Showing posts with label seindorf. Show all posts
Showing posts with label seindorf. Show all posts

22.12.25

Stolpia -Dau Ddirgelwch

Llofruddiaeth ynteu Damwain?

Y mae hanes cynnar ein hysgolion ym mhlwyf Ffestiniog yn ddigon diddorol. Y mae hi’n bur debyg mai un o’r rhai cyntaf oedd ‘Yr Ysgol Newydd’ ar dir Stad Pengwern a fu mewn defnydd o tua 1649 i 1652. Bu amryw o rai bychain hwnt ac yma yn y plwyf wedyn o ddiwedd yr 1780au hyd at y cyfnod yr agorwyd Ysgol Genedlaethol Penyrallt Goch yn y Llan yn 1828. Dilynwyd hon gan Ysgol Genedlaethol Llwynygell (1838) a’r Ysgol Frutanaidd yn Nolgarregddu (1846). Yna, yn yr 1870au a’r 1880au agorwyd nifer o ysgolion safonol yn y plwyf gan y Bwrdd Ysgol.

Un o’r ysgolfeistri cyntaf yn Ysgol Frutanaidd Dolgarregddu oedd Griffith Davies, ond y mae hanes ei ddyddiau olaf yn dipyn o ddirgelwch. Yn ôl adroddiad y cwest yn y 'Caernarvon and Denbigh Herald', 5 Rhagfyr, 1851 cafwyd hyd i’r ysgolfeistr yn gorwedd ar y ffordd y tu uchaf i Faentwrog oddeutu 2.30 o’r gloch fore dydd Mawrth 27 Tachwedd,1851 gan Mr Edward Edwards llawfeddyg lleol. Yn fuan wedyn, cludwyd ef i Westy’r Grapes lle rhoddwyd pob gofal iddo, ond yn anffodus bu farw oddeutu 9 o’r gloch y noson honno. Yn y llun, dangosir Yr Ysgol Frutanaidd oddeutu 1872 ar y dde. Dyma le cynhelir cyfrinfa'r seiri rhyddion heddiw.

 

Yn y cwest, mynnodd y rheithgor bod archwiliad post-mortem yn cael ei gynnal ar y corff gan fod ei benglog wedi ei dorri ac mewn cyflwr dychrynllyd, a chan nad oedd tystiolaeth sut y digwyddodd hyn, penderfyniad y rheithgor oedd dyfarniad agored.

Digwyddiad Trist Arall

Diddorol yw hanes hen seindorfeydd pres, a’r rhai arian, a fu’n y Llan a’r Blaenau tros y blynyddoedd, ac fel y buont yn diddanu ac adlonni pobl y fro a chyrion pellach. Da o beth yw gallu dweud bod Band yr Oakeley yn dal yn boblogaidd a llwyddiannus heddiw ers cael ei sefydlu tros gan mlynedd a mwy yn ôl.

Cafodd y ddwy seindorf arweinwyr clodwiw ar hyd y blynyddoedd ac enillwyd sawl cystadleuaeth ganddynt yma a thraw. Bu Cornelius Lawrence (neu Laurence) yn arweinydd poblogaidd gyda Band Pres y Llan am beth amser. Credaf mai un o Ramsbury, Wiltshire oedd yn wreiddiol, ac wedi bod yn gysylltiedig â Stephens Royal Menagerie cyn dod i’r ardal. 

Fel y mae’r pennawd yn awgrymu, hanes digon trist a fu iddo yn y diwedd. Yn ôl adroddiad yn y North Wales Chronicle, 2 Mawrth,1872 roedd wedi mynd i lawr i’r Traeth Bach (i bysgota, yn ôl pob tebyg) pan welodd garddwr Aber Iâ (Portmeirion heddiw) ef yn croesi’r traeth mewn lle drwg a thra roedd y llanw allan. O ganlyniad, gwaeddodd arno a’i rybuddio, ac i groesi mewn lle arall yn uwch i fyny’r traeth. Pa fodd bynnag, atebodd y gŵr bonheddig ei fod yn gyfarwydd â’r ardal ac os digwyddai fynd i drafferth y gallai nofio. Ond, wedi iddo ymlwybro ychydig ar hyd y traeth, gwelodd y garddwr ef yn suddo yn sydyn a’i glywed yn galw am help. Yn dilyn hyn rhedodd y garddwr i’r Penrhyn am gymorth y Rhingyll Lewis, ac aeth criw draw yno yn ddiymdroi.Yn ogystal, gyrrodd A.Osmond Williams, Castell Deudraeth rhagblaen i orsaf yr heddlu ym Mhorthmadog a chasglodd heddweision o’r orsaf i chwilio amdano, a gwnaed hynny am rai dyddiau, ond methwyd a chael hyd iddo o gwbl, a dyna ddiwedd y stori drist hon.

Bûm yn meddwl, tybed pam y penderfynodd fentro ar hyd lle mor beryglus? Dyma hanesyn arall, yn ddiau, na chawn esboniad na diweddglo hollol foddhaol yn ei gylch.

Steffan ab Owain

- - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2025

 

 

25.5.21

Pytiau Plentyndod yn Llan

Cefais fy magu yn Ffestiniog, a fy mam o’m blaen. Felly, wrth ddarllen cerdd Gwaenfab am ‘Seindorf Arian Ffestiniog’ ar ddiwedd erthygl W Arvon Roberts yn rhifyn Ionawr Llafar Bro ac yn arbennig y llinell ‘Pwy arafa’r Band llawryfog?’, cofiais am y cwpled herfeiddiol byddai hi yn ei adrodd weithiau: 

Band Llan, ennill ymhob man

Band Nantlle, ennill yn unlle. 

Cafodd fy ngŵr, nad yw’n hanu o ’Stiniog, hwyl ar ei adrodd i’w gyd-athrawon mewn ysgol yn Y Rhyl. 

Ond ni fu i un o’r cwmni, brodor o Ddyffryn Nantlle, ymuno yn y chwerthin. Fel yr hen Cwîn Fictoria – he was not amused.

Roedd y cyfreithiwr (bargyfreithiwr yn ddiweddarach) John Jones-Roberts yn Llafurwr mawr. Safodd yn erbyn yr AS Rhyddfrydol Haydn Jones mewn pedwar etholiad seneddol am sedd Sir Feirionnydd yn y 1920au – yn aflwyddiannus bob tro. Soniai Mam fel y byddai rhai o blant y pentre’n cael hwyl wrth fynd o gwmpas dan lafarganu:-

John Jones Roberts forever, forever Amen;
Haydn yn y gwter a’i din dros ei ben.

Roedd ei wraig, Kate Winifred Jones-Roberts, yn amlwg ym mywyd cyhoeddus Sir Feirionnydd: ynglŷn â gweinyddu’r gyfraith ac fel aelod o’r Cyngor Sir a’i Bwyllgor Addysg, heblaw bod yn ddarlithydd yn Coleg Harlech.

Hanesyn arall gan Mam oedd am Bryfdir yn arwain cyngerdd gan y band yn yr Hall. Roedd dwy wraig yn siarad yn ddi-baid yn ystod un darn. Mae’n amlwg mai coginio oedd y pwnc dan sylw, oherwydd yn ystod ysbaid pianissimo, clywodd y gynulleidfa gyfan un ohonyn nhw’n dweud yn uchel: ‘efo saim bydda i’n ’u ffrio nhw’, ac yn yr egwyl ar ddiwedd y darn ymatebodd Bryfdir gyda’r sylw ffraeth: ‘Biti na fuasai hi wedi ffrio ei thafod hefyd’.

Soniodd Mam am gwsmer yn gofyn am fisgedi mewn siop yn Llan. Roedd y dewis yn brin ar y pryd, ac eglurodd y siopwr iddo mai ond Ryvita oedd ganddo. ‘Rai fwyta ’dw’i isho, siŵr ddyn’ atebodd yntau.

Roedd y Parchedig Edward Powell, gweinidog ifanc Capel Peniel, yn ddi-briod. Dyma’r llinellau diniwed a luniwyd iddo gan fy ewythr, William Jones, Bodawel mewn noson gymdeithasol: 

Mistar Powell yw ein gweinidog.
Gwna ei waith yn wir odidog.
Ond awgrymwn iddo welliant:
Gymryd gwraig yn Gristmas presant.

Lisa Lloyd, Yr Wyddgrug

-----------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mawrth 2021


18.11.16

Cyngerdd Dathlu

Cafwyd cyngerdd ardderchog yn Ysgol y Moelwyn ddiwedd Medi i ddathlu llwyddiant Seindorf yr Oakeley a Chôr y Brythoniaid yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Gwnaed elw o dros £1000 i agor cyfri' Gŵyl Cerdd Dant 2018 a gynhelir ym Mlaenau Ffestiniog. 

"Un o’r ardaloedd hollbwysig yn hanes y deffroad a fu ym myd canu gyda’r tannau yn ystod y ganrif aeth heibio oedd ardal Ffestiniog,” meddai’r Doctor Aled Lloyd Davies yng nghyfrol gyntaf ‘Canrif o Gân’ - cyfrol sy’n olrhain datblygiad cerdd dant ym Meirionnydd, Dinbych a’r Fflint o 1881 hyd 1998.
“Yno, oddeutu troad y ganrif, ynghanol bwrlwm diwydiant llechi’r cyfnod, yr oedd hefyd fwrlwm diwylliannol, lle rhoddwyd bri ar lenyddiaeth a barddoniaeth, côr a  band, gwleidyddiaeth a chrefydd.”
Er mai atgof o’r dyddiau fu ydy olion tomennydd rwbel y chwareli bellach, a bod nifer yr addoldai
wedi lleihau’n fawr, mae’r bri’n parhau yn yr agweddau diwylliannol eraill, fel y tystia’r gyngerdd yma– yng nghwmni Seindorf yr Oakeley (a gipiodd y wobr gyntaf ym Mhrifwyl y Fenni am y drydedd waith yn olynol) a Chôr y Brythoniaid – y côr meibion a ddaeth gyntaf allan o wyth o gorau yn yr un Brifwyl. Dyma destun dathlu’n wir!

Ar droad y ganrif ddwytha, roedd yr hen gelfyddyd o ganu gyda’r tannau hefyd yn rhan o fwrlwm y fro hon. Canolwyd hyn o amgylch telynor oedd yn gwbl ddall, sef, David Francis (Telynor Dall o Feirion) - un y mae ei ddisgynyddion yn parhau i gynnal y pethe yn yr ardal heddiw. Mae’r diolch i’r Doctor Robert Roberts, meddyg lleol, a drefnodd i’r telynor gael addysg mewn ysgol i’r deillion yn ninas Lerpwl, ac ymhellach, i gael gwersi telyn. I gartre’r telynor yn y Llechwedd, ac yna i’r caban a elwid ‘Llys y Delyn, Adwy Goch, Rhiwbryfdir’ y cyrchai nifer o ‘egin-ddatgeiniaid’ i drafod y gelfyddyd, i ganu, ac i ddysgu sut i osod gair ar gainc.

Pwy oedd y rheiny, a phwy ddaeth ar eu holau i barhau’r traddodiad yma’n Stiniog? Dydy gofod ond yn caniatáu i mi wneud dim mwy na’u henwi. Dyna i chi W.O. Jones (Eos y Gogledd) - chwarelwr yng Nghwmorthin; David John Roberts (Dewi Mai o Feirion) - a osododd drefn ar draddodiad cerdd dant yng Nghymru yn hanner cynta’r ugeinfed ganrif; John David Jones (Ioan Dwyryd) a’i ddisgynyddion. Cofiwn Elinor a’r annwyl Gwenllïan, a fu mor hynod weithgar dros nifer faith o flynyddoedd fel athrawes telyn deithiol ac yn hyfforddi datgeiniaid; William Morris Williams, Tanygrisiau, a fu’n hyfforddi dwy genhedlaeth ‘Côr Telyn Barlwyd’ ... ac i ddod yn nes at ein dyddiau ni, Mona Meirion ac Einir Wyn.

Ymwelodd y prif wyliau â Meirionnydd sawl gwaith yn ystod yr ugeinfed ganrif a dechrau’r ganrif yma. 1898 oedd yr unig dro i’r Brifwyl ymweld â thre’r Blaenau, a chynhaliwyd Prifwyl yr Urdd yma unwaith – ym 1936.

Ers ei chychwyn ym 1947, ni chynhaliwyd yr Ŵyl Cerdd Dant yma o gwbl. [Gwir ydy dweud, er hynny, iddi fod unwaith yn nalgylch Llafar Bro – a hynny yn Nhrawsfynydd, pan oedd yn ei babandod ym 1957.]

Yn 2018, cawn unioni’r cam, a bydd yna gyfle i ninnau’r trigolion estyn cynhesrwydd ein croeso i’n cyd-wladwyr. Mae’r amrywiol weithgareddau sydd wedi cymryd lle yn yr ardal dros y blynyddoedd dwytha wedi profi’n llwyddianus, a’r gymuned wedi eu cefnogi â brwdfrydedd.

Peidiwch â phoeni os nad ydych chi’n ddatgeiniaid cerdd dant neu’n delynorion, yn gantorion neu ddawnswyr gwerin, nac ychwaith yn llefarwyr, ymunwch efo ni i drefnu ‘GŴYL’ fydd yn dangos i Gymru gyfan fod fflam Cymreictod a’i diwylliant eto’n bodoli ym Mro Stiniog.

Iwan Morgan
(Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Gŵyl Blaenau Ffestiniog a’r Fro 2018)
----------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2016.

Tiwnio'r Tannau -hanes gwahodd yr Ŵyl



3.8.16

Ar Wasgar -Seindorf

Erthygl fer a ymddangosodd yn y gyfres 'Ar Wasgar' gan alltudion o Fro Ffestiniog, yn rhifyn Tachwedd 1998.

Daw'r cyfraniad i golofn yr alltudion gan Mr Glynne Griffiths, Ross-on- Wye yn Swydd Henffordd, y mis yma (Glanypwll gynt).

Flynyddoedd yn ôl yr oeddwn yn byw ym Mlaenau Ffestiniog a phan oeddwn yn ddyn ieuanc yr oeddwn yn aelod o Seindorf yr Oakeley. Mae ffrindiau yn anfon Llafar i mi yn gyson ac mae yn bleser mawr cael clywed hanes y Seindorf unwaith eto. Yr wyf yn 94 ym mis Rhagfyr ac wedi gadael y Blaenau ers 1952 ond mae'r dref yn dal i fod yn agos iawn i'm calon. Efallai bydd y llun yma o ddiddordeb i chwi ac i aelodau presenol y Seindorf.




 'Rwyf yn meddwl fod y llun yma wedi ei dynnu yn Happy Valley yn Llandudno yn 1930 yn ystod cyngerdd ar brynhawn dydd SuI.

Yr ydwyf i yn eistedd yn y rhes gyntaf (3ydd o'r chwith fel yr ydych yn edrych ar y Hun). Robin Smith sy'n eistedd wrth fy ochr, a John Roberts yw enw un o'r hogiau bach (mab Hugh sydd yn chwarae tenor trombone) a Denis Lewis yw'r llall - mae ei dad o'n chwarae'r horn.

Os ydwyf yn cofio yn iawn William Richards yw yr arweinydd a Lewis y Gloch oedd y cadeirydd ar y pryd. Pe taswn yn medru gweld y llun mi allwn enwi mwy ond yr ydwyf wedi colli fy ngolwg chwe blynedd yn ôl.

Gobeithio fod y pwt o hanes yma 0 ddiddordeb i chwi. Cofion Goreu.
-------------------------------------

Os allwch chi enwi rhai o'r cerddorion, gyrrwch neges. Diolch. 

26.1.16

Cytgord i uno

Dathliadau Seindorf yr Oakeley a Chôr Rhiannedd y Moelwyn

Cafwyd noson lwyddiannus iawn ym Mhlas Tan-y-bwlch pan lansiodd y Seindorf, yn swyddogol, eu CD newydd  DATHLU 150.

Fel yr oedd y gwesteion a’r gynulleidfa yn cyrraedd y Plas cafwyd darllediad byw  gan Gerallt Pennant a chriw Heno (S4C)  i gofnodi’r digwyddiad arbennig yma yn hanes y band.

Cafwyd eitemau amrywiol a chyflwyniad gan yr arweinydd John Glyn Jones o gefndir ynghŷd â hanes recordio’r CD. Cyflwynwyd crynodeb o ’Hanes Cynnar y Seindorf’ 1864-1923 gan yr arweinydd gan ganolbwyntio ar gysylltiad y band a Phlas Tan-y-bwlch (cartref W. E. Oakeley a’i deulu).

Yn ogystal,  rhoddodd hanes dau arweinydd a cherddorion o fri sef Mr William Jones a Mr.W.R.Edwards. Braf oedd deall i Mr Trefor Edwards ŵyr i Mr.W.R.Edwards fod yn y gynulleidfa.

Yn ystod y noson cyflwynodd y bardd ifanc Gruffudd Antur (cyn aelod o’r band) englyn i John Glyn Jones a’r band fel anrheg i gofnodi’r pen-blwydd hanesyddol yma i’r gymdeithas hynaf yn ardal ‘Stiniog. Ar ôl ei dderbyn gan Gruffudd, cyflwynodd yr arweinydd yr englyn i Mr Dewi Lake ar gyfer ei osod ar furiau Ysgol y Moelwyn er  cof a chadw  am flynyddoedd i ddod.        [Glen Jones]
DATHLU 150
Ar gwr y creigiau geirwon – fe glywaf
     y glaw a'r morthwylion
yn creu, fesul carreg gron,
gytgord i uno'r dynion.

                                  Gruffudd Antur

Bu'r Seindorf  yn cystadlu yng Nghystadleuaeth ‘Bandiau Pres Gogledd Cymru’  a gynhaliwyd yn Rhuthun. Daeth y band yn drydydd. Profiad arbennig ac unigryw arall i aelodau ifanc y band.

Dyfarnwyd yr anrhydedd o chwaraewr gorau Cystadleuaeth Bandiau Pres Gogledd Cymru i Alan Jones o Senidorf yr Oakeley. Alan yw prif gornetydd yr Oakeley.  Derbyniodd Alan darian  'Accent Insurance Shield'.

Llongyfarchiadau i Alan a'r band.

******

Côr Rhiannedd y Moelwyn yn dathlu'r dwbwl!

Wedi deufis prysur dros ben gydag ymarferion ddwywaith yr wythnos, mae Côr Rhiannedd y Moelwyn bellach ar ben eu digon wedi iddynt gael buddugoliaeth mewn dwy gystadleuaeth yn ddiweddar. Yn gôr ifanc sydd ond wedi mentro i gystadleuaeth un waith cyn hyn, roedd cryn nerfau i'w teimlo ymysg yr aelodau yn yr ymarferion a oedd yn arwain fyny at y cystadlu.

Ar nos Wener, yr ail o Hydref, bu iddynt berfformio o flaen cynulleidfa hwyliog a chroesawgar Neuadd Bentref Trawsfynydd ble daethant i'r brig yng nghystadleuaeth y corau yn Eisteddfod Stesion, a hynny yn erbyn dau gôr safonol a lleol arall, sef Meibion Prysor a Lliaws Cain. Wedi i'r beirniad, Nia Morgan ddisgrifio sain y côr fel 'treibal' a'r aelodau fel 'wariars' tra'n canu 'Adiemus' daeth y côr adref gyda'r wobr gyntaf, sef Tlws Coffa Wyn, Cae Glas (yn rhoddedig gan Meibion Prysor) a £70.

Llun Eray Guner
Doedd fawr o amser i ddathlu gan y byddant angen ail-ymgynnull i ymarfer yn syth ar gyfer cystadleuaeth y corau merched yng Ngŵyl Gorawl Gogledd Cymru ar Dachwedd y seithfed.

Yn gôr cyntaf y gystadleuaeth i gamu ar lwyfan Venue Llandudno, cafwyd perfformiad penigamp gyda phrofiad Sylvia Ann Jones yr arweinyddes, yn disgleirio trwy'r rhaglen amrywiol ac eang ddewisiwyd ganddi.

Roedd mwynhad y merched yn amlygu ei hun, yn enwedig yn eu perfformiad o 'Hail Holy Queen' allan o'r ffilm Sister Act, ble cafodd offerynnau taro a chlapio eu hychwanegu i gyfeiliant arbennig arferol Awen Davey.

Wedi cystadleuaeth gref rhwng y pum côr gyda thri beirniad profiadol yn gwylio a gwrando pob gair a nodyn gan lynnu at reolau a phob cyfyngiad amser, dyfarnwyd Côr Rhiannedd y Moelwyn yn fuddugwyr y gystadleuaeth, gan ennill tlws y wobr gyntaf a £500.

Wedi wythnos o ysbaid, bu'r côr wrthi unwaith eto efo perfformiadau yng Nghlwb y Ddraig Goch, noson Goleuo Stiniog, Nadolig y Pengwern, ac Wedi'r Ŵyl ym Mhentrefoelas ym mis Ionawr.

Mawr yw diolch y côr am gefnogaeth parod yr ardal pob amser.                      [Catrin Williams]
-------------------------------

Addaswyd o rifynnau Tachwedd a Rhagfyr 2015
.

15.11.15

Stiniog a’r Rhyfel Mawr -Medi 1915

Parhau â chyfres Vivian Parry Williams, yn nodi canrif ers y rhyfel byd cyntaf.

Yr oedd yr adroddiadau am rai o ddynion yr ardal yn ymadael tua'r brwydro  yn cynyddu bob wythnos, ynghŷd â gohebiaeth am glwyfedigion yn cyrraedd adref o'r ffosydd. Cafwyd hanes ambell un 'wedi ei analluogi am oes', ac yn derbyn tâl wythnosol gan y llywodraeth.

Erbyn y cyfnod hwn roedd nifer o lythyrau gan filwyr, ynghyd â rhestrau o glwyfedigion wedi ymddangos ar dudalennau'r Rhedegydd, fel ym mhob un o wythnosolion Cymru. Caed llawer iawn o wybodaeth ddiddorol parthed bywyd milwr ar faes y gad trwy gyfrwng y llythyrau hynny, a'r darlun o'r peryglon a wynebwyd gan y milwyr yn dod yn fyw i lygaid y darllenwyr.

Llythyrau a dderbyniwyd gan aelodau o deuluoedd y rhai oedd yn gwasanaethu gyda'r fyddin oedd y rhain, a'r derbynnydd wedi eu trosglwyddo i'r wasg i'w cyhoeddi. Dros gyfnod y Rhyfel Mawr anfonwyd, a derbyniwyd miloedd o lythyrau gan filwyr, o bob rhan o Brydain, ac mae sawl ffynhonnell werthfawr o gasgliadau o'r llawysgrifau ledled Cymru. Yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth cedwir casgliad o 50 o lythyrau a anfonwyd gan rai o aelodau Capel Rhiw (MC), Blaenau, oedd yn filwyr y Rhyfel Mawr. Llythyrau i weinidog y capel, y Parchedig John Hughes oedd y rhain, ac yn diolch iddo, ac aelodau'r capel am anfon anrhegion a llythyrau atynt i'r Ffrynt.

Cafwyd presenoldeb y Bugle Band, Seindorf Frenhinol yr Oakeley, y milwyr lleol, a gafr mewn gorymdaith fawr trwy'r dref, oedd yn arwain i gyfarfod mwy yn y Neuadd Gyhoeddus yn ystod wythnos gyntaf Medi 1915. Pwrpas y cyfarfod oedd i ddenu recriwtiaid i'r cwmni newydd o dwnelwyr oedd yn cael ei sefydlu ym Mlaenau Ffestiniog, dan ofal Evan Jones, Rhosydd.


Wedi i'r Bugle Band ganu It's a long way to Tipperary, amlinellodd y cadeirydd, yr ustus heddwch, William Owen, y rheswm dros y cyfarfod, ac aeth yn ei flaen i longyfarch Evan Jones ar ei ddyrchafiad fel Lieutenant. Byddai ef a'r naw arall ar y llwyfan oedd wedi ymrestru yn cychwyn drosodd i Ffrainc yr wythnos ddilynol. Atgoffodd pawb yno o'r cyfrifoldeb oedd yn gorffwys ar ysgwyddau'r is-gadben newydd, gan y byddai'n uchel-swyddog pwysig iawn yno. Ychwanegodd y gallai pob un oedd am ymuno fod yn dawel eu meddwl dan ei ofal.


Roedd un sylw a wnaeth y cadeirydd cyn terfynu yn agoriad llygaid. Dywedodd nad oedd Evan Jones, er ei ddyrchafiad yn Lieutenant, wedi cael dillad swyddogol. Mi fyddai hynny'n ddealladwy, efallai, wrth sylweddoli nad oedd prin bythefnos wedi mynd heibio ers ei apwyntiad. Mae'n amlwg nad oedd iwnifform swyddogol ar ei ffordd iddo o gwbl o gyfeiriad yr awdurdodau, wrth ddarllen y canlynol:
...Nid oedd wedi cael dillad swyddogol. Mae swm sylweddol wedi ei chasglu at eu cael. Mae Col.Milner wedi cyfrannu £5, ac aelodau y Cyngor Dinesig £9, a Mr Greaves swm sylweddol. Mae ganddynt mewn llaw dros £20.
Yn dilyn, cafwyd braslun gan y Cyrnol Milner o'r gwaith oedd yn wynebu'r meinars, a'r tâl a geid am ei wneud. Roedd disgwyliadau'r Swyddfa Rhyfel am i weithwyr 'Ffestiniog uno â'r adran yma yn uchel, meddai Milner, a'r bwriad oedd ei galw'n Festiniog Corps. Felly, dyma gyfle i wneud y lle yn fyd-enwog, meddai.

Wedyn cododd Evan Jones ei hun, a chael 'derbyniad brwdfrydig' chwedl y gohebydd, ac apeliodd ar rai i ymuno. Ni ddisgwyliai fwy na hanner cant, ac roedd yn falch fod Llywodraeth Prydain wedi cydnabod Ffestiniog, er i lawer o, leoedd eraill gynnig yr un gwasanaeth. Meinars 'Stiniog oedd Cyrnol Milner eisiau, meddai, gan fod y profiad a'r cymwysterau ganddynt.

Daeth Greaves, Llechwedd ymlaen i ddweud ei fod yn hyderus y byddai mwynwyr 'Stiniog yn ymateb i gais y llywodraeth. Roedd yn sicr o'r farn na ellid cael gwell - ac yn wynebu peryglon yn ddewr pob dydd.. Apeliai at y chwiorydd i beidio sefyll yn erbyn y dynion i fynd.

Dilynwyd hwn gan Robert Pierce, Newborough Street, un oedd wedi ymrestru gyda'r garfan o fwynwyr, a apeliai'n daer ar y bobl ifainc i ymuno, ac i wrando mwy ar eu dyletswyddau nag ar eu teimladau. Daeth y cyfarfod i ben gydag 'araith ragorol' gan y Parch. John Jenkins, a chyflwyniad o God Save the King i orffen.

---------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2015.



3.10.15

Seiniwch glod

Llongyfarchiadau i Seindorf yr Oakeley ar eu llwyddiant yn yr Eisteddfod Genedlaethol eto eleni, gan ennill cystadleuaeth  Bandiau Pres Dosbarth  4, ar y dydd Sadwrn cyntaf, a hynny am yr ail flwyddyn yn olynol. Mae’r ardal gyfan yn falch o’ch camp. 

Aelodau’r Seindorf yn dathlu (Llun o gyfrif Trydar  @BandyrOakeley)



Llongyfarchiadau mawr hefyd i bawb arall gafodd lwyddiant neu anrhydedd ym Meifod.
Braf oedd gweld gwaith arbennig o gelfydd Jason Chart-Davies yn cael gwobr yn y Lle Celf (Gwobr Bwrcasu CASW).  Roedd Jason wedi creu gemwaith lliwgar hyfryd, trwy blygu papur yn siapiau cywrain iawn. 

(Lluniau uchod: chwith gan PW; de o gyfrif Trydar  @ChartDavies)

Iwan yn ei wisg (Llun gan Delyth Lloyd)
(Llun Llio gan Rhian Maddocks)
Mi gafodd un o olygyddion Llafar Bro –Iwan Morgan- wythnos brysur iawn yno; cewch weld yr hanes yng ngholofn Rhod y Rhigymwr y mis yma, ond llongyfarchiadau mawr i ti Iwan ar dy urddo i wisg werdd Gorsedd y Beirdd. Urddwyd Llio Maddocks i’r wisg werdd hefyd, ac rydym yn ymfalchïo yn dy lwyddiant dithau Llio.

Anrhydeddwyd Gwyneth Tudor hefyd ym Mhabell y Cymdeithasau, am gyfraniad selog i eisteddfodau bach. Cewch ddarllen mwy yng ngholofn Traws. Llongyfarchiadau Gwyneth.


Clywsom fod ambell un wedi cael cam hefyd. Daliwch ati da chi, ac edrychwn ymlaen at adrodd am eich llwyddiant y flwyddyn nesaf!


-------------------------
Erthygl o dudalen flaen rhifyn Medi 2015.

19.9.15

ATGOFION Y SEINDORF

Dyma erthygl gan Glyn Parry, o atgofion personol a hanesion Seindorf yr Oakeley.

Hel atgofion
Diddorol oedd gweld llun recriwts y Band yn rhifyn Gorffennaf [h.y. Gorffennaf 2005- gweler isod, Gol.].  Daw ag atgofion lu i mi. Tynnwyd y llun ychydig cyn diwedd y rhyfel.  Yr oeddwn wedi cael fy ‘ngalw i fyny’ i ymuno â’r Rifle Brigade yn eu pencadlys yn Winchester, ac i fynd y diwrnod canlynol.  Euthum a’m Cornet yn ôl i Mr Dafydd Morgan.  “Tyrd efo fi a Wil Solo Horn i ti gael tynnu dy lun efo’r ricriwts, chei di ddim cyfle eto”.

Yn ôl y llun, rwy’n cael fy adnabod fel “perthynas i Harry Garn”.  Brawd fy mam oedd Harry ac, i mi, yn gymeriad hoffus, yn ddarllenwr, yn fethodus i’r carn; yn ddiddorol a chanddo ddychymyg byw.  Efallai bod dipyn bach o “Walter Mitty” ynddo hefyd!

Ond mor wahanol i mi.

Idwal jones, Llanrwst (Pencader bryd hynny) yn pregethu ar “Cofiwch wraig Lot”.  Dywedodd mewn geiriau tebyg mai hen “wlanan” oedd hi yn cael ei hadnabod wrth enw ei gŵr.  Doedd ganddi ddim enw ei hun.  Ond cofiwch, i gysuro y chwiorydd yn y gynulleidfa, rwy’n cofio ambell i hen “gadach” o ddyn yn cael ei adnabod wrth enw ei wraig hefyd!

Ac i lawer, “Gŵr Mary” ydwyf i.

Ond beth am y Band?
Ymunais â’r Band (B fawr cofiwch) ddiwedd haf 1938.  Dim cyfarwyddyd. Cornet yn fy llaw.  Chwythiad i gael rhyw fath o nodyn ohono.  Darn o bapur gyda’r ‘scales’ arno, yn natural, sharps a fflats a’r ‘fingering’ wedi ei nodi 1- 2- 3.   “Dysga Rheina”... Ac i ffwrdd a fi i wneud fy ngwaith cartref.  Cerdded trwy goed Cwmbowydd i’r Manod.  Y cês bach du a’r corn yn fy llaw, yn goblyn o jarff, a chyn falched â Jingo!

Ar ôl cael crap go lew, cael  ambell i ddarn i ymarfer fy nawn.  “The bluebells of Scotland” oedd un ohonynt.

Mynd i’r cwt, y Bandroom, a gweld llythyr yn rhoi’r hawl i ddefnyddio’r gair “Royal”.  Hwnnw wedi ei fframio a’i osod ar y pared ar y chwith.  Mawreddog!

Cael fy rhoi yng ngofal yr annwyl Bob Roberts gyda’r second cornets.  Dyna i chi ŵr bonheddig, cwrtais a diymhongar.  Cefais drafferth cyfri’r ‘pauses’ a phryd i ail gychwyn.  Gyda’r ‘afterbeats’ hefyd.  Ond Bob yn ei ffordd hamddenol a thawel yn fy rhoi ar ben ffordd.  Ymhen amser cael dyrchafiad at Alec Llan i chwarae Solo Cornet a cholli cwmni Bob.

Galwyd Bob i’r Llynges, heb fedru nofio’r un strôc medda fo.  Bu drwy’r ‘Battle of Java Sea’ ddiwedd 1941 pan suddwyd y “Prince of Wales” a’r “Repulse” gan y Japaneaid ond fe’i arbedwyd .  Coffa da amdano.

Dyma enwau rhai o hogia’r Band, fel y cofiaf, ddechrau’r rhyfel.
Yr arweinydd William Williams (Wil bach Band) a’i fab hynaf Alec Llan, Robin Gwynant, Bob Roberts, Herbert Roberts, Steven Griffiths, Wil Edwards, Johnnie Rhiw (Shein), Tom Owen Llan, Dafydd, Bob a Huw Morgan, Gwilym Brynmor, Huw Dic, Dic Efflat, Eryl Jones a minnau.
Ac, wrth gwrs, heb anghofio’r drymar, pan oedd angen, Tom Hughes y Comiwnydd mawr o’r Llan.  Bu Tom yn gweithio yn mhyllau glo’r Maerdy (Moscow Fach) a’r creithiau gleision i’w gweld ar ei dalcen a’i drwyn.  Yno, mae’n debyg, y bu’n ymarfer ei ddawn!

Ymhellach ymlaen a phethau yn galed a thenau arnom, deuai y brodyr brwdfrydig o Benrhyndeudraeth atom i rhoi hwb i ni sef Albert a Handel.

Cael hwyl a’n dwrdio hefyd tra’n ymarfer.  Ambell i ddarn yn mynd ffwl pelt ac yn gorffen yn sydyn a dramatig ac ambell i un diniwed fel fi, yn difetha’r cwbl drwy roi nodyn cras ac unig ychwanegol ar y diwedd!  Dro arall y Band yn llusgo ac yn “slyrio”.  “Da chi hogia bach, triwch symud efo’ch gilydd.  Mae gennych chi glystiau!”  Wedyn plygu a churo a chrafu coes ei stand a gweiddi “Band Penmachno, Band Penmachno”.  Beth bynnag oedd hynny yn ei olygu.

Gan Wil Bach Band oedd y cornet awdurdodol ac i’r dim i’r ‘marches’ a’r darnau ‘forte’ cyflym.  Credaf iddo gael ei alw weithiau gan fandiau mawr o Loegr i’w cynorthwyo.  Ond gan Alec bach oedd y ‘tone’ hyfryd a swynol.  Alec oedd meistr y cadenza.

Cofiaf, un gyda’r nos glos, ymarfer yn y Band Stand yn y Parc. Ambell dro mynd allan i’r stryd ac aros yma ac acw.  I beth, gofynnwch?  Y Band ddi-grant yn gorfod mynd i gardota.
Chwarae y tu allan i gapel Tabernacl.  Nid wy’n cofio beth oedd yr achlysur: i gymanfa neu i gynhebrwng, tybed?  Emynau y rhan fwyaf ond dechrau a diweddu gyda’r “Deep Harmony”.  A thro arall o flaen yr Highgate yn Nhrawsfynydd.  Eto, at ba achos, nid wyf yn cofio.
Ac yn gweu drwy’r cwbl oedd y Cymanfaoedd, a dawnsfeydd yn yr Hall a’r parêds.

Cofiaf, y tro cyntaf i mi, Gymanfa Ysgolion Sul y Methodistiaid ddechrau Mai.  ‘Roeddwn yn rhy fach i gael iwnifform ond cefais gap pig lliwgar y Band.  Efallai bod gennyf ben mawr yr adeg honno hefyd!  Onid oedd gennyf reswm digonol:  Aelod o’r Band!
Cerdded heibio Capel Gwylfa am y Blaenau, y genethod yn eu hetiau gwellt a’u ffrogiau newydd.  Yr hogiau, fel finnau, mewn siwtiau a throwsusau bach.  Pob un yn disgwyl am y lori addurniedig.  Rhedeg i fyny ag i lawr o flaen y capel ag o amgylch y Goeden Pysl mwnci.

Ond, yma, goddefwch i mi air personol.
Gofid calon i mi hyd heddiw yw syllu ar yr hen gapel hardd yn ei gystudd hir.  Y capel lle y priodwyd ni’n dau dros bum deg a phump o flynyddoedd yn ôl.  Criw creulon cas yr hen Harry wedi ei werthu a’i droi yn lle i drwsio ceir.

Wedyn, ninnau’r Annibynwyr ddiwedd y mis, strydoedd yr hen dref annwyl yn llawn o wylwyr, ar hyd y pafinoedd ac ar bennau’r tai’n edrych ac edmygu yr orymdaith liwgar, y baneri a’r Band.
Daeth y rhyfel, ond cewch fwy am hynny y tro nesaf.

Llongyfarchiadau i’r Band, yr arweinydd, yr hogia a’r genod (erbyn hyn).  Pob un o’r rhain, beth bynnag, yn feistr ar ei offeryn.
Codaf fy ngwydr.  Y Band!

Fy ngofid mwyaf yw na fuaswn wedi medru bod yn fwy cefnogol i’w weithgareddau ar hyd y blynyddoedd.  Mawr ddiolch i’r rhai sydd yn dal i wneud hynny.
Ond hen gadach Gwamal, di-hwb a di-feind fum i erioed.
 ----------------------------

Dyma'r llun a ymddangosodd yn rhifyn Gorffennaf 2005 Llafar Bro.
Daeth i law (trwy 'Prosiect Stiniog')...
"oddiwrth Jennie Olwen Heath (nee' Williams), Bodychain gynt, merch William John Williams (Solo Horn)  - Teitl fel ar gefn y llun - 'Royal Oakeley recruits'.
Chwith i'r dde rhes gefn: .
John Bach, mab Hugh Bach Dolau Las, Dei hogyn Jac Ed Wesley St., Bob Edwards, Dei mab Jack Rich, Oms mab J.Ll. Smith, Ronnie mab Wil Bach, W.Jones mab Ted Meirion Hotel.
Rhes flaen: Cynan brawd Anarawd, W. Jones, Athro Solo Horn, Dei Morgan Ysgrifennydd, Glyn Parry perthynas i Harry Garn, Evan Williams mab Wil Baritone, Dafydd mab Hughie Griffin.
Dau yn' eistedd: Gwyn (Gwynfryn Cigydd), Stanley?Llyn Cemlyn. "



----------------------------
Ymddangosodd yn wreiddiol yn Llafar Bro yn rhifyn Medi 2005.


9.7.15

Stolpia -Pobl 'Stiniog ym Mhatagonia.

Dros ugain mlynedd yn ôl, yn rhifyn Rhagfyr 1994, dechreuodd Steffan ab Owain gyfres o erthyglau ar hanes pobl Blaenau Ffestiniog yn y Wladfa. A ninnau'n nodi canrif a hanner ers i'r ymfudwyr cyntaf hwylio am Batagonia, dyma atgynhyrchu'r ysgrifau hynny yn ein cyfres Patagonia 150.


Gwelwyd nifer o bobl 'Stiniog yn ymfudo i'r Wladfa ym Mhatagonia yn ystod yr 1870'au; hefyd, credaf mai gyda'r ail fintai yn 1871 yr ymfudodd 'Gwaenydd', sef William R. Jones Penllwyn, Tanygrisiau i'r Wladfa. Mab i'r hen gymeriad Robin Sion oedd Gwaenydd, ond adnabyddid ef fel cerddor, bardd, yn ogystal ag arweinydd 'Seindorf Gwaenydd', band cyntaf y Blaenau, gan bobl yr ardal hon.

Ar ôl iddo ymsefydlu yn y Wladfa bu'n amlwg iawn gyda datblygiad rhan o’r Dyffryn Uchaf a elwir Dolafon a chymerai ran flaenllaw mewn llywodraeth leol. Adeiladodd gartref iddo'i hun yn y dyffryn, sef tyddyn a elwid 'Camlyn' ac yno bu'n ffermio tan ddydd ei farwolaeth gyn-amserol ym mis Awst 1906. Bu farw yn dilyn damwain gyda'i wn tra allan yn hela .... ac fel y canodd ef ei hun un tro;
'Angau a'i winedd engyrth
A dynn bawb trwy'r duon byrth'.

Dywedir mai carreg las o 'Stiniog sydd ar ei fedd ac arni hi y mae llun cornet ac englyn o waith Bryfdir.

Llun o 2018 gan Paul W. Llechen o Stiniog yn sicr, fel sawl un arall ym mynwent Y Gaiman. Mae englyn gan Bryfdir arni, ond dim cornet.

***

Bardd arall a adawodd ei fro enedigol am y Wladfa oedd Lewis Evans 'Meudwy' a breswyliai yn Nhŷ Llyn y Morwynion. Mab i Cadwaladr Thomas Evans ac Ellen Thomas oedd Meudwy. Ymbriododd â'i wraig yn y flwyddyn 1869 a gadawodd Ffestiniog yn yr 1870'au gan hwylio drosodd i'r Wladfa Gymreig.
Dywedir ei fod yn fardd rhagorol ac yn fardd teimlad yn anad dim. Nid oedd ei hafal yn y Wladfa am farwnad ac roedd yn un pur dda yn y cerddi dychan. Ychydig ar ôl ei farw yn drigain mlwydd oed, yn 1908 cyhoeddwyd cyfrol o'i waith, sef 'Adlais y Gamwy'. Dyfynnaf un pennill o'i gerdd 'Amlen Ddu ar ôl fy Mam':

Rwy'n gweld y bryniau megis cynt
A'r gloyw-lyn o flaen y tŷ.
Rwy'n clywed eto swn y gwynt,
A su yr afon fach mor gu;
A hithau'r ffynnon yn y cae,
Ar fin yr hon eisteddais i,
Ond O! mae 'mron fel mor o wae,
Fy Mam! Fy Mam! pa le mae hi?'

***


Er nad yn enedigol o 'Stiniog, bu'r Parchedig D. Lloyd Jones yn weinidog yng nghapel Bethania (A) am nifer o flynyddoedd. Bu hefyd yn amlwg a gweithgar iawn gyda'r mudiad gwladfaol o'r cychwyn cyntaf. Dywedir mai ef fu'n bennaf yn apostol yr egwyddor gwmniol yn y Wladfa ar ôl iddo ymfudo yno yn 1872.

Perswadiodd nifer dda o bobl 'Stiniog i ymfudo yno, fel erbyn y flwyddyn 1876 roedd cynifer a 700 o Gymry yn y Wladfa.

Ceir llawer o hanesion amdano. Dyma un ohonynt. Adeiladodd dy helaeth ac ystafell eang ynddo i ddysgu'r Indiaid am Gristnogaeth. Un tro, cymerodd Indiad o'r enw Sam Slic o dan ei gronglwyd. Roedd yn fab i'r pennaeth Casimiro, er nad oedd yn ymddwyn felly. Mewn gwirionedd roedd Sam yn 'un meddw ac aflan ac yn ddychryn i wragedd a phlant.' Pa fodd bynnag, ceisiodd D.LI. Jones ei droi yn Gristion a cheisiodd yntau ddysgu iaith y Tewelchiaid. Ond un noson daeth dau Indiad arall
heibio, a meddwodd y tri yn chwil ulw, ac aeth yn ffrae fawr rhyngddynt. Bore drannoeth cafwyd hyd i gorff Sam Slic yn llawn archollion a dihangodd y ddau lofrudd gyda cheffylau'r Cymry.

I'w barhau..

--------------
Dilynwch y gyfres gyda'r ddolen 'Patagonia' isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.
 

4.11.14

Seindorf yn dathlu

Rhan o Newyddion Seindorf yr Oakeley o rifyn Hydref 2014, gan Glen Jones.

Bu arddangosfa i ddathlu pen-blwydd y band yn 150 oed, yng Nghanolfan Maenofferen am bum wythnos tan Hydref 24ain.


Dan arweiniad John Glyn Jones, agorwyd yr arddangosfa gyda’r band yn chwarae ‘Pen-blwydd Hapus’. Yna, soniodd yr arweinydd ychydig am hanes cynharaf y band. Esboniodd sut y cafodd y seindorf ei sefydlu ym 1864 a'u galw’n Fand Prês y Gwaenydd. Chwarter canrif ar ôl ei sefydlu, fe wnaeth y band gymryd rhan yn ei gystadleuaeth fawr gyntaf yn Llandudno a chafodd tua 1,500 o gefnogwyr eu cludo yno hefyd ar drên arbennig i’w cefnogi.

Ar ddiwedd yr 1890au, bu’r band yn Bencampwyr Cymru am dair blynedd yn olynol. Roedd y gwpan a enillwyd ganddynt yn yr arddangosfa gan iddynt gael yr hawl i’w chadw ar ôl eu trydedd fuddugoliaeth yn 1897.

Bu’r band yn fuddugoliaethus yn yr Eisteddfod Genedlaethol ar sawl achlysur dros y blynyddoedd yn ogystal ag eleni yn Llanelli.

Daethpwyd â’r seremoni i ben drwy gyflwyno anrheg a thusw o flodau i’r arweinydd a’i wraig Glen (archifydd y band) i ddiolch iddynt am eu gwaith caled yn paratoi a llunio’r arddangosfa. Diolchodd yr arweinydd i Gwmni Magnox am eu cymorth ariannol i allu llunio’r arddangosfa ac i staff y Llyfrgell. Diolchodd Gwilym Price i John Glyn Jones am ei gyfraniad gwerthfawr - nid yn unig i’r band, ond hefyd i dref Blaenau Ffestiniog.



24.6.14

Corn Gwlad

Rhannau o golofn 'Newyddion Seindorf yr Oakeley' o rifyn Mehefin

CYNGERDD COFFA EILIR
Yn gynharach eleni cynhaliwyd cyngerdd arbennig iawn yn Ysgol y Moelwyn i gofio’n annwyl am Eilir Morgan a fu farw’n frawychus o sydyn trwy ddamwain ychydig dros flwyddyn yn ôl.

Breuddwyd a dymuniad John Glyn Jones ac aelodau Seindorf yr Oakeley oedd y cyngerdd hwn er mwyn rhoi cyfle i ddathlu bywyd Eilir ac i ddiolch am ei gyfraniad i’w gymdeithas trwy ei ddoniau cerddorol a’i ddiddordeb yn y pethe.

Cafwyd perfformiadau gwych gan Seindorf yr Oakeley, Dylan Rowlands, Dewi Griffiths a Hogie’r Berfeddwlad a chyflwynwyd y cwbl gan John Glyn. Dyma artistiaid yr oedd Eilir wedi ymwneud â hwy mewn gwahanol gyfnodau yn ystod ei fywyd.


Ymunodd â’r band yn 11 oed a datblygu i fod yn aelod gwerthfawr a chyfaill agos i lawer o’r aelodau dros y blynyddoedd. Cafodd brofiadau lu gyda’r band trwy ennill yn yr Eisteddfod Genedlaethol a phencampwriaeth Cymru ar fwy nag un achlysur yn ogystal â pherfformio yn yr Albert Hall yn Llundain yn y flwyddyn 2000.

Bu Eilir yn aelod o ‘Hogie’r Berfeddwlad’ am bron i wyth mlynedd ac yn ystod y cyfnod yma, cafwyd llwyddiant yn yr Eisteddfod Genedlaethol a’r Ŵyl Ban Geltaidd yn Iwerddon ar fwy nag un achlysur.

Cyhoeddwyd ar ddiwedd y noson mai dymuniad y Seindorf oedd cynnig yr elw i’r Eisteddfod Genedlaethol er budd sefydlu naill ai gwobr neu ddarlith flynyddol yn yr Adran Wyddoniaeth er cof am Eilir. Gan mai Doethur dan nawdd cynllun ymchwil y Coleg Cymraeg Cenedlaethol a darlithydd yn Ysgol Gwyddorau’r Eigion Prifysgol Bangor ydoedd Eilir, teimlad aelodau’r Seindorf oedd y byddai cynnig gwobr goffa i’r Adran Wyddoniaeth yn hynod o addas.

Da yw cyhoeddi bellach y bydd swm o £1000 yn cael ei gyflwyno i Mr Elfed Roberts, Cyfarwyddwr yr Eisteddfod yn Llanelli eleni. Diolch i bawb am eich cefnogaeth a’ch haelioni.
------------------------------------------------

Dathlu pen-blwydd Seindorf yr Oakeley yn 150 oed yn yr Ynys Werdd

‘Hir yw pob ymaros’ ac ar ddydd Sadwrn, Mai 3ydd am 6 o’r gloch y bore roedd aelodau Seindorf yr Oakeley yn cychwyn ar eu taith hir ddisgwyliedig i Tullamore, Swydd Offaly, Iwerddon. Roedd y bws yn llawn offerynnau glân, aelodau cysglyd a chefnogwyr brwd.

Trefnwyd y daith fel rhan o ddathliadau pen-blwydd y band yn 150 oed eleni, a phan ddaeth y gwahoddiad a’r cyfle i gludo ein doniau i’r Ynys Werdd pwy allai wrthod y cyfle?

Cafwyd cyngerdd gwefreiddiol ar y nos Sadwrn, gyda’r gynulleidfa yn gwerthfawrogi pob nodyn (a jôcs yr arweinydd!) ac yn synnu at y fath dalent ac at sgiliau cerddorol y band. Roedd eu canmoliaeth a’u hedmygedd o aelodau ifanc y Seindorf yn galondid ac yn destun balchder i bawb.

Un o uchafbwyntiau’r cyngerdd oedd datganiad gan dri aelod ifanc o’r band sef Gethin, Guto ac Ynyr yn canu alawon Cymreig fel triawd. Roedd pawb wedi rhyfeddu at eu dawn a’r merched ifanc yn y gynulleidfa wedi gwirioni! Tynnwyd lluniau ohonynt ar ddiwedd y cyngerdd ar lawer ffôn symudol gan eu ffans newydd.

Ar ddiwedd y cyngerdd, cafwyd cymeradwyaeth wresog a’r gynulleidfa i gyd ar eu traed yn gwerthfawrogi yr hyn a gyflwynwyd ar y llwyfan. Noson i’w chofio yn wir!



Aelodau ifanc y seindorf gyda'r ffyn Bando (hyrli, neu hurling) a gyflwynwyd iddyn nhw ar ol gwylio gem, ac i gofio’r ymweliad ag Offaly, gan Dr Brendan a Linda Lee.


2.11.13

Gwyl rhif 6

Darnau o rifyn Hydref, efo hanes y band arian a'r Brythoniaid yng ngwyl gerddorol Portmeirion.

SEINDORF yr Oakely:



Ers dros chwarter canrif bellach bu’r band yn diddori ymwelwyr ym Mhortmeirion ar brynhawniau Sul trwy gydol yr haf gyda channoedd yn gwerthfawrogi ac yn mwynhau eu cerddoriaeth.  Yn goron ar hynny eleni  cafwyd gwahoddiad yn ôl ddiwedd yr haf i berfformio yn y pentref hudolus hwn yng ngŵyl No.6.  


 Cafodd yr Oakeley groeso penigamp gan y gynulleidfa o filoedd yn curo dwylo a ddim am i’r band dawelu!  Ar ôl y perfformiad bu cyfle i’r aelodau ymlacio i fwynhau gweddill yr ŵyl.  Penwythnos o adloniant gwerth chweil.

Gŵyl Gelfyddydau’r Bermo: Braint arall i’r Oakeley oedd cael agor Gŵyl Gelfyddydau'r Bermo ddechrau mis Medi.  Cafwyd cyngerdd mawreddog a’r band yn brif westai yn agor yr ŵyl yn Theatr y Ddraig, Bermo.

Jazz:  Y drydedd ŵyl i’r band fod a chysylltiad â hi eleni oedd Gŵyl Jazz Abersoch ar ddiwedd mis Medi. Daeth nifer fawr i wrando ar y band yn chwarae  yng nghanol y pentref a phawb  i weld yn mwynhau a chael hwyl.

COR y BRYTHONIAID:

Roedd y croeso a gawsom yn fyddarol, yn gymysgfa wallgo o floeddio a chymeradwyo, yn ddigon i synnu hyd yn oed aelodau mwyaf profiadol y Côr - profiad bythgofiadwy! Dyma ddechrau gyda’r gân a ddaeth a’r Côr i amlygrwydd ym Mhortmeirion yn 2012, sef “Blue Monday”. Croesawyd y gân gyda bonllef wrth i’r gynulleidfa adnabod y cordiau agoriadol, ac yn fuan roedd ‘na  lawer o siglo a dawnsio egnïol - rhywbeth eithaf anghyfarwydd i’r Côr! 



Wedi’r fath ddechreuad gwych aeth y Côr o nerth i nerth, gyda phob cân yn cael derbyniad gwresog a gwrandawiad hynod werthfawrogol. I ddarfod y noson fe ganodd y Côr eu caneuon newydd a safodd y dorf are eu traed. 

Roedd y profiad yn un gorfoleddus i bob aelod o’r Côr, yn un a fydd yn aros yn y cof am gyfnod maith. 

Ar ddiwedd tri pherfformiad roedd y Côr uwchben eu digon, ac er iddynt berfformio pedair noson yn olynol ni chlywyd neb yn cwyno nag yn edliw. Dyma brofiad fydd yn aros gyda ni am hir iawn!
 

6.7.12

SEINDORF YR OAKELEY


Llongyfarchiadau i Cedron Sion 
ar gael ei enwebu fel aelod ifanc 
y flwyddyn. 
Dyma lun ohono'n dal ei wobr 
-Cwpan Robin Gwynant.






Yn y llun arall mae Catrin Moelwyn yn cyflwyno rhodd i John Glyn a Glen, fel arwydd o ddiolch am 21 mlynedd o wasanaeth i'r band. 
Mwy o fanylion yn rhifyn Mehefin 2012. 


16.6.12

Fflamau


Golygyddol rhifyn Mehefin
 
Hwyrach mai addas fyddai cyfeirio at ‘Lafar Bro’ Mehefin 2012 fel ‘rhifyn y fflam.’ Yn ogystal â’r ‘fflam Olympaidd’ y bu cymaint sôn amdani, gwelwyd cynnau sawl fflam arall yn ein bro:

Mae sawl gohebydd wedi cyfeirio at lwyddiant y ‘Gymanfa’ ar ei newydd wedd. Hyfryd oedd gweld yr ifanc a’r hŷn yn heidio i Gapel y Bowydd ar ddydd Sul yr 20fed o Fai. Hyderir y caiff y fflam yma ei chadw ynghyn am flynyddoedd i ddod.

Mae geiriau John Glyn, arweinydd Seindorf yr Oakeley yn rhai calonogol. Mae’n ffyddiog iawn y pery’r fflam ynghyn wrth edrych i’r dyfodol, ac y caiff ein hieuenctid ‘barhau i fwynhau’r profiad o berfformio a chymdeithasu gydag oedolion profiadol a cherddorion o safon.’

Mae’n fwriad gan Ysgol y Moelwyn gyfrannu colofn yn adrodd am weithgarwch amrywiol y disgyblion yn fisol. Roedd cyfnod pryd yr arferwyd cael adroddiadau cyson oddi yno, a chroesawn yn fawr y bwriad i ail-gynnau hen fflam.

Cynheuodd fflam tîm Bro Ffestiniog yn eirias ar y cae rygbi. Llongyfarchiadau calonog i’r hogia am lwyddo i ddod â ... na, nid torch, ond Cwpan Gogledd Cymru i’r Blaenau.
Dewi James, capten Bro Ffestiniog yn dathlu. (llun Alwyn Jones)

Yn anffodus, bu sôn am ddiffoddi sawl fflam yn yr ardal hefyd. Collwyd sawl anwylyn eto’r mis yma. Mae’n cydymdeimlad â’r holl deuluoedd yn ddiffuant iawn.

Dyma fy neufis innau bellach ar ben am flwyddyn arall. Mae’r rhifyn yma eto’n argoeli i fod yn un cynhwysfawr a difyr. Dymunaf ddiolch i bawb o’r cyfranwyr yn ogystal â’r rhai a gynorthwyodd i’w gael yn barod i gyrraedd eich cartrefi chwi’r darllenwyr. Mwynhewch yr arlwy!

Iwan Morgan