O’r Pwyllgor Amddiffyn -hir yw pob aros!

Addasiad o erthygl Geraint Vaughan Jones, o Bwyllgor Amddiffyn yr Ysbyty Coffa, a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2018.


Yn y golofn hon, fe gyfeiriwyd at y sefyllfa ddiweddaraf ynglŷn â’r ddeiseb a arwyddwyd gan 2,754 ohonoch chi yn 2014 yn galw am adfer y gwasanaethau iechyd pwysig a ddygwyd o’r ardal hon gan Fwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr. Cyflwynwyd y ddeiseb honno i’r Pwyllgor Deisebau yng Nghaerdydd ar 17eg Mehefin 2014 ac mae'r rheini, dros amser, wedi bod yn ystyried rhestr gynyddol o ddadleuon oddi wrth y Pwyllgor Amddiffyn.

Llun- Alwyn Jones

Fe gafodd y ddeiseb ei chadw’n agored ganddynt am nad oedd aelodau’r Pwyllgor Deisebau byth yn gwbl fodlon efo ymateb swyddogion y Betsi i’r wybodaeth oedd yn cael ei chyflwyno gennym, a hynny yn fisol bron.

Yn y cyfamser, mae’r Pwyllgor Amddiffyn wedi bod yn pwyso am gefnogaeth o gyfeiriadau eraill hefyd wrth gwrs, megis y Cyngor Iechyd Cymunedol, Sarah Rochira y Comisiynydd Pobl Hŷn, yr Athro Marcus Longley yn ei adroddiad i’r cyn-Weinidog Iechyd, a nifer o Aelodau Cynulliad o bob plaid, ac wedi derbyn clust ffafriol gan bob un ohonynt, ac eithrio Carwyn Jones a’i Weinidog Iechyd. Maen nhw o’u dau fel pe baen nhw’n benderfynol o gefnogi gwaith y Betsi tra ar yr un pryd yn dal i gadw rheini o dan ‘special measures’.

Hynny yw, cefnogi methiant!

Yna, ar Fedi’r 4ydd llynedd - fel y bydd llond bws o’n cefnogwyr yn cofio - fe aeth cynrychiolaeth ohonom i Gaernarfon i gyflwyno’n hachos gerbron aelodau’r Pwyllgor Craffu Gofal yn fanno. Yno hefyd, i gyflwyno eu dadl hwythau, roedd Gary Doherty, Prif Weithredwr y Bwrdd Iechyd, a chymaint â 6 o aelodau ei dîm. Ond dadl y Pwyllgor Amddiffyn a gariodd y dydd a phenderfyniad y Pwyllgor Craffu fu argymell bod Cabinet Plaid Cymru y Sir, sef y rhai sy’n llywodraethu, yn cefnogi’r galw am Arolwg Annibynnol i’r sefyllfa sy’n bodoli yma bellach, yn Stiniog. Aeth pum mis heibio ers y cyfarfod hwnnw a hyd yma, mae’r Cabinet wedi gohirio trafod y mater ond byddant yn gwneud hynny yn ystod y mis hwn, sef Chwefror, ac mae’r Pwyllgor Amddiffyn wedi cyflwyno dogfen fanwl o ffeithiau iddynt eto eu hystyried.  [GOL: o edrych ar raglenni a chofnodion cyfarfod y cabinet ar wefan Cyngor Gwynedd, nid oedd hyn ar agenda eu cyfarfod ar 13eg Chwefror, ac nid oes unrhyw awgrym eu bod wedi ei drafod dan unrhyw fusnes arall chwaith. Mae eu cyfarfod nesa ar y 13eg o Fawrth.]

Bellach, mae’r Pwyllgor Deisebau wedi cyhoeddi ‘Crynodeb o’r drafodaeth’ mewn naw tudalen ac wedi dod i’r casgliad canlynol:-

Casgliad: “Rydym o'r farn mai'r broses graffu leol, sydd bellach yn mynd rhagddi drwy Bwyllgor Craffu Gofal Cyngor Gwynedd, yw'r ffordd fwyaf priodol o drafod y materion sy'n codi yn y ddeiseb a mynd i'r afael â hwy. Rydym yn cymeradwyo'r argymhellion a wnaed gan y Pwyllgor hwnnw ac yn annog pawb i'w hystyried yn ofalus. Yn benodol, rydym yn cytuno mai'r ffordd orau o bosibl o ateb pryderon y gymuned leol fyddai'r argymhelliad i gomisiynu adroddiad annibynnol ynghylch y ddarpariaeth iechyd yn ardal Blaenau Ffestiniog.” (Ionawr 2018)

Ein gobaith yn awr yw y bydd Cabinet Plaid Cymru Gwynedd yn cefnogi’r galw am arolwg o’r fath.
GVJ
.................................

Gallwch weld hanes yr ymgyrch efo'r dolenni* isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.
(*Ddim i'w gweld ar fersiwn ffôn -dewiswch 'View Web Version' ar y gwaelod)

O’r Pwyllgor Amddiffyn -Lobïo'r Senedd eto

Y Frwydr yn Parhau.
                               
Ddiwedd Medi aeth dirprwyaeth o’r Pwyllgor Amddiffyn i lawr i Gaerdydd i gyfarfod Aelodau’r Cynulliad sy’n cynrychioli’r rhan hon o’r wlad, sef Ucheldir Cymru, i’w cael nhw i roi pwysau cynyddol ar y Gweinidog Iechyd - ac ar y Betsi hefyd, felly, wrth gwrs – i newid rhywfaint ar gynlluniau adeilad newydd yr Ysbyty Coffa, fel bod ward i gleifion, uned mân anafiadau ac uned Pelydr-X hefyd yn cael eu cynnwys, a hynny’n unol â’ch dymuniad chi, bobol y cylch, yn y refferendwm a gynhaliwyd yn gynharach eleni.

Dros ddeuddydd buom mewn 8 cyfarfod i gyd, gyda gwahanol gynrychiolwyr o bob plaid, a chael addewid gan bob un ohonynt yn ddiwahân y bydden nhw codi’r mater efo Vaughan Gething, y Gweinidog Iechyd,  ac yn ceisio dwyn perswâd ar hwnnw i gyfarfod ag aelodau’r Pwyllgor Amddiffyn mor fuan â phosib  (rhywbeth y mae ef a’i ragflaenydd Mark Drakeford wedi gwrthod ei wneud dro ar ôl tro hyd yma, gan guddio tu ôl i’r esgus nad oedden nhw’n barod i newid dim byd ‘sydd wedi cael ei gytuno’n lleol’!)

Rhai o aelodau'r Pwyllgor Amddiffyn yn cyflwyno'r ddeiseb yn y Senedd yn 2014

Cafwyd cyfarfod ar y cyd hefyd gyda Sarah Rochira, Comisiynydd yr Henoed yng Nghymru, a Geoff Ryall-Harvey, Prif Reolwr y Cyngor Iechyd Cymunedol yng ngogledd Cymru, a does dim amheuaeth nad yw’r ddau ohonyn nhwtha hefyd yn dal i gefnogi’r ymgyrch i ail-sefydlu’r gwasanaethau a gollwyd o’r ardal hon, sef y gwasanaethau y pleidleisiodd 99.6% ohonoch chi, bobol yr ardal, drostynt yn y Bleidlais Gymunedol (Refferendwm) ychydig fisoedd yn ôl.

Dyma’r aelodau o’r gwahanol bleidiau sydd wedi addo mynd i ben y Gweinidog Iechyd am atebion: – Llafur: Joyce Watson, Plaid Cymru: Rhun ap Iorwerth, Dai Lloyd, Neil McEvoy, Simon Thomas a James Radcliffe (yn ogystal â Liz Saville Roberts ein AS yn Llundain, wrth gwrs), UKIP:  Neil Hamilton, Caroline Jones a Neil Bennet, Ceidwadwyr: Janet Finch-Saunders (fel cynrychiolydd ardal Dolwyddelan).

Roedden nhw i gyd yn cytuno bod angen ysbyty yn Ucheldir Cymru. Yn ôl un arbenigwr, mae denu staff cymwys yn gallu bod yn broblem i bob ardal y dyddiau hyn ond lle mae’r ddarpariaeth mor gyntefig ag yw hi yn Ffestiniog ar hyn o bryd, heb unrhyw offer pelydr-X na gwasanaeth Mân Anafiadau na gwlâu i gleifion na dim, yna mae’r broblem yn llawer iawn mwy dyrys.

Cafwyd sicrwydd hefyd y bydd y Pwyllgor Deisebau yn dal i gadw’n deiseb ni’n fyw hyd nes y ceir atebion onest a derbyniol oddi wrth y Gweinidog Iechyd. Manteisiwyd yn ogystal ar y cyfle  i gyfarfod â chyfreithiwr o Gwmni Watkins & Gunn yn y brifddinas i edrych i mewn i’r posibilrwydd o herio’r Betsi yn gyfreithiol.

Mewn geiriau eraill, dydi’r Pwyllgor Amddiffyn ddim yn barod i adael yr un garreg heb ei throi, hyd yn oed mor hwyr â hyn yn y dydd!

Yna, ar ddiwrnod olaf-ond-un y mis, fe gafodd y cyhoedd gyfle arall i weld cynlluniau’r Bwrdd ar gyfer y Ganolfan Iechyd newydd. Fe aeth pedair blynedd heibio ers i’r rheini gael eu llunio gyntaf ac mae llawer o brotestio, ac o geisio ymresymu ynglŷn â nhw wedi digwydd yn y cyfamser, ond dydi’r Betsi ddim wedi newid dim byd o gwbwl ar eu cynlluniau!

Sy’n profi eto fyth mor drahaus ac mor gwbwl ddigyfaddawd yw eu hagwedd nhw tuag at bobol yr ardal hon. 
-------------------------


Erthygl gan Geraint Vaughan Jones, a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2016.
Dilynwch hanes y frwydr efo'r ddolen isod, neu yn y cwmwl geiriau ar y dde.

O'r Pwyllgor Amddiffyn -ymladd anghyfiawnder

Y frwydr yn parhau...

Cyfarfod gyda’r Cynghorau Iechyd Cymunedol
Ganol Mehefin, aeth dirprwyaeth o’r Pwyllgor Amddiffyn i gyfarfod aelodau Cyngor Iechyd Cymunedol Gwynedd yn Nhremadog a hynny am y pedwerydd tro o fewn y ddwy flynedd ddiwethaf. Drannoeth, ac am yr eildro o fewn ychydig fisoedd, roedden ni hefyd yn cyfarfod ag aelodau Cyngor Cymunedol Conwy yn Abergele.

Y bwriad, wrth gwrs, oedd tynnu sylw’r ddau CIC at y sefyllfa gwbwl annerbyniol sy’n bodoli, bellach, yn yr ardal hon cyn belled ag y mae gofal iechyd yn y cwestiwn, a hynny o’i gymharu â’r hyn a gaiff ei gynnig mewn ardaloedd eraill, hyd yn oed o fewn Sir Feirionnydd ei hun. Roedden ni yno i ofyn iddynt barhau i gefnogi ein safiad a rhoi pwysau ar y Pwyllgor Deisebau newydd yng Nghaerdydd i gadw’n deiseb yn agored yn fan’no, fel bod y pwysau’n cynyddu ar y Gweinidog Iechyd newydd.

Roedd y ddau bwyllgor yn gefnogol iawn i’n cais a chaed addewid pendant y byddent yn cynorthwyo mewn ffordd ymarferol.
 
Ffurflenni cŵyn
Yn ystod Mehefin a Gorffennaf, bu cyfle i rai ohonoch nodi eich cwynion, ar ffurflenni pwrpasol am safon y gofal iechyd yn lleol. Erbyn hyn, daeth pentwr o’r ffurflenni yn ôl inni, wedi eu cwblhau, a bydd y Pwyllgor Amddiffyn rŵan yn mynd ati i ddefnyddio’r wybodaeth sydd arnynt i brofi, eto fyth, i’r Betsi, mai gwasanaeth eilradd sy’n cael ei gynnig ganddynt yn yr ardal hon, ers cau yr Ysbyty Coffa.

Diolch eto am barhau i’n cefnogi, er bod ambell eithriad yn eich mysg, yn ôl pob sôn, sy’n deud "Does gen i, beth bynnag, ddim byd ond canmoliaeth i’r gwasanaeth", cystal â beirniadu’r Pwyllgor Amddiffyn am neud ffýs. Ond dadl gwbl hunanol ydi honno, wrth gwrs, ac un sy’n adleisio geiriau’r Sais ‘I’m alright Jack!’

Mae’r gymuned hon wedi bod yn un glôs iawn ar hyd y blynyddoedd ac wedi arfer ymladd yn erbyn anghyfiawnder o bob math. Mae’n bwysig ein bod ni’n dal ati i wneud hynny, ac efo un llais, os yn bosib.
 
Gweinidog Iechyd
Anfonwyd llythyr at y Gweinidog Iechyd newydd, Vaughan Gething, yn ei groesawu i’w swydd ac yn gofyn iddo gyfarfod dirprwyaeth o’r Pwyllgor Amddiffyn yn ei swyddfa yng Nghaerdydd ond, fel ei ragflaenydd, gwrthod wnaeth o, a hynny am yr un rheswm, eto fyth –
‘Wna i ddim ymyrryd efo rhywbeth sydd wedi cael ei benderfynu’n lleol’!

Ond pwy ddaru benderfynu’n lleol? Yn sicr, nid 99% ohonoch chi, bobol y cylch! Na phobol Dolwyddelan yn sir Conwy chwaith! Nonsens llwyr ydi hawlio unrhyw fath o drefn ddemocrataidd yng Nghymru bellach.

Cofio
Ar y cyntaf o Orffennaf roedd ein prif weinidog Carwyn Jones yn mynychu gwasanaeth yng nghadeirlan Llandaf i gofio aberth y milwyr Cymreig a laddwyd ym mrwydyr y Somme, ganrif yn ôl. ‘Ni ddylen ni fyth anghofio’r rhai a frwydrodd mor ddewr dros ein dyfodol ni’
medda fo, tra ar yr pryd yn dewis anghofio ei fod o a’i lywodraeth wedi rhoi sêl bendith ar ddymchwel yr Ysbyty Coffa yma yn Stiniog; adeilad oedd yn gofadail i 407 o ddewrion y cylch a syrthiodd mewn dau ryfel byd. Rhagrith, ta be?
-----------------------------------------


Addasiad o erthygl Geraint Vaughan Jones, a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Gorffennaf 2016.
Dilynwch hanes y frwydr efo'r ddolen isod, neu yn y cwmwl geiriau ar y dde.

Naw llythyr i Mark Drakeford

Y diweddaraf o Bwyllgor Amddiffyn yr Ysbyty Goffa.
(O rifyn Ionawr 2015)

Bydd llawer ohonoch yn cofio gweld datganiad Mark Drakeford, y Gweinidog Iechyd, yn y wasg ar Ragfyr 17eg yn cyfeirio at gynlluniau’r Betsi ar gyfer adeilad yr Ysbyty Coffa. Rhag ichi gael eich twyllo, cyfeirio at yr un cynlluniau yn union oedd o ag a gafodd eu llunio gan y Bwrdd Prosiect ddwy flynedd yn ôl.

Felly, pam deud yr un peth eto ond mewn geiriau gwahanol, fel petai’n rhoi rhyw anrheg Nadolig hael inni? A pham gneud y datganiad hwnnw ddiwrnod yn unig cyn i’r Senedd gau dros y gwyliau, sef yr adeg y mae gwleidyddion Llundain yn ei alw yn ‘graveyard period’? Hen dacteg warthus ac annemocrataidd ydi hon gan weinidogion y Llywodraeth, er mwyn gwarafun cyfle i aelodau etholedig herio eu cynlluniau amhoblogaidd.

Ar Radio Cymru, ychydig cyn y Nadolig, roedd ein haelod ni yn y Cynulliad yn traethu’n huawdl iawn ar ryw fater neu’i gilydd oedd yn bygwth y drefn ddemocrataidd ym Mae Caerdydd. Byddai’n rhaid cynnal refferendwm ar beth felly, meddai, gan mai dyna’r ffordd ddemocrataidd o weithredu. Ac roedd o yn llygad ei le, wrth gwrs! Wedi’r cyfan, onid dyletswydd gwleidyddion o bob plaid ydi cynrychioli llais a lles y rhai sydd wedi eu hethol nhw i’w swyddi yn y lle cyntaf, yn hytrach na dilyn eu mympwyon a’u hamcanion hunanol eu hunain?

Ers iddo gael ei benodi yn 2013 i’w uchel (ac arswydus) swydd, mae Mr Drakeford wedi derbyn 9 o lythyrau maith a manwl oddi wrth y Pwyllgor Amddiffyn yn tynnu ei sylw at broblemau’r ardal hon o ganlyniad i benderfyniadau trychinebus y Betsi. Fe gaed rhyw fath o ymateb oddi wrtho i’r llythyrau hynny, ond dewis anwybyddu’r dadleuon mae o wedi’i neud, dro ar ôl tro, gan guddio tu ôl i’r esgus  ‘Wna i ddim ail-agor materion y cafwyd cytundeb arnynt yn lleol.’ Cytundeb gan bwy yn lleol, felly?

Yn sicr nid gan drwch poblogaeth yr ardal hon! 

Fel swyddogion y Betsi, mae yntau hefyd yn dewis troi clust fyddar i lais y werin bobol trwy anwybyddu protestiadau cyhoeddus a ralïau, a chanlyniadau holiaduron, deisebau a dau refferendwm. Mewn geiriau eraill, mae’r Gweinidog Iechyd yn wfftio at y drefn ddemocrataidd y mae Dafydd Elis Thomas (o bawb!) yn dadlau mor gryf o’i phlaid!

Dros y deunaw mis diwethaf, mae Mr Drakeford wedi derbyn cymaint â 5 cais i gyfarfod  dirprwyaeth o’r Pwyllgor Amddiffyn ond er inni gynnig mynd i lawr i Gaerdydd i’w weld, gwrthod mae o wedi’i neud bob tro. ‘It would not be appropriate for me to meet the Defence Committee to discuss this matter’, meddai, ond heb byth egluro pam. Sy’n profi bod Dafydd Elis Thomas unwaith eto’n iawn i awgrymu nad ydi rhai gwleidyddion yn gwybod ystyr y gair ‘Democratiaeth’, neu mi fydden nhw’n barotach i roi lles eu hetholwyr o flaen unrhyw amcan personol arall.
.................................

Sawl gwaith sydd raid taro’r post er mwyn i’r pared glywed?                                  
Oherwydd bod nifer y cwynion y cawn ni glywed amdanynt yn cynyddu o wythnos i wythnos, yna mae’r Pwyllgor Amddiffyn wedi penderfynu trefnu cyfle i bawb ohonoch, sy’n dymuno hynny, gael cofnodi unrhyw gŵyn(ion) ar daflen arbennig, ac i ganmol hefyd, wrth gwrs, os mai dyna’ch dymuniad.

Ar Ionawr 18fed, dair blynedd union yn ôl, fe bleidleisiodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr i gau ein Hysbyty Coffa a rhuthro i neud hynny’n syth wedyn er mwyn cael trosglwyddo’r nyrsys a’r staff i gyd i lawr i ysbyty newydd Alltwen, fel ffordd hawdd o ddatrys y problemau staffio dyrys yn fan’no. Ac fel y gŵyr pawb ohonoch, bellach, dyna pryd y cychwynnodd problemau’r ardal hon.

Yn ystod y dair blynedd a aeth heibio, ydi pethau wedi gwella yn eich barn chi? Er enghraifft, pa mor fodlon ydych chi efo’r gwasanaeth sy’n cael ei gynnig gan y Practis Meddygon ers i’r Betsi gymryd gofal o hwnnw? Beth am hwylustod neu anhwylustod trefnu apwyntiad Pelydr-X yn Alltwen neu dderbyn triniaeth mân anafiadau neu driniaeth ffisiotherapi yn lleol yn Stiniog?

Beth yw’r anawsterau i chi, bobol Dolwyddelan a Llan, ymweld â’r feddygfa yn Blaenau? Beth mae’n ei olygu i rai ohonoch orfod teithio i Alltwen neu Ddolgellau, a hyd yn oed i Bryn Beryl neu Gaernarfon, i ymweld ag anwyliaid sy’n gleifion-tymor-hir yn yr ysbytai hynny?

Os oes gennych gŵyn o unrhyw fath, bach neu fawr, yna, da chi, manteisiwch ar eich cyfle i’w chofnodi hi.

I’r pwrpas hwn, bydd y Pwyllgor Amddiffyn yn trefnu cyfleon ichi lenwi’r ffurflen gŵyn, os mai dyna’ch dymuniad.

Mae’r Mid Wales Health Collaborative Board, sef y Bwrdd sydd, ar hyn o bryd, yn ystyried ffyrdd o ad-drefnu ac o wella’r gwasanaeth iechyd yng nghefn gwlad Cymru, yn dangos cryn ddiddordeb yn yr hyn sy’n digwydd yn yr ardal hon, sef Ucheldir Cymru ac, yn ôl a ddeallwn, maen nhw’n bwriadu cynnal dwy sesiwn eu hunain yn nhre’r Blaenau ar Chwefror 11eg (pnawn a min nos), er mwyn rhoi cyfle i chi, bobol yr ardal, gael deud eich deud unwaith eto. Felly gwnewch nodyn o’r dyddiad oherwydd, ar yr un diwrnod, bydd y Pwyllgor Amddiffyn yn dosbarthu ffurflenni i bwy bynnag fydd â chŵyn i’w gneud.

Mae’n arwyddocaol bod y Cyngor Iechyd Cymunedol (CIC) hefyd yn bwriadu anfon cynrychiolwyr i Stiniog ar Chwefror 9fed. Felly, os oes gennych chi deimladau cryfion ynglŷn â’r sefyllfa, yna mae mor bwysig eich bod chi’n manteisio eto ar eich cyfle!  
Go brin y bydd cyfle arall ar ôl hwn.

Gyda llaw, nid pawb sy’n prynu nac yn darllen Llafar Bro, felly rydym yn gofyn ichi neud gwaith cenhadu ymysg y bobol hynny, i’w siarsio nhwtha hefyd i fanteisio ar eu cyfle. Diolch o galon.
GVJ

O'r Pwyllgor Amddiffyn

Y diweddaraf [o rifyn Gorffennaf Llafar Bro] o Bwyllgor Amddiffyn Ysbyty Coffa Bro Ffestiniog.

Mae’n hysbys i bawb, bellach, bod yr Athro Trevor Purt, Prif Weithredwr y Bwrdd Iechyd (BIPBC), wedi gorfod gadael ei swydd a bod y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford, wedi rhoi’r Betsi o dan fesurau arbennig.

       ‘Nid cyn pryd!’ meddai pawb.


Sut bynnag, y sawl sydd bellach yn gyfrifol am roi trefn ar yr holl lanast ydi Simon Dean, gŵr sydd wedi bod yn amlwg iawn dros nifer o flynyddoedd gyda’r Gwasanaeth Iechyd (NHS) yng Nghymru ac yn Lloegr. Ac un o’r rhai a fydd yn ei gynghori ar y peth yma a’r peth arall ydi Dr Chris Jones, Dirprwy Brif Swyddog Meddygol Cymru.

Mae’r ddau uchod wedi cytuno i gyfarfod dirprwyaeth o’r Pwyllgor Amddiffyn, i drafod y sefyllfa druenus sy’n bodoli yma bellach. Ein bwriad ydi pwysleisio ein hawliau arnyn nhwtha hefyd, fel ar eraill o’u blaen, a cheisio’u cael nhw i ateb cwestiynau pwysig y mae swyddogion y Betsi a Mr Drakeford ei hun, wedi gwrthod eu hateb dro ar ôl tro.

Y cwestiwn yma yma, er enghraifft – Pam bod y £4m a gafodd ei glustnodi ar gyfer Ysbyty Coffa Tywyn yn cael ei ddefnyddio i godi estyniad anferth a fydd yn cynnwys ward 16 gwely ac adran belydr-X newydd sbon, tra bod swm gyffelyb ar gyfer Ysbyty Coffa Stiniog yn mynd i gael ei wario ar greu dim byd amgenach na ‘Chanolfan Goffa’ grand i gymryd lle’r ganolfan iechyd bresennol?

Yn uniongyrchol o Gaerdydd y daw’r £4m i ni ac i Dywyn ond y gwir amdani ydi bod BIPBC wedi gweld ei gyfle i ddefnyddio’r cynllun i arbed £¾m y flwyddyn ar ei wariant yn yr ardal hon. Dyna pam bod yn rhaid hawlio ateb i’r cwestiwn uchod.

Ein gobaith ydi y bydd Simon Dean a Dr Chris Jones yn barod i edrych o’r newydd ar y broblem, nid yn unig yn Stiniog ei hun ond ledled yr ardal a gaiff ei galw yn Ucheldir Cymru. Y peth olaf ydan ni am weld ganddyn nhw ydi rhyw ymgais bitw i drwsio ambell beth yma ac acw ond datrys dim byd o bwys yn y diwedd.

A byddwn yn eu hatgoffa nhwtha hefyd, wrth gwrs, am ganlyniad y ddau refferendwm a gynhaliwyd yn gynharach eleni yn ardaloedd Stiniog a Dolwyddelan, tra ar yr un pryd yn galw arnyn nhw i ail ystyried o ddifri y Cynllun Busnes trychinebus a luniwyd gan y Bwrdd Prosiect llynedd o dan gadeiryddiaeth Dr Bill Whitehead, y meddyg o’r Bermo.

Mae’r Gweinidog Iechyd yn dal yn awyddus i’r cynllun hwnnw gael ei dderbyn a’i basio cyn diwedd Gorffennaf, ac unwaith y bydd hynny’n digwydd, yna dyna ben arni, mwy na thebyg. Felly, mae’r ychydig ddyddiau sydd gennym ar ôl yn mynd i fod yn allweddol.

Yn ystod y mis a aeth heibio rydym hefyd wedi cynnal cyfarfodydd pellach efo Cynghorau Iechyd Cymunedol Gwynedd a Chonwy ac wedi derbyn addewid pendant y byddan nhw’n cefnogi’n hymgyrch ni. A chafwyd addewid tebyg yn ddiweddar gan Simon Thomas, un o aelodau Plaid Cymru yn y Cynulliad a gan ein haelod seneddol newydd Liz Saville-Roberts.

Bydd adroddiad am y cyfarfod efo Simon Dean a Dr Chris Jones yn ymddangos yn y rhifyn nesa o Llafar Bro. Does ond gobeithio y bydd gynnon ni newyddion addawol erbyn hynny.    (GVJ)

--------------
Gallwch olrhain cefndir a hanes cywilyddus y Bwrdd Iechyd gyda'r dolenni isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.

O’r Pwyllgor Amddiffyn

Rhan o golofn y pwyllgor amddiffyn, o rifyn Mai.
 
Fore Llun, Ebrill 20fed, aeth cynrychiolaeth o’r pwyllgor i Fangor i gyfarfod aelodau Cyngor Iechyd Cymunedol (CIC) Gwynedd a Chonwy, ac i gyflwyno cynllun dros ail agor yr Ysbyty Coffa fel ysbyty canolbwynt i wasanaethu ar yr ardal wledig a gaiff ei galw yn Ucheldir Cymru (gw. adroddiad rhifyn Ebrill). 
Gyda llaw, dyma’r union fath o gynllun oedd yn cael ei argymell gan bob un o’r siaradwyr gwâdd yn y gynhadledd yn Dolfor yn ddiweddar; cynhadledd wedi ei threfnu gan y Gweinidog Iechyd ei hun.


Fe gafodd ein cyflwyniad wrandawiad ffafriol iawn ac roedd yn amlwg bod pawb oedd yn bresennol yn cydymdeimlo â’n sefyllfa ni yn yr ardal hon, yn wyneb methiant cynyddol Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr (BIPBC) i ddarparu gwasanaeth iechyd teilwng ar ein cyfer. Ar ddiwedd y cyfarfod, addawodd Cadeirydd y CIC y byddid yn ceisio atebion gan Brif Weithredwr y Bwrdd Iechyd.

Ddeuddydd yn ddiweddarach, ar yr 22ain o’r mis, daeth Meri Huws, y Comisiynydd Iaith, i gyfarfod aelodau’r Pwyllgor Amddiffyn, yma yn Stiniog, a dangosodd hithau hefyd bryder gwirioneddol ynglŷn â’r datblygiadau diweddaraf yn y gwasanaeth iechyd yn yr ardal hon, a hynny oherwydd y diffyg cyfle sy’n bodoli bellach i gleifion allu trafod yn eu hiaith eu hunain efo meddygon locum cyfnewidiol a dieithr.

Yr Athro Marcus Longley .. Sarah Rochira (Comisiynydd yr Henoed yng Nghymru) ... aelodau’r CIC ... a rŵan Meri Huws y Comisiynydd Iaith – pob un ohonynt, ar ôl clywed beth sy’n digwydd yn yr ardal, wedi mynegi syndod ac anfodlonrwydd efo’r sefyllfa. 

Felly, pam na wneith BIPBC wrando? A pham nad ydi’r Gweinidog Iechyd ei hun eisiau clywed am ein pryderon ni, nac yn barod i gyfarfod efo ni chwaith? 

Yn y rhifyn nesaf, fe rown adoddiad am ein cyfarfod ar Fai 19eg efo swyddogion y Betsi, sef Trevor Purt y Prif Weithredwr, Dr Higson y Cadeirydd a Geoff Lang y Cyfarwyddwr Strategaeth. Ein bwriad ydi tynnu eu sylw nhw, eto fyth, at y modd cwbwl annerbyniol y maen nhw’n dal i symud gwasanaethau allan o’r ardal i lawr i Ysbyty Alltwen. 

GVJ 

Mae rhifyn Mai yn y siopau rwan. Gallwch ddarllen yr erthygl gyfa' yn eich papur bro.