Rhod y Rhigymwr -Yn wresog rhoddwn groeso

Llai na blwyddyn i fynd ... a bydd Cerdd Dant yn dod yn ôl at ei wreiddiau. Gwnaeth tre’r Blaenau a’r pentrefi o’i chwmpas gymaint i adfywio’r hen grefft yn ystod hanner cynta’r ugeinfed ganrif, ac onid gwych o beth felly ydy gweld yr Ŵyl Cerdd Dant Cenedlaethol (a gychwynnodd union 70 o flynyddoedd i eleni) yn dod atom ... am y tro cyntaf un!

Hwyrach bod rhai ohonoch chi’r darllenwyr yn cofio iddi gael ei chynnal yn Neuadd Trawsfynydd union 60 mlynedd yn ôl ... ym 1957 - pan oedd yn ei babandod.

Meibion Prysor a Dylan Rowlands yn y Cyngerdd Cyhoeddi. [Llun Paul W]

Cafwyd Cyngerdd Cyhoeddi cofiadwy dros ben yn Ysgol y Moelwyn ganol Hydref. Hyfryd oedd cael gwrando ar ddoniau lleol yn cymryd rhan, a phwy na all anghofio cyfraniad arbennig plant ysgolion cynradd y dalgylch, dan arweiniad Wenna Francis Jones (wyres yr hen Delynor Dall o Feirion, Dafydd Francis, ‘Llys y Delyn’, Yr Adwy Goch, Rhiwbryfdir) yn cyflwyno medli o ganeuon gwerin. 

 

Mae blwyddyn brysur iawn o’n blaenau i barhau i godi arian er mwyn sicrhau rhoi croeso twymgalon i gerdd dantwyr a thelynorion, cantorion gwerin, llefarwyr a dawnswyr o Gymru benbaladr atom ar y 10fed o Dachwedd, 2018:

Yn wresog rhoddwn groeso
Yma i’r Ŵyl a geir ym mro
Gwythïen y lechen las,
A heddiw, mae mor addas
Datgan i ‘swyn y tannau’
Angerdd cerdd i’n bywiocáu.

O rwbel ei chwareli
Yn nyddiau heth, cododd hi
Lenorion, cerddorion ddaeth
Yn gewri drwy ragoriaeth;
Diwylliant diwydiant oedd
Yn rhodio hyd ei strydoedd.

I sain cordiau tannau tyn
Doi aelwyd ‘Llys y Delyn’
Yn fan trafod gosodiad,
A rhoddi i glws gerddi gwlad
Liaws o gyfalawon –
Rhai yn lleddf a rhai yn llon.

Do, heb os, daeth newid byd
I faeddu sawl celfyddyd,
Er y Gymraeg yma rydd
Lifeiriant i leferydd 
Ei chymdogol drigolion –
Un dre’ o fil yw’r dref hon!

Cyn mentro i lawr ar yr 11eg o Dachwedd i Ŵyl Cerdd Dant 2017 yn Llandysul, i ganu’r ‘Cywydd Croeso’ uchod ar gainc un arall o’r fro a roes fri i hen grefft y tannau ... y delynores Mona Meirion - ‘Morannedd’ - bu Meibion Prysor yn cymryd rhan mewn gwasanaeth arbennig ... ‘Gwasanaeth y Cofio’ ym Moreia, Capel y Fro, Trawsfynydd.
Rhan fydd o weithgareddau a drefnwyd yn y Traws ym mlwyddyn Canmlwyddiant Hedd Wyn. 

Cyflwynwyd trosiad o gerdd ingol y bardd John McCrae (1872-1918) ... 
‘In Flanders Fields the poppies blow. Between the crosses, row on row ...’

Yng nghaeau Fflandrys yn y tes
Rhwng croesau ceir, yn rhes ar res
Babïau coch; ac uwch ein pen
Y cân ehedydd yn y nen,
Nas clywn yn sŵn bwledi pres.

Y Meirwon ’ym. Does fawr ers pryd
Y gwelsom haul yn g’leuo’r byd,
Fe’n carwyd ni, r’ym fudion mwy 
Yn Fflandrys draw.

Ein ffrae â’r gelyn cymrwch chi:
 llaw ffaeledig taflwn ni
Y ffagl; fe’i cewch i’w dal yn hir.
Os siomi wnewch y meirw ar dir
Y pabi coch, ni chysgwn ni 
Yn Fflandrys draw.

-------------------------------


Rhan o erthygl Iwan Morgan a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2017.
Dilynwch y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde. (Rhaid dewis 'web view' os ydych yn darllen ar eich ffôn.)

Meibion Prysor yn cofio'r 'rhwyg o golli'r hogiau'

Cafodd aelodau Meibion Prysor a nifer o gyfeillion o’r ardal ymuno yn y cyfarfodydd coffa a drefnwyd yng Ngwlad Belg eleni. Dyma rai o atgofion un aelod o'r Côr fu ar y daith.

Dydd Gwener, Gorffennaf 28:
Roedd rhaid codi’n blygeiniol, neu beidio mynd i’r gwely o gwbl, gan ein bod yn cychwyn o Drawsfynydd am 03.30 y bore.  Cyrraedd Manceinion tua 05.30 a hedfan am 07.50.  Talu crocbris am frechdan bacwn yn y maes awyr!
Cyrraedd Brwsel ar amser am 10.15yb ac yna chwilio am y bws i fynd â ni i Kortrijk lle roedden ni’n aros am bedair noson.  Pnawn rhydd i ddod dros y teithio. 
Cychwyn am 6.30 yr hwyr am Ypres i gadw cyngerdd i griw o Gymry oedd wedi teithio gyda chwmni Seren Arian. Cafwyd cyngerdd llwyddiannus ac ymateb brwdfrydig wrth i blant Ysgol Sul Trawsfynydd, Elain Iorwerth ac Iwan Morus Lewis rannu’r llwyfan gyda Iona Mair, Iwan Morgan a Meibion Prysor.

Meibion Prysor a Phlant y Traws fu’n diddori’r gynulleidfa yn Ieper, Gwlad Belg

Dydd Sadwrn, Gorffennaf 29:
Tywydd eli haul a dim angen ymbarel, diolch byth!  Aeth rhai o gwmpas rhai o’r mynwentydd i osod llechen bwrpasol a wnaed gan blant yr ysgol ar fedd pob milwr o Drawsfynydd a gafodd ei ladd yn y brwydro. Roedd pabi coch ar y lechen a’r geiriau ‘Mae dy fro yn dy gofio’ ar bob un.
Ymlaen â ni am Goedwig Memetz ac ardal Thiepval  lle bu peth o’r brwydro.  Yn wir, fe gollwyd oddeutu 24,000 o filwyr yma mewn un diwrnod.
Ar ôl cinio hyfryd yn nhref Albert, aethom i Beamont Hamel ac Ieper [Ypres] a chael peth amser rhydd yno.
Canwyd ‘In Flanders Fields’ a ‘Lleuad Borffor’ ar ôl y Last Post dan Borth Menin yn Ieper am
8.00pm.  Roedd rhai cannoedd o bobl yno a llawer iawn yn eu dagrau.

Dydd Sul, Gorffennaf 30:
Cychwyn am fynwent Essex Farm ac yna i fynwent Langemark.
Cawsom gyfle hefyd i alw i weld de Sportsman Pub yn Langemark lle mae’r perchennog wedi troi ei fwyty yn amgueddfa er cof am Hedd Wyn a’r milwyr o Gymru a fu farw yn yr ardal honno.  Cofiadwy iawn oedd hwn. 
Yna ymlaen â ni i seremoni dadorchuddio plac newydd i gofio Hedd Wyn, a roddwyd gan Gôr Rygbi Gogledd Cymru, oedd yn bresennol, ynghyd â Dylan Cernyw a Rhys Meirion.  Cafwyd geiriau pwrpasol gan Keith O’Brien, a dalodd deyrnged i waith y diweddar Isgoed Williams a weithiodd mor galed i gryfhau’r cysylltiad rhwng ardal Langemark a Thrawsfynydd.
Roedd cannoedd o bobl yno i wylio’r Archdderwydd, Geraint Llifon yn dadorchuddio’r plac ac yn darllen un o gerddi Hedd Wyn ‘Gwae fi fy myw mewn oes mor ddreng’.
Mi ganodd Meibion Prysor ‘Carol’ gan Hedd Wyn, sy’n cynnwys y llinellau dirdynnol o eironig,

‘Deuwch engyl eto i ganu uwch ein hen ryfelgar fyd, 
Cenwch wrtho am yr Iesu - all dawelu’r brwydrau i gyd...’

Ymlaen â ni wedyn i gynnal gwasanaeth byr ar lan bedd Hedd Wyn ym mynwent Artillery Wood yng nghwmni’r plant a’r Côr.  Cafwyd gweddïau pwrpasol, canwyd emyn a chanwyd yr englynion coffa.  Cafwyd anerchiad pwrpasol hefyd gan Phil Mostert, yn sôn am ddewrder y milwyr ond hefyd yn cyfeirio at wastraff bywydau a’r camgymeriadau a wnaed gan wleidyddion, penaethiaid a chadfridogion.  Oni ddywedodd Lloyd George fod ‘Passchendaele yn un o drychinebau mawr y rhyfel.  Ni fyddai unrhyw filwr call yn amddiffyn yr ymgyrch ddisynnwyr hon.’  Dywedwyd gair am y miloedd y gorfodwyd iddyn nhw fynd i ryfela yn erbyn eu hewyllys, am y rhai na ddaeth yn ôl, a’r rhai a ddaeth yn ôl i wynebu blynyddoedd o boen corfforol a meddyliol.
Nôl yn y gwesty, gwelsom ein bod yn rhannu llety efo neb llai na’r prif weinidog, Theresa May... Plismyn arfog ym mhob man!

Dydd Llun, Gorffennaf 31:
Bore rhydd cyn cychwyn am wasanaeth Cymru’n Cofio yn Langemark am 4.  Cawsom ymuno yn y canu a phrofi balchder y Cymry yn y dorf enfawr.

Dydd Mawrth,  Awst 1:
Pnawn rhydd yn Brugge cyn hedfan adref.  Roedd yn fraint bod ar y daith.  Ond y cof mwyaf sydd gen i amdani ydi fod tua hanner miliwn wedi eu lladd yn Passchendaele - a hynny i ddim byd yn y pen draw.  Heddwch i’w llwch.
-----------------------------------------


Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2017.

Rhod y Rhigymwr -Me a Gar An Rosen Wyn

Rhan o erthygl Iwan Morgan, o rifyn Tachwedd 2016

Rydw i’n ysgrifennu’r golofn cyn cychwyn yn blygeiniol am Falmouth, Cernyw, gyda Chôr Meibion Ardudwy.

Tynnwyd sylw Elwen Jones, gohebydd newyddion Trawsfynydd a minnau at gân beth amser yn ôl, gan Haf Madoc (gynt o’r Traws), sy’n byw i lawr yn nhref Bridgewater, Gwlad yr Haf. Mae hi’n aelod o Gôr Cymysg yn y rhan honno o’r wlad, ac yn niwedd mis Mai, bu’r côr yn cadw cyngerdd ar y cyd â Chôr Meibion o Gernyw.

O glywed yr arweinydd yn cyhoeddi eu bod am ganu cân yn y Gernyweg, yn dwyn y teitl ‘An Rosen Wyn’, moelodd Haf ei chlustiau, ac ar ddiwedd y cyngerdd, aeth yn syth ato i’w holi ynglŷn â hi, gan nodi bod ei theitl mor debyg yn y Gymraeg. Llwyddodd i gael copi o’r trefniant, ac fe’i hanfonodd i Elwen, a’i rhoddodd yn ei dro i minnau. Gan y gwyddwn fod Côr Ardudwy’n mynd ar daith yno, fe fu inni ei chyflwyno i’r aelodau, a’r gobaith ydyw ei chanu yng Nghernyw mewn TAIR iaith:


Me a gar ân rosen wyn,
Mar whek mar dek del di fhee,
An rosen wyn, mar splan mar vrin tin,
A threy tha gof oma the vee.

Ken sa pan welles ow whe gol
Eeth es ta mar dek avel ros;
Mes lem min mar thêr lw tha ve jeth,
Mar wyn avel rosen may thos.

O sylwi ar sawl cymal yn y pennill Cernyweg, gall rhywun weld y tebygrwydd. Cymerer, er enghraifft, y llinell agoriadol ‘Me a gar an rosen wyn’ ... ‘Mi a garaf y rhosyn gwyn’; a dyna ‘mar dek’ (’mor deg’), ‘pan welles’ (‘pan welais’) ac ‘an rosen wyn’ ei hun.

Dyma fel yr gosodais y penillion mewn mydr ac odl yn y Gymraeg:

Fe garaf y rhos a’i ysblander,
Mor wyn yw ag ewyn blaen lli,
Hwn dyfa yn hardd, mae’n nhegwch fy ngardd,
Ac yn nhlysni ei wedd gwelaf di.

Pan gwrddais di gynta, f’anwylyd,
Roedd gwrid o liw’r rhos ar dy rudd,
Ond nawr mae dy wyneb yn welwach,
A gwawr rhosyn gwyn ar dy rudd.

Er na bu iddi ymddangos mewn casgliad o hen ganeuon o Gernyw, fe’i rhoddwyd ar gof a chadw gyntaf oll gan Peter Kennedy, a glywodd Charlie Jose’n ei chanu yn y ‘Napoleon Inn’, ym mhentre’ pysgota Boscastle, yng nghogledd y sir, ym 1975. Oherwydd ei bod yn cynnig ei hun i harmoni anffurfiol, byrfyfyr, fe’i mabwysiadwyd gan nifer o grwpiau a chorau yng Nghernyw ers hynny. Fel y caneuon ‘Little Lize’ a ‘Maggie May’, mae’n debyg iawn i’r gân hon weld golau dydd dros yr Iwerydd yn America, ond go brin iddi gael ei gwisgo â diwyg cystal ag a roddwyd iddi fel ‘Rhosyn Gwyn Cernyw’.

Gan mod i wedi hoffi’r trefniant lleisiol gymaint, fe benderfynais ei ddefnyddio ar gyfer llunio geiriau Nadoligaidd eu naws i Feibion Prysor, er mwyn gallu ei chyflwyno’n ddigyfeiliant yn y plygeiniau y byddant yn cymryd rhan ynddyn nhw’r Nadolig yma.

Er pob gwasgfa ariannol a ddaw yn sgîl  ‘Brexit’, ac ar waetha’r newyn a’r tlodi a ddaw yn sgîl rhyfeloedd a thrais, mae’n bur debyg mai parhau i wario wnawn ni’r Nadolig hwn eto:

NADOLIG A DDAETH  ...  i’w chanu ar y gân o Gernyw ... ‘AN ROSEN WYN’

Cytgan:
   
Yn llety yr ych mewn cadachau,
Mewn tlodi y caed Aer y Nef;
Rhoed preseb yn grud i Geidwad y Byd
Ar y gwellt draw ym Methlehem dref.

Nadolig a ddaeth unwaith eto
 rhwysg ei ruthradau a’i rwn,
Ymuno wnawn ninnau’n y dathlu,
Mwynhau yr holl firi a’r sŵn ...

Y mae’r hysbysebu’n ddiddiwedd,
A llawn temtasiynau yw’r sgrin,
Ein denu i wario gawn ninnau
Ar lwyth o ddanteithion a gwin ...

Ar waetha’ pob her a bygythiad
Fe fydd ‘rhen Siôn Corn siŵr o ddod,
Pa ots fod miliynau mewn angen,
I’n plant, ond y gorau sy’i fod ...

Mae arian ar gael i’n digoni,
A hwn gaiff ei wario yn rhydd,
Mewn gobaith y gallwn ni dalu
Yn ôl i’r benthyciwr rhyw ddydd ...
--------------------------------


Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2016.
Gallwch ddilyn y gyfres efo'r  ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.

Cytgord i uno

Dathliadau Seindorf yr Oakeley a Chôr Rhiannedd y Moelwyn

Cafwyd noson lwyddiannus iawn ym Mhlas Tan-y-bwlch pan lansiodd y Seindorf, yn swyddogol, eu CD newydd  DATHLU 150.

Fel yr oedd y gwesteion a’r gynulleidfa yn cyrraedd y Plas cafwyd darllediad byw  gan Gerallt Pennant a chriw Heno (S4C)  i gofnodi’r digwyddiad arbennig yma yn hanes y band.

Cafwyd eitemau amrywiol a chyflwyniad gan yr arweinydd John Glyn Jones o gefndir ynghŷd â hanes recordio’r CD. Cyflwynwyd crynodeb o ’Hanes Cynnar y Seindorf’ 1864-1923 gan yr arweinydd gan ganolbwyntio ar gysylltiad y band a Phlas Tan-y-bwlch (cartref W. E. Oakeley a’i deulu).

Yn ogystal,  rhoddodd hanes dau arweinydd a cherddorion o fri sef Mr William Jones a Mr.W.R.Edwards. Braf oedd deall i Mr Trefor Edwards ŵyr i Mr.W.R.Edwards fod yn y gynulleidfa.

Yn ystod y noson cyflwynodd y bardd ifanc Gruffudd Antur (cyn aelod o’r band) englyn i John Glyn Jones a’r band fel anrheg i gofnodi’r pen-blwydd hanesyddol yma i’r gymdeithas hynaf yn ardal ‘Stiniog. Ar ôl ei dderbyn gan Gruffudd, cyflwynodd yr arweinydd yr englyn i Mr Dewi Lake ar gyfer ei osod ar furiau Ysgol y Moelwyn er  cof a chadw  am flynyddoedd i ddod.        [Glen Jones]

DATHLU 150
Ar gwr y creigiau geirwon – fe glywaf
     y glaw a'r morthwylion
yn creu, fesul carreg gron,
gytgord i uno'r dynion.
                                  Gruffudd Antur

Bu'r Seindorf  yn cystadlu yng Nghystadleuaeth ‘Bandiau Pres Gogledd Cymru’  a gynhaliwyd yn Rhuthun. Daeth y band yn drydydd. Profiad arbennig ac unigryw arall i aelodau ifanc y band.

Dyfarnwyd yr anrhydedd o chwaraewr gorau Cystadleuaeth Bandiau Pres Gogledd Cymru i Alan Jones o Senidorf yr Oakeley. Alan yw prif gornetydd yr Oakeley.  Derbyniodd Alan darian  'Accent Insurance Shield'.

Llongyfarchiadau i Alan a'r band.

******

Côr Rhiannedd y Moelwyn yn dathlu'r dwbwl!

Wedi deufis prysur dros ben gydag ymarferion ddwywaith yr wythnos, mae Côr Rhiannedd y Moelwyn bellach ar ben eu digon wedi iddynt gael buddugoliaeth mewn dwy gystadleuaeth yn ddiweddar. Yn gôr ifanc sydd ond wedi mentro i gystadleuaeth un waith cyn hyn, roedd cryn nerfau i'w teimlo ymysg yr aelodau yn yr ymarferion a oedd yn arwain fyny at y cystadlu.

Ar nos Wener, yr ail o Hydref, bu iddynt berfformio o flaen cynulleidfa hwyliog a chroesawgar Neuadd Bentref Trawsfynydd ble daethant i'r brig yng nghystadleuaeth y corau yn Eisteddfod Stesion, a hynny yn erbyn dau gôr safonol a lleol arall, sef Meibion Prysor a Lliaws Cain. Wedi i'r beirniad, Nia Morgan ddisgrifio sain y côr fel 'treibal' a'r aelodau fel 'wariars' tra'n canu 'Adiemus' daeth y côr adref gyda'r wobr gyntaf, sef Tlws Coffa Wyn, Cae Glas (yn rhoddedig gan Meibion Prysor) a £70.

Llun Eray Guner

Doedd fawr o amser i ddathlu gan y byddant angen ail-ymgynnull i ymarfer yn syth ar gyfer cystadleuaeth y corau merched yng Ngŵyl Gorawl Gogledd Cymru ar Dachwedd y seithfed.

Yn gôr cyntaf y gystadleuaeth i gamu ar lwyfan Venue Llandudno, cafwyd perfformiad penigamp gyda phrofiad Sylvia Ann Jones yr arweinyddes, yn disgleirio trwy'r rhaglen amrywiol ac eang ddewisiwyd ganddi.

Roedd mwynhad y merched yn amlygu ei hun, yn enwedig yn eu perfformiad o 'Hail Holy Queen' allan o'r ffilm Sister Act, ble cafodd offerynnau taro a chlapio eu hychwanegu i gyfeiliant arbennig arferol Awen Davey.

Wedi cystadleuaeth gref rhwng y pum côr gyda thri beirniad profiadol yn gwylio a gwrando pob gair a nodyn gan lynnu at reolau a phob cyfyngiad amser, dyfarnwyd Côr Rhiannedd y Moelwyn yn fuddugwyr y gystadleuaeth, gan ennill tlws y wobr gyntaf a £500.

Wedi wythnos o ysbaid, bu'r côr wrthi unwaith eto efo perfformiadau yng Nghlwb y Ddraig Goch, noson Goleuo Stiniog, Nadolig y Pengwern, ac Wedi'r Ŵyl ym Mhentrefoelas ym mis Ionawr.

Mawr yw diolch y côr am gefnogaeth parod yr ardal pob amser.                      [Catrin Williams]
-------------------------------

Addaswyd o rifynnau Tachwedd a Rhagfyr 2015
.

Urddo a gwobrwyo

Pytiau o dudalen flaen rhifyn Mehefin. Os na welsoch gopi bellach, ewch allan i brynu un, neu cysylltwch â'r dosbarthwyr i gael y straeon yn llawn, a llawer iawn mwy.

ANRHYDEDDU BRYN TŶ COCH
Daeth Bryn Williams, Tŷ Coch, Cwm Cynfal ar restr fer ‘Pencampwr Cymuned Cymru Wledig’ a noddir gan ‘NFU Cymru’ a Chymdeithas Adeiladu’r ‘Principality’. Derbyniodd dystysgrif a gwobr ariannol o £100 yn yr Ŵyl Wanwyn, a gynhaliwyd ar faes y Sioe yn Llanelwedd yn ddiweddar.
Cyflwynir yr anrhydedd i ffermwyr a wnaeth gyfraniad amlwg i’w cymuned leol.

Disgrifiwyd Bryn fel ‘un sy’n barod i gerdded yr ail filltir er lles ei gyfoedion yn y gymuned’ ac fel un ‘a gyfrannodd yn ddiflino i’r gymuned honno ers degawdau.’

Hanner can mlynedd yn ôl, dechreuodd ddosbarthu wyau yn lleol. Mae’r orchwyl honno’n parhau hyd heddiw. Boed law neu hindda, mae’n parhau i ddosbarthu papurau newydd. Mae’n mynd â’r rhain i Gartref Bryn Blodau’n ddyddiol. Mae’r trigolion yn aros yn eiddgar amdano, ac mae’n canfod amser i gael sgwrs fach gyda nhw.

Mae Bryn yn 81 oed ym mis Gorffennaf, ac wedi hanner ymddeol o ffermio bellach. Mae’n rhentu allan y rhan fwyaf o’i dir. Er hyn, mae’n parhau i fynd o gwmpas y tir hwnnw ar ei feic modur ‘quad’, a phan fydd yng nghyffiniau Ty’n Ffridd, a minnau allan yn piltran o gwmpas yr ardd, bydd yn rhaid aros am sgwrs i roi’r byd yn ei le. Ond mae’r hyn a wna’n y gymuned yn ei gadw i fynd, yn ei gael allan o’r tŷ’n hytrach na bod o dan draed Eurwen, ac yn sicr, yn ei gadw’n ifanc.

Mae’r ardal gyfan yn gwerthfawrogi’r hyn a wna, ac yn dymuno iechyd a hir oes iddo i ddal ati.
Llongyfarchiadau calonnog, Bryn, a diolch am bob cymwynas!   IM

-------------------

CAMP TOMOS HEDDWYN

Daeth Tomos Heddwyn Griffiths, sy’n ddisgybl Blwyddyn 8 yn Ysgol y Moelwyn â chlod i’r ardal pan ddyfarnwyd iddo’r wobr gyntaf ar yr Unawd i Fechgyn (Blynyddoedd 7 i 9) ym Mhrifwyl yr Urdd, Caerffili.


Swynodd ei gyflwyniad o ‘F’annwyl wyt ti’ [Caro mio ben] gan Giordani y beirniad yn fawr. Llongyfarchiadau gwresog i ti, Tom, a dymuniadau gorau i’r dyfodol.

-------------------

Hefyd, darn o newyddion da a ddaeth o Lys yr Eisteddfod Genedlaethol:

Fis yn ôl cyhoeddwyd enwau'r rheini o’r gogledd a fydd yn cael eu derbyn i'r Orsedd drwy anrhydedd, yn Eisteddfod Genedlaethol Maldwyn a’r Gororau eleni.

Mae’r anrhydeddau hyn, a gyflwynir yn flynyddol, yn gyfle i roi clod i unigolion o bob rhan o’r wlad am eu cyfraniad arbennig i Gymru, y Gymraeg ac i’w cymunedau lleol ar hyd a lled Cymru.

Braf yw gallu cydnabod y bobl hyn drwy drefn anrhydeddau’r Orsedd, a’u hurddo ar Faes yr Eisteddfod Maldwyn a’r Gororau eleni, fore Gwener 7 Awst.

Iwan Morgan
Mae cyfraniad Iwan Morgan, i fywyd diwylliannol y fro yn
sylweddol dros y blynyddoedd, gyda’r cyn-brifathro’n troi’i law at nifer fawr o feysydd gan gynnwys canu corawl, barddoni, beirniadu ac yn fwyaf nodedig ac amlwg, efallai, ei gyfraniad helaeth i gerdd dant, nid yn unig yn lleol ond yn genedlaethol.


Yn gefnogwr brwd o’r Eisteddfod ers blynyddoedd, mae Iwan hefyd wedi bod yn lladmerydd pwysig i gerdd dant, gan gymryd rhan flaenllaw yng ngwaith Cymdeithas Cerdd Dant Cymru, yr Ŵyl Gerdd Dant, a llu o sefydliadau a chymdeithasau eraill.

Yn gyn-aelod o dimau Talwrn Ardudwy a’r Moelwyn, bu hefyd yn olygydd papur bro lleol ei ardal, Llafar Bro am flynyddoedd, ac yn gweithredu eto fel cyd-olygydd ers 2008. 

Llongyfarchiadau gwresog i Iwan.

MEIBION PRYSOR YN Y FFINDIR

Dyddiadur  Phil Mostert

Darn o'r erthygl sy'n ymddangos yn rhifyn Hydref:

 

SADWRN - Teithio i Faes Awyr Manceinion, teithio drwy Amsterdam a chyrraedd Helsinki a theithio ymlaen i Forssa.  

Ymarfer yn ystod y daith

SUL - Cyngerdd yn  Somero,  yng nghwmni’r côr meibion lleol a Maija Parko, pianydd broffesiynol.  Cawl eog blasus iawn ar y diwedd. 

LLUN - Canmol mawr yn y papur lleol i gyngerdd Nos Sul, yn enwedig y canu gwladgarol.  Dau gyngerdd yn yr Ysgol Uwchradd heddiw.                                                  Y disgyblion yn ymateb yn dda a rhai yn ymholgar ar y diwedd. 

Cyfle i ymlacio a phrofi  barbeciw a sauna yn westeion i Gôr Forssa.  Wel, dyma beth oedd  cymdeithasu go iawn.  Manteisiodd bron bob aelod i brofi’r sauna chwilboeth cyn trochi yn y llyn [nifer dda yn noethlymun] ond nid oes gennym luniau i’w cyhoeddi!  Cydganu wedyn i gyfeiliant piano accordian.  Noson i’w chofio!

MAWRTH -  Bws i’r Ganolfan Amaeth yn y pnawn.  Roedd cyfle i’r amaethwyr yn ein plith holi am gynnyrch lleol a holi a oedd yma farchnad arall am eu cig oen!    Cyflwynwyd plac llechen yma, wedi ei gwneud gan Dewi Williams a mawr fu’r gwerthfawrogiad ohoni.                      

Cyngerdd min nos yn yr Eglwys Lutheraidd.   Rhannu’r llwyfan efo Côr Forssa.  Y côr ar ei orau.  Clod mawr i Iwan Morus Lewis ein hunawdydd 18 oed, i Olwen Jones a Kevin Lewis ac i Iona Mair. 

MERCHER– Symud ymlaen i Helsinki a phrofi’r atyniadau.  Cawsom gyfle i ganu Finlandia ger cofgolofn Sibelius.  Bu amryw yn ymweld â’r farchnad ddifyr ger y cei, ac aeth rhai ar y cwch  ar draws i Ynys Suomenlinna . Mymryn yn ddrud oedd y bwyd a’r ddiod yn y brif ddinas, felly roedd pawb yn weddol  gymedrol! 

Iwan yr arweinydd, a Iona'r gyfeilyddes

IAU-  Cyrraedd adref - a’r côr wedi gwneud llawer o ffrindiau newydd, ac wedi llwyddo i fod yn llysgenhadon  teilwng iawn i Gymru.