Showing posts with label Airbnb. Show all posts
Showing posts with label Airbnb. Show all posts

18.10.24

Y Pigwr- Tai Lleol

Daeth newyddion syfrdanol fod Menter Gymunedol Penmachno wedi sefydlu Grŵp Tai Fforddiadwy, ac am fynd ati i gyflogi swyddog i brynu tai gweigion yn y plwy’, a’u gosod ar rent i bobl leol. 

Mae’n wybodaeth gyffredinol ers tro bod Bro Machno yn ardal lle gwelir y canran uchaf o dai haf yn sir Conwy, a’r iaith Gymraeg yn y lleiafrif yn y plwy’ bellach. Er i nifer geisio darganfod modd i wyrdroi’r sefyllfa dros y blynyddoedd, dirywio wnaeth y sefyllfa, gyda phrisiau tai allan o gyrraedd y bobl leol oedd yn dymuno aros yn eu cymuned. 

Fel y gwyddoch, er i rai ohonom rybuddio, flynyddoedd yn ôl y byddai sefyllfa debyg i hynny ddatblygu yn ein hardal ni, a thai yn cael eu prynu fel tai haf ac AirBnBs gan estroniaid, anwybyddu’r rhybuddion wnaed. Erbyn hyn, fel sy’n hysbys i bob un ohonom, siawns, mae’n hen ffordd o fyw, ein hiaith a’n diwylliant mewn peryg’ mawr oherwydd y datblygiadau afiach hynny.     

Rali 'NID YW CYMRU AR WERTH' yn y Blaenau, Mai 2024

Ond daw achubiaeth atom, gyda chynlluniau arloesol ein cymdogion agos o ‘dros y mynydd’ yn cynnig ysbrydoliaeth i unigolion, mudiadau a’r cyngor lleol i ddod i’r afael â mater sydd wedi bod yn bwnc llosg ers sawl blwyddyn. Os gall criw bychan, angerddol, o bentre’ bychan cyfagos benderfynu mai digon yw digon, a chychwyn menter fydd yn achubiaeth i’n hen ffordd o fyw, siawns na fedr cynghorwyr dewr a gweithgar y fro hon wneud rhywbeth tebyg? Siawns nad oes yma ddigon o unigolion sy’n ddigon parod i sefyll ar eu traed, a mynnu sefydlu cynllun tebyg ym Mro Stiniog? 

Byddai’r di-gartref, a phobl ifainc ein hardal yn fythol ddiolchgar am gael to uwch eu pennau yn eu cynefin eu hunain. Felly, hoffwn awgrymu, yn sgil y datblygiadau cyffrous ym Mhenmachno, i gynghorwyr ac eraill sydd o’r un anian ag aelodau Menter Gymunedol a chynghorwyr blaenllaw’r pentre’, geisio mwy o wybodaeth ar sut i gychwyn menter o’r fath yma yn Mro Stiniog. 

Ewch ati bobl annwyl. Bydd cenedlaethau’r dyfodol yn eich mawrygu hyd ddydd y farn.
- - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2024

Unman yn debyg i gartref. Sefyllfa Bro Stiniog, o rifyn Medi 2022

4.9.22

Airbnblaenau

Erthygl gan Glys Lasarus Jones

Mewn adroddiad yn y Daily Post ychydig yn ôl, cyhoeddwyd fod yna gynifer â 321 o dai ‘Airbnb’ ym Mlaenau Ffestiniog. Mae’n debyg fod ‘Blaenau Ffestiniog’ yn cynnwys y pentrefi cyfagos hefyd - Llan, Gellilydan a Maentwrog a Thrawsfynydd. Mewn ffordd – holl ddalgylch Llafar Bro. 

Ond beth bynnag am faint yr union ardal dan sylw, mae’r nifer yn rhyfeddol o uchel, o ystyried mai dim ond 37 o lety airbnb sydd gan Feddgelert, ac mai dim ond 322 sydd yn ardal y llynnoedd gyfan yng ngogledd Lloegr. 

Cwmni Americanaidd yw Airbnb a sefydlwyd gan ddau gyfaill a gafodd y syniad o roi gwely aer ar lawr eu parlwr a chynnig llety gwely a brecwast. A dyna esgor ar enw’r cwmni, ac ar y model gwreiddiol o osod lle gwag yn eich tŷ i ymwelwyr, a gwneud ychydig bres poced drwy hynny. Ac mewn ffordd, does dim byd newydd yn hynny. Bu amryw o’r hen Gymry yn ‘cadw fisitors’ yn eu cartrefi yn ystod yr haf er mwyn dod ag ychydig arian ychwanegol i’r aelwyd. Hwyrach mai ‘twristiaeth gynaliadwy’ yw’r enw modern ar hynny?

Fodd bynnag, gyda llwyddiant aruthrol cwmni Airbnb, gwelwyd twf yn nifer y bobl yn prynu tai i’w gosod allan yn unswydd i ymwelwyr. A gyda hyn daeth sgileffeithiau eraill. Mewn adroddiad a gyhoeddwyd yn 2017 er enghraifft, canfuwyd fod cynyddu niferoedd llety airbnb o 10% mewn ardal yn gyfrifol am chwyddo rhenti wrth 0.4 % a phrisiau tai wrth 0.76%. Efallai yr ymddengys y canrannau hyn yn bitw, ond i’w rhoi mewn cyd-destun – os yw nifer y tai airbnb yn codi o 4 i 8 mewn ardal, byddai tŷ yn codi 4 y cant yn ei rhent a 7.6% yn ei bris gwerthu.

Problem arall a welwyd yw diffyg cartrefi i’w rhentu wrth i fwy o bobl ddewis droi eu tai yn lleoedd gwyliau. Ac o synnwyr busnes di-gydwybod, mae’n gwneud perffaith synnwyr – pam bodloni ar £500 y mis drwy osod tŷ i drigolion hirdymor, pan ellid cael £500 yr wythnos o’i osod i ymwelwyr? Ac ar y pegwn eithaf, gwelwyd pobl yn cael eu troi o’u tai gan fod ar y landlord eisiau gosod y tŷ fel airbnb. 

Gwelwyd protestiadau am effeithiau negyddol fel y rhai hyn mewn dinasoedd fel San Francisco a Barcelona, a gwelwyd y dinasoedd hynny’n ymateb drwy gyflwyno rheoliadau llym. Y llynedd, er enghraifft, bu i Barcelona wahardd gosod ystafelloedd mewn cartrefi yn llety gwyliau dros dro, a hyn yn ychwanegol at roi’r gorau i gyflwyno rhagor o drwyddedau sy’n caniatáu troi adeilad yn llety i ymwelwyr. 


 

Yma’n benodol yn nalgylch Llafar Bro, gwelsom y newid diwylliannol sy’n dod gyda throi tai yn llety gwyliau, gyda llawer yn cael eu hailfedyddio ag enwau estronol digon cyfoglyd. Aeth Pen y Cae yn ardal Fuches Wen o’r Blaenau yn ‘Stars and Clouds Cottage’, aeth Tyddyn Cwtyn gerllaw yn ‘Waterfall Cottage’, ac aeth un o fythynnod Tan y Rhos ar y ffordd allan o’r Blaenau i gyfeiriad Llan yn ‘Under Moor’. Ceir hyd yn oed ‘Explorer’s Cottage’ yn Nhanygrisiau. 

Wrth i Lafar Bro fynd i’r wasg, daeth newyddion o’r Senedd yng Nghaerdydd am fesurau newydd fydd yn rhoi grymoedd i awdurdodau lleol fynnu caniatâd cynllunio i droi cartref yn llety gwyliau, fel modd o reoli eu niferoedd. Mae ffordd bell i fynd eto, a does dim gwadu fod y broblem yn un gymhleth iawn. Serch hynny, gobeithio y bydd y mesurau newydd hyn yn fodd o gadw gwell cydbwysedd rhwng twristiaeth a’r manteision economaidd y mae’n ddiau yn eu cynnig, a galluogi cymunedau i fyw a ffynnu.
- - - - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol ar dudalen flaen rhifyn Gorffennaf-Awst 2022.

Ail ran, o rifyn Medi.


(Lluniau: nid yw manylion hawlfraint y lluniau yn hysbys. Daeth yr ail o dudalen facebook Hawl i Fyw Adra. Os mae chi yw'r ffotograffydd ac yn anfodlon i ni rannu, neu eisiau ychwanegu eich enw, cysylltwch â ni. Diolch)


Does Unman yn Debyg i Gartref

Wnes i ddim rhoi llawer o goel wrth glywed pobl yn dweud ers talwm fod amser yn mynd yn gynt wrth i rywun fynd yn hŷn. Dwi’n gwbl grediniol erbyn hyn mae gwir y gair: nid ofergoel nac ystrydeb ydi’o! Mae amser YN hedfan.

Ond mae’n braf cael bod yn ôl yn y gadair olygyddol a chael cyfle unwaith eto i werthfawrogi’r cyfoeth o weithgareddau cymunedol sy’n digwydd yn ein bro, a chydweithio efo llu o awduron a cholofnwyr a gohebwyr cymwynasgar a dawnus.

Fel bob blwyddyn, pan ddaw fy nhro i fel golygydd eto, aeth yn brysur arna’i braidd dros benwythnos cyntaf y mis, rhwng ymuno â rali annibyniaeth Wrecsam, mwynhau Gŵyl Car Gwyllt, a darllen a golygu’r wledd o ddeunydd ddaeth i law ar gyfer y rhifyn hwn. Gobeithio’n wir y cewch flas ar y darllen.

Er gwaethaf y ras yn erbyn y cloc, dwi wedi mwynhau ymuno efo’r cloddio yn Llys Dorfil yn ddiweddar, ac mi welwch yng ngholofn Blaenau fod dau gyfle i bawb ymweld â’r safle i weld a chlywed am y gwaith hynod ddifyr mae’r Gymdeithas Archeolegol yn wneud yno.

 

Rhywbeth arall sydd wedi bod wrth fy modd yn ddiweddar ydi ymweld â Llyfrgell y Blaenau i bori trwy’r casgliad cyflawn o rifynnau Llafar Bro sydd ar y silff yno, wedi eu rhwymo’n drefnus fesul blwyddyn. Piciwch i mewn i’w gweld; dyna le i golli oriau!

Fel tad i dair o ferched, mae’n naturiol fod sefyllfa’r farchnad dai yn achosi pryder. Sut goblyn fedr pobl ifanc ein hardal brynu eu cartrefi eu hunain, yn eu cymuned, a’r prisiau wedi codi tu hwnt i bob rheswm, a phobl o’r tu allan yn eu prynu dros y ffôn cyn i neb arall gael cyfle i’w gweld weithiau? 

Mae’r manylion am niferoedd Airbnb yn lleol yn ddigon i ddychryn rhywun. Braf felly oedd clywed y newyddion fod Llywodraeth Cymru -o’r diwedd- yn cyflwyno mesurau ymarferol i ganiatâu i gynhorau sir reoli’r niferoedd o ail gartrefi a thai gwyliau mewn cymuned. Maen nhw hefyd yn mynd i gyflwyno trefn i drwyddedu pob llety Airbnb a’u tebyg, yn ogystal ac ystyried ailgyflwyno’r egwyddor fod cynghorau yn medru cynnig morgeisi i brynwyr cyntaf. Ychydig ddyddiau cyn hynny, datgelodd Cyngor Gwynedd eu bwriad i brynu tai gweigion trwy’r sir er mwyn eu hadnewyddu a’u gosod am rent teg i bobl leol. Newyddion ardderchog, bob un...  

Rhy ychydig; rhy hwyr o bosib? 

Yn reit siwr, fydd yna ddim newyddion da yng nghanlyniadau cyfrifiad 2021 am siaradwyr Cymraeg. Er hyn, gallwch fentro y bydd ambell gyngor mwy ceidwadol yn anwybyddu’r pwerau newydd yn llwyr. 

Does dim byd yn newydd ar yr hen ddaear ‘ma, nagoes. Wrth bori yn archif Llafar Bro, mi welais nifer o enghreifftiau o bryderon am y dai lleol yn y gorffennol hefyd, er enghraifft y frwydr yn erbyn y bwriad i brynu llawer o dai yn Heol Jones, Y Blaenau gan awdurdod o ochrau Lerpwl ym 1977. Ac roedd prif erthygl rhifyn 5 yn Chwefror 1976 yn adrodd bod “dros 50 o dai haf gan bobl ddiarth yma yn Nhanygrisiau”, a’r “mwyafrif o dai Dolrhedyn yn dai haf”. 

Meddyliwch: petai’r awdurdodau wedi talu sylw a gweithredu bryd hynny, efallai y byddai’r sefyllfa ddim mor enbyd heddiw, bron hanner canrif wedyn!
Gallwn ond gobeithio y daw haul ar fryn yn y mater yma’n fuan iawn.

Cyn i mi fynd i stêm, calla dawo mae’n siwr. Wedi’r cwbl, rwan fy mod yn cau pen y mwdwl ar waith Llafar Bro am rwan, mae gen’ i ffa i’w blingo a chwyn i’w codi yn yr ardd; mefus i’w troi’n jam; mae’r Moelwynion yn galw; y ffenestri angen eu golchi; a thwmpath o lyfrau’n dal i aros i mi eu darllen... stopiwch y cloc am ychydig wir!

Yn y cyfamser, daliwch i gredu gyfeillion.                         PW.

- - - - - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol fel colofn olygyddol yn rhifyn Gorffennaf-Awst 2022