gwaith] ... “Diwrnod arbennig! Balch o fod wedi cael bod yn rhan ohono. Mor falch hefyd o’r croeso roddodd Blaenau i Gymru.”

ELIN ANGHARAD DAVIES [aelod o’r is-banel cerdd dant lleol, hyfforddwraig ac arweinydd CÔRWST] ... “Diolch am eich holl waith ac am y croeso.

MENNA THOMAS [hyfforddwraig PARTI’R EFAIL, Pontypridd] ... “Llongyfarchiade gwresog i bawb fu’n gweithio mor galed i sicrhau llwyddiant yr Ŵyl a diolch i chi i gyd am eich croeso a’ch hynawsedd.

NANS ROWLANDS ... “Diolch Blaena a’r Pwyllgor Gwaith ymroddedig. Gallwch fod yn hynod falch o Ŵyl wefreiddiol!

BETHAN WILLIAMS ... “Blaenau – Diolch am y croeso! Pawb yn garedig iawn.

CARWEN ARLANYMOR ... “Diolch yn fawr i bawb!

IWAN MORGAN[Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith] ... “Mae nghwpan i’n llawn! Diolch o galon i bawb fu ynglŷn â’r Ŵyl ddaeth â cherdd dant yn ôl at ei wreiddiau ym mro ‘gwythïen y lechen las’. Gwir ydy deud mai ‘un dre o fil yw’r dref hon!

-----------------------------

* Lluniau GCD2018, BBC Cymru Fyw

Manylion yr enillwyr i gyd, a dolenni at glipiau fideo o'r perfformiadau, ar dudalen gweplyfr/facebook yr Ŵyl.

10.1.19

Rhamant Bro

Y  mae’r rhifyn diweddaraf o gylchgrawn Cymdeithas Hanes Bro Ffestiniog, sef Rhamant Bro yn y siopau yn barod ar eich cyfer.


Dyma gylchgrawn delfrydol i bob un ohonoch sydd â diddordeb yn hanes ein bro a’r cyffiniau. Ac unrhyw un sy'n ymddiddori yn y tywydd hefyd!

Yn y rhifyn hwn cawn hanesion am Fastiau Clogwyn Bwlch y Gwynt gan Gareth T Jones, â Phen Uchaf Cwm Cynfal gan Vivian Parry Williams. Yn ogystal, cawn stori rhai o enwogion yr ardal - Harri, Parri a Kate, gan Aled Ellis, Richard Henry Wood gan Keith O’Brien a’r bardd Ioan Grych.

Hanes Glaw Stiniog sydd gan Marian Roberts y tro hwn, a chofnodion y Tywydd sydd gan Dorothy Williams.

Gweld y Pell yn Agos a gawn gan Dafydd Jones, ac ail hanes Hen Ffotograffwyr Stiniog gan Steffan ab Owain. Ceir hefyd gipdrem ar hanes Tanygrisiau, Llyn Bowydd, Y Felin ar Dân a sawl hanesyn difyr arall.

Mynnwch eich copi cyn iddynt ddiflannu o’n siopau!
--------

Cofiwch hefyd am y ddisg sydd ar gael gan y Gymdeithas efo pob rhifyn o Rhamant Bro rhwng 1983 a 2012.




1.1.19

Atgofion Pant Llwyd

Pennod 4 o gyfres Laura Davies.
Cefais hanes diddorol o Galifornia, am ardal Pant Llwyd, dipyn bach yn gynharach na fy nghyfnod i, gan Esther Owen (nee Edwards a chwaer i Evan Edwards, Llain Wen). Ymfudodd Esther yno rai blynyddoedd yn ôl o Lŷn. Un o blant Laura a William Edwards (ddiweddarach Gyfynys).

Symudodd y teulu o’r Cefn, lle ganwyd Esther, i Rhif 1 Tan y Bryn, pan oedd yn ifanc iawn. Arferai brawd arall iddi, Willie (William Edwards, Mur Llwyd) fyw yn Islwyn (dau dŷ wedi ei wneud yn un). Sonia mor dwt oedd Pant Llwyd ac mi roedd y lle’n fywiog drwy’r flwyddyn gyda’r cyfarfodydd, dramau, partion a chwaraeon a gynhaliwyd yno. Ras traws gwlad i lawr Cae Swch ac i fyny drwy Llety Fadog ac yn ôl at y Capel Bach. Cofia hi a Mair Vaughan yn hel mafon gwyn ar y dde wrth fynd i fyny’r rhiw wrth Pen Rhiw Mawr a holai a oedd y planhigion yno o hyd.

Dipyn i fyny’r allt, ond ar  y chwith, safai Penrhiw Bach a meddyliai i Lys Owain gael ei adeiladu ar ei sylfeini. Helai atgofion am deulu tawel a hoffus Jo:  Jo malu metlin oedd hi yn ei alw, gan mai dyna a wnaeth. Cofia ei fam a’i dad a’r teulu oll. Mam Mam fyddai pawb yn Mhant Llwyd yn ei galw. Aethwn yno i’w thŷ, gyda Mair Vaughan, ei nith. Gwisgai Mam Mam sgert, het a ‘chep’ bob amser. Byddai Mair yn gofyn iddi “Ble dachi’n mynd”, a Mam Mam yn dweud o hyd “Mynd i godi mhenshwn, yldi.” Mi roedd Mrs Roberts, 2 Islwyn wedi symud yno o Ben Rhiw Bach ac mi roedd ganddi ferch Ann Jane a dau fab, Daniel (tad Ffestin) a gadwai siop ffrwytha’ yn y Blaenau – credaf mai enw’r mab arall ydi Robert Owen.

Llyn Dubach y Bont a ffordd Y Foelgron (llun Paul W)
Roedd cysylltiad teuluol uniongyrchol cydrhwng mam Esther a mam Syr Ifan – hannant o Drawsfynydd ac o’r un hil a theulu yr Archddiacon Hugh Aron Evans. Symudodd ei theulu i Bont yr Afon Gam pan oedd Esther tua 12 oed ac wedyn yn ddiweddarach i Sofl y Mynydd. Helai atgofion am hi a’i brawd Ifan yn trin mawn wrth Ffynnon Eidda ac yn cael dŵr o’r ffynnon. Nid oedd ganddi gof o ddim adeilad wrth y ffynnon ond cofia’n dda am y tŷ mawr a safai ar lan Llyn Dubach y Bont – Y Foelgron. Ni hoffai Esther fyw ym Mhont yr Afon Gam gan fod y lle mor anghysbell ac y bell o Bant Llwyd.

Soniai hefyd fel y cerddasai at Ben Ffridd a throi i’r dde ble roedd gwersyll sipsiwn yn arfer bod ac fel roedd hi a’i chwiorydd yn hoffi edrych i mewn i’r garafan. Honno’n lan a thwt a’r tegannau a’r canwyllbrenau pres yn sgleinio. Gwneud piseri a thuniau godro o bob math oedd y gŵr, Mr Fox.

Meddai ar arth ‘frown’ a hoffem ei gweled yn dawsio fel y canai ei ffidil. Tra’r oedd hyn yn mynd ymlaen gweithiai ddwylo medrus a diwyd ei wraig ar waith crosio. Cofiaf innau hefyd weled sipsiwn wrth giat Llety Gwilym, pan oeddwn yn cerdded adref hefo fy mrawd Dafydd i Sofl y Mynydd, yn y dau ddegau. I gychwyn mi roeddwn eu hofn ond yn araf daethom i’w hadnabod ac yn ffrindiau hefo nhw.
-------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mawrth 1998.
Dilynwch y gyfres efo'r ddolen Atgofion Pant Llwyd isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde (os yn darllen ar ffôn, rhaid dewis 'web view')


27.12.18

Stolpia -adar

Hynt a Helynt Hogiau’r Rhiw yn y 50au. Cyfres Steffan ab Owain

Yn ystod ein dyddiau mebyd dysgodd amryw ohonom ni hogiau’r Rhiw gryn dipyn am fyd natur, yn anifeiliaid, adar a physgod, a chreaduriaid eraill o ran hynny.

Oddeutu 1958 neu 1959, cofiaf i amryw ohonom ni hogiau brynu colomennod gan Mr Robert Hughes (Robin Mynydd), Salem Place. Credaf inni ddysgu llawer trwy gadw adar y pryd hynny, gan fod amryw o bobl yn cadw ac yn magu bwjis, hefyd. Yn ddiau, ar ôl inni brynu copïau o The Observer's Book of Birds ac The Observer's Book of Bird’s Eggs yn siop W.H.Smiths, Llandudno ar un o dripiau Ysgol Sul, daethom i adnabod y mwyafrif o adar yn y pen hwn o’r byd. Roeddem ni’n gallu cael hyd i nythod adar heb drafferth o gwbl, ac fel yr oedd hi yr adeg honno, bu amryw ohonom yn casglu wyau adar am ryw flwyddyn neu ddwy. Wrth gwrs, roedd rhai nythod a wyau allan o’n cyrraedd, megis rhai y wenoliaid duon a nythai yn uchel dan landeri Capel Rhiw a’r wenoliaid a nythai dan bondoeau Ysgol Glanypwll.

Tybed pwy sydd yn cofio un o’r gwenoliaid duon yn dod trwy ryw dwll yn rhan uchaf Capel Rhiw yn ystod yr oedfa un nos Sul ac yn hedfan uwchlaw’r pulpud a’r pregethwr yn ceisio ei orau i’r gynulleidfa ganolbwyntio ar ei bregeth, ond credaf mai aflwyddiannus y bu gan fod pawb yn edrych i fyny i’r entrychion ar yr hen wennol bob hyn a hyn.

Credaf bod llawer mwy o jacdoeau yn ardal y Rhiw a Glan-y-Pwll yn yr 1950au nag y sydd heddiw, ac efallai mai’r rheswm am hynny oedd y byddai lleoedd cyfleus iddynt nythu yng nghyrn simneiau y tai ac adeiladau eraill. Os cofiaf yn iawn, roedd gan Len (Roberts) Groesffordd, jac-do a fedrai ddweud ychydig eiriau - rhywbeth tebyg i ‘helo’ a ‘jaco’ac ambell air arall. Bu un neu ddau o’r hogiau yn cadw piod hefyd am ychydig, ond credaf mai trengi a wnaeth y trueiniaid ar ôl rhyw wythnos neu ddwy.

Pan fyddem yn cerdded i ymdrochi i fyny i’r pyllau yn afon Barlwyd clywid y gylfin hirion yn aml iawn yn y corsydd ac roedd gweld y pibyddion cyffredin (Wil mynydd) yn gwibio hyd lannau Llynnoedd Barlwyd yn beth cyffredin. Yng nghorsydd Tanygrisiau a gerllaw’r merddyrau byddai cornchwiglod ac amryw o siglennod melyn (sigl-i-gwt melyn) a chofiaf fel y byddai tylluan wen yn nythu yn un o hen adeiladau'r gwaith mein nid ymhell o’r hen dwnnel bach.

Gwelid ambell gudyll coch a bwncath o dro i dro, a chredaf bod gan Len gyw bwncath ar un adeg. Clywsom storïau am eryrod yn yr ardal hefyd, un wedi ei saethu gan Robin Mynydd i fyny ar Allt Fawr, ac un arall wedi ei saethu gan rywun ar ben Garreg Ddu. A oedd gwirionedd yn y storïau hyn, ni fedraf ddweud. Tybed a oes un o’r darllenwyr yn cofio storïau tebyg?

Er nad oedd cymaint o goed yn ardal Rhiwbryfdir yn y 50au byddai cryn dipyn o adar to, titŵod a jibincod i’w gweld yn ddyddiol yno. Yn y gaeaf roedd yn ofynnol i bawb ddod a’u poteli llefrith i mewn ar eu hunion ar ôl i’r dyn llefrith alw, neu mi fyddai titw tomos las yn ei brysurdeb ar ben eich potel yn torri trwy’r top papur gloyw ac yn yfed yr hufen.

Byddai amryw yn gwneud ffrindiau efo robin goch yn y gaeaf a deuai i fwydo oddi ar law ambell un, ac yn wir, deuai un i mewn i’n tŷ ni i fwydo ar y briwsion a fyddai ar y llawr cerrig wrth y drws cefn. Ar dir Plas Weunydd byddai cryn dipyn o goed, ac yno ceid ysguthanod, piod, mwyalchod, bronfreithod, drywod, ac amryw o adar bach eraill gydag ambell coch y berllan a dringwr bach, hefyd. Pa fodd bynnag roedd yn rhaid bod ar eich gwyliadwriaeth yno, neu gwae chi os digwyddai i un o weithwyr y plas eich gweld yn y coed - byddai hi’n ras am adref am eich bywyd! 
------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2018.
Dilynwch Stolpia efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde. (Os yn darllen ar ffôn rhaid dewis 'web view').


(Llun- trwydded Comin CC BY-SA 2.5 gan Aka
o dudalen Wicipedia titw tomos las)


11.12.18

Rhod y Rhigymwr -cerdd dant

Addas ydy sôn am rai o’r cerddi a ddewiswyd gan banel Cerdd Dant Gŵyl Blaenau Ffestiniog a’r Fro. Sbel go lew yn ôl bellach, bu criw bychan wrthi’n ddiwyd, dan gadeiryddiaeth Nia Rowlands, Llanelltyd, yn dewis cerddi a cheinciau ar gyfer eu cyflwyno yn yr Ŵyl. Bu i ni benderfynu cael dipyn o flas lleol iddyn nhw, ac mewn ardal mor gyfoethog o feirdd a cherddorion, doedd hynny ddim yn ormod o dasg.


Un fu’n gymorth amhrisiadwy efo dewis ceinciau oedd Elin Angharad Davies, Bryniau Defaid, Ysbyty Ifan. Yn ogystal â bod yn gerddor dawnus, cynigiodd Elin gerdd fechan hynod addas ar gyfer y Parti Unsain Oedran Cynradd ...

CHWYRNU:
Mae sŵn byddarol yn tŷ ni
A’r waliau i gyd yn crynu.
Be goblyn ydi’r twrw mawr?
Mam bach; dwi bron â drysu!

Ai cyfarth Mot y ci a glywn,
Neu’r bwji’n paldaruo?
Ai’r gath a’i chanu grwndi sydd
Yn rhwystro pawb rhag clwydo?

‘Does bosib fod y ‘sgodyn aur
Yn creu dim mwy na swigod?
A phethau tawel a di-stŵr
Yn ôl pob sôn yw llygod!

Dwi’n gorwedd yn fy ngwely
Yn methu’n lân a chysgu.
Mae’r sŵn yn mynd yn uwch ac uwch..
“Hei dad:  Plîs stopia chwyrnu!!

Un o gerddi Gwyn Thomas ddewiswyd ar gyfer yr unawdwyr oedran uwchradd. Daeth Alma Dauncey-Roberts, Dolwyddelan o hyd i hon -

YN DDA IAWN O DDIM:
Mae’r gwynt ar y gweundir yn hen, hen wynt,
mae’r brwyn yno’n grwm fel yr oedden nhw gynt
fydoedd yn ôl wedi cynnwrf y grym
a greodd y cwbwl yn dda iawn o ddim.

Dewiswyd un o gerddi grymus Dewi Prysor ar gyfer yr unawdwyr dan 21 oed. Fel yr eglura Dewi’n y rhifyn cyfredol o ‘Allwedd y Tannau’:

‘Thema gyson yn chwedloniaeth y Cymry, fel yn natur ei hun, ydy dadeni ... a dyna a geir yma.’

Fe gyflwynodd Gai Toms y gerdd ar un o’i gryno-ddisgiau beth amser yn ôl. Ac ie, cainc Siân James – ‘GARDDEN’ ydy’r un a ddewiswyd gan y Panel. Robert John Roberts (gynt o’r Manod) a awgrymodd y dewisiad addas yma.

Y PENBLWYDD:
Pryd mae dy ben-blwydd, fy mawnog ddiddarfod,
Ti sydd â’r glaw a’r haul yn dy fru?
Pan gerddodd y gwynt dros ruddiau Arianrhod
Y’m ganwyd, o’r ddrycin i’r erwau hy....

Mewn cerdd fach hoffus i gofio Merêd, mae Dewi ‘Pws’ Morris yn sôn am yr ymwneud cartrefol a chyfeillgar a gafodd gan un arall o arwyr ein bro a’n cenedl. Y gainc ‘TRWYN Y GARNEDD’ ddewiswyd – a gyflwynodd un o’n beirniaid, Menai Williams, Bethesda rai blynyddoedd yn ôl i Meinir Boyns [y bu ei gŵr a hithau’n hael iawn eu cefnogaeth i’r Ŵyl]:

Mae’th ganeuon yn dal ar yr awel,
Hen alawon o’r dyddie fu gynt,
Yn atseinio yn dawel rhwng bryniau dy gwm
Fel sibrydion ar adain y gwynt...

Efallai cawn gwrdd yn Afallon,
Harmoneiddio ger fflamau y tân,
A hiraethu am hen ffordd ddiniwed o fyw,
A gwenu wrth gofio y gân...

Bu nifer o bartïon yn cyflwyno cywydd ardderchog y Prifardd Idris Reynolds i ‘GWYN THOMAS’ a'r corau’n cyflwyno’r cywydd a gyfansoddais innau i GWM CYNFAL – ‘a lwyfannodd rai o ddigwyddiadau Pedwaredd Cainc y Mabinogi’.

Mae’n berthnasol iawn fod y deuawdwyr oedran uwchradd yn cael cyflwyno clasur yr Athro W. J. Gruffydd - ‘CERDD YR HEN CHWARELWR’ (sy’n rhan o’n  cynhysgaeth fel cenedl) ... a hynny ar gainc hyfryd y delynores a’r cerddor sy’n enedigol o’r Llan - Mona Meirion - ac yn un o’n his-lywyddion anrhydeddus - ‘MAESGWYN’.

Bachgen dengmlwydd gerddodd ryw ben bore,
Lawer dydd yn ôl, i gwr y gwaith;
Gobaith fflachiai yn ei lygaid gleision
Olau dengmlwydd i’r dyfodol maith...

Dewiswyd dwy o geinciau Einir Wyn Jones hefyd - un arall o blant y fro - eto’n un o’n  his-lywyddion a’n beirniaid, sef, ‘TIR Y CWMWD’ ar gyfer geiriau’r diweddar Alun ‘Sbardun’ Huws am Benrhyndeudraeth - ‘STRYDOEDD ABERSTALWM’, a’r llall, ‘GLAN Y MÔR’ ar gyfer y corau agored:

Rhwng y môr a’r mynydd ymhell bell yn ôl
ar noson braf yn y gwanwyn, -
yr hogia ar y sgwâr yn eu sgidia roc a rôl,
a bys Pwllheli ar gychwyn.
Daw’r goleuadau ymlaen fesul un,
mae’n glyd ym mar cefn y ‘Roial’,
dwi’n gweld yn glir lawr y llwybr hir
i strydoedd Aberstalwm.

Dewiswyd cerddi gan ddau arall a fagwyd yn ‘Stiniog, sef y diweddar Barchedigion Gareth Maelor a T. R. Jones. ‘EMYN PRIODAS’ gan Gareth Maelor ydy’r dasg a osodwyd i’r deuawdwyr dros 21 oed ac emyn 777 yn ‘Caneuon Ffydd’ ... ‘YNG NGHYFFRO’R GWANWYN ...’ o waith ‘T. R.’ i’r triawdau/ pedwarawdau.
-------------------------------


Rhan o erthygl Iwan Morgan, a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2018.

(Llun Paul W)