O’r Pwyllgor Amddiffyn -hir yw pob aros!

Addasiad o erthygl Geraint Vaughan Jones, o Bwyllgor Amddiffyn yr Ysbyty Coffa, a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2018.


Yn y golofn hon, fe gyfeiriwyd at y sefyllfa ddiweddaraf ynglŷn â’r ddeiseb a arwyddwyd gan 2,754 ohonoch chi yn 2014 yn galw am adfer y gwasanaethau iechyd pwysig a ddygwyd o’r ardal hon gan Fwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr. Cyflwynwyd y ddeiseb honno i’r Pwyllgor Deisebau yng Nghaerdydd ar 17eg Mehefin 2014 ac mae'r rheini, dros amser, wedi bod yn ystyried rhestr gynyddol o ddadleuon oddi wrth y Pwyllgor Amddiffyn.

Llun- Alwyn Jones

Fe gafodd y ddeiseb ei chadw’n agored ganddynt am nad oedd aelodau’r Pwyllgor Deisebau byth yn gwbl fodlon efo ymateb swyddogion y Betsi i’r wybodaeth oedd yn cael ei chyflwyno gennym, a hynny yn fisol bron.

Yn y cyfamser, mae’r Pwyllgor Amddiffyn wedi bod yn pwyso am gefnogaeth o gyfeiriadau eraill hefyd wrth gwrs, megis y Cyngor Iechyd Cymunedol, Sarah Rochira y Comisiynydd Pobl Hŷn, yr Athro Marcus Longley yn ei adroddiad i’r cyn-Weinidog Iechyd, a nifer o Aelodau Cynulliad o bob plaid, ac wedi derbyn clust ffafriol gan bob un ohonynt, ac eithrio Carwyn Jones a’i Weinidog Iechyd. Maen nhw o’u dau fel pe baen nhw’n benderfynol o gefnogi gwaith y Betsi tra ar yr un pryd yn dal i gadw rheini o dan ‘special measures’.

Hynny yw, cefnogi methiant!

Yna, ar Fedi’r 4ydd llynedd - fel y bydd llond bws o’n cefnogwyr yn cofio - fe aeth cynrychiolaeth ohonom i Gaernarfon i gyflwyno’n hachos gerbron aelodau’r Pwyllgor Craffu Gofal yn fanno. Yno hefyd, i gyflwyno eu dadl hwythau, roedd Gary Doherty, Prif Weithredwr y Bwrdd Iechyd, a chymaint â 6 o aelodau ei dîm. Ond dadl y Pwyllgor Amddiffyn a gariodd y dydd a phenderfyniad y Pwyllgor Craffu fu argymell bod Cabinet Plaid Cymru y Sir, sef y rhai sy’n llywodraethu, yn cefnogi’r galw am Arolwg Annibynnol i’r sefyllfa sy’n bodoli yma bellach, yn Stiniog. Aeth pum mis heibio ers y cyfarfod hwnnw a hyd yma, mae’r Cabinet wedi gohirio trafod y mater ond byddant yn gwneud hynny yn ystod y mis hwn, sef Chwefror, ac mae’r Pwyllgor Amddiffyn wedi cyflwyno dogfen fanwl o ffeithiau iddynt eto eu hystyried.  [GOL: o edrych ar raglenni a chofnodion cyfarfod y cabinet ar wefan Cyngor Gwynedd, nid oedd hyn ar agenda eu cyfarfod ar 13eg Chwefror, ac nid oes unrhyw awgrym eu bod wedi ei drafod dan unrhyw fusnes arall chwaith. Mae eu cyfarfod nesa ar y 13eg o Fawrth.]

Bellach, mae’r Pwyllgor Deisebau wedi cyhoeddi ‘Crynodeb o’r drafodaeth’ mewn naw tudalen ac wedi dod i’r casgliad canlynol:-

Casgliad: “Rydym o'r farn mai'r broses graffu leol, sydd bellach yn mynd rhagddi drwy Bwyllgor Craffu Gofal Cyngor Gwynedd, yw'r ffordd fwyaf priodol o drafod y materion sy'n codi yn y ddeiseb a mynd i'r afael â hwy. Rydym yn cymeradwyo'r argymhellion a wnaed gan y Pwyllgor hwnnw ac yn annog pawb i'w hystyried yn ofalus. Yn benodol, rydym yn cytuno mai'r ffordd orau o bosibl o ateb pryderon y gymuned leol fyddai'r argymhelliad i gomisiynu adroddiad annibynnol ynghylch y ddarpariaeth iechyd yn ardal Blaenau Ffestiniog.” (Ionawr 2018)

Ein gobaith yn awr yw y bydd Cabinet Plaid Cymru Gwynedd yn cefnogi’r galw am arolwg o’r fath.
GVJ
.................................

Gallwch weld hanes yr ymgyrch efo'r dolenni* isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.
(*Ddim i'w gweld ar fersiwn ffôn -dewiswch 'View Web Version' ar y gwaelod)

Deiseb ola'r Ysbyty Coffa...

Rhan o hanes diweddaraf ymgyrch Pwyllgor Amddiffyn Ysbyty Coffa Ffestiniog, o rifyn Mehefin:

Ddechrau'r mis, bu cynrychiolaeth o’r Pwyllgor Amddiffyn i lawr yng Nghaerdydd yn cyflwyno deiseb derfynol yr ardal hon dros adfer gwasanaethau iechyd hanfodol i’n hysbyty coffa, sef y gwlâu i gleifion, y gwasanaeth mân anafiadau a’r uned pelydr-X.

O wefan Pwyllgor Deisebau'r Cynulliad Cenedlaethol: Bethan Jenkins a William Powell yn derbyn y ddeiseb gan Geraint a Dafydd

Mewn mater o wythnos llwyddwyd i gasglu dros ddwy fil a hanner o enwau ar y ddeiseb ond nid ydym yn gweld unrhyw bwrpas o gwbwl mewn hysbysu Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr o’r canlyniad gan y gwyddom, bellach, mai gwneud esgus gwan dros ei hanwybyddu wnân nhw eto fyth, yn union fel ag y gwnaethpwyd efo’n holiadur diweddar lle’r oedd 468 ohonoch (allan o’r 469 a gafodd eu llenwi) yn bendant o blaid cael y gwasanaethau uchod yn ôl. Y gwir ydi, cyn belled ag y mae arweinwyr y Betsi yn y cwestiwn, yna rhywbeth i droi cefn arno a’i anwybyddu ydi hawl ddemocrataidd pobol yr ardal hon.

Sut bynnag, gair o eglurhâd rŵan i’r rhai ohonoch na chafodd gyfle am ryw reswm neu’i gilydd i roi eich enw ar y ddeiseb. Bellach, mae’r Bwrdd Prosiect wedi cyflwyno ‘Cynllun Busnes’ i’r Gweinidog Iechyd Mark Drakeford, yn y gobaith o dderbyn sêl bendith sydyn arno gan y llywodraeth Lafur yng Nghaerdydd.

Ond ystyriwch hyn! - Ar gais y Gweinidog Iechyd ei hun, mae gŵr o’r enw Marcus Longley ar hyn o bryd yn gneud arolwg o safon gwasanaethau iechyd yng nghefn gwlad Cymru, gan gynnwys yr ardal hon. Mae gan yr Athro Longley brofiad helaeth fel Ymgynghorydd Arbenigol ar Faterion Cymreig i Dŷ’r Cyffredin yn Westminster ac i’r Senedd yng Nghaerdydd a bydd ei adroddiad pwysig ef yn ymddangos o fewn dau neu dri mis. Derbyniodd y Pwyllgor Amddiffyn wahoddiad i’w gyfarfod ac i gyflwyno’n hachos iddo, a byddwn yn gneud hynny o fewn yr wythnosau nesaf.

Pe bai llywodraeth Carwyn Jones yng Nghaerdydd yn derbyn Cynllun Busnes y bwrdd prosiect cyn i Marcus Longley gael cyflwyno ei adroddiad swyddogol ef, yna fe fydd hynny’n rhoi’r drol o flaen y ceffyl, ac yn ffwlbri noeth ym marn pob un call ohonom.

Yn syml iawn felly, dyma mae’r ddeiseb yn galw amdano, sef i’r Llywodraeth ohirio penderfynu ar y Cynllun Busnes ar ddyfodol y gwasanaeth iechyd yn yr ardal hon hyd nes i’r Athro Marcus Longley gael cyfle i gyflwyno’i adroddiad ef i’r Gweinidog Iechyd. Wedi’r cyfan, ystyriwch yr embaras i bawb a fu ynglŷn â’r Cynllun hwnnw - heb sôn am i Mark Drakeford ei hun! – pe bai’r cynllun yn cael ei fabwysiadu ar frys a bod adroddiad yr Athro Longley wedyn yn dangos bod gan yr ardal hon angen rhywbeth dipyn amgenach na Chanolfan Goffa’n unig!

Geraint, Walter, Dafydd, a Meirion, yn Y Senedd

Sut bynnag, gair o ddiolch rŵan i bawb ohonoch a arwyddodd y ddeiseb, ac yn arbennig i’r unigolion hynny a fu’n mynd o ddrws i ddrws i gasglu enwau. Ni fu’n bosib cyrraedd pawb ohonoch yn yr amser oedd ar gael, gwaetha’r modd, ond does ond gobeithio y bydd y Cynulliad yn parchu’r cais sydd yn y ddeiseb.

------------------------------------------------------------------------


ANNWYL OLYGYDD...

Unwaith eto yn rhifyn Mehefin, cafwyd llythyrau'n cefnogi ymgyrch y Pwyllgor Amddiffyn, a'r enghraifft yma, gan Ceri Cunnington yn taro nifer o hoelion ar eu pennau:

"Fel y gwyddoch, mae cwmni cymunedol Antur Stiniog ynghŷd â Blaenau Ymlaen wedi ceisio mynd ati i ddatblygu’r economi  leol ac adfywio’r ardal arbennig hon. Nod pob un ohonom ydi gweld yr ardal yma’n ffynnu unwaith eto gan gadw ein pobl ifanc a rhoi cyfleoedd gwaith ac hamdden iddynt.
Hyd yn hyn, mae Antur Stiniog wedi profi’n llwyddiant ac mae’r cwmni bellach yn cyflogi 15 o drigolion lleol ac wedi denu dros 20,000 o ymwelwyr ychwanegol i’r ardal.

Gall nifer helaeth o’n defnyddwyr fod yn ddibynnol ar wasanaeth fel uned frys, mân anafiadau neu wely mewn ysbyty lleol.

Mae Bro Ffestiniog yn gymuned o 5000 o drigolion ac mae’r sefyllfa bresennol o ran gofal, iechyd a lles yn gwbl gywilyddus. Mae colli gwasanaethau fel sydd gan yr Ysbyty Coffa i’w gynnig yn amlwg yn ergyd wirioneddol drychinebus i’r gymuned yma a does dim dwywaith bod colled o’r fath yn mynd i atal unrhyw adfywiad.
Mae gan y gymuned lawer i’w ddiolch i’r Pwyllgor Amddiffyn am eu gwaith di-flino fel unigolion a phwyllgor dros y blynyddoedd diwethaf, ac os  oes unrhyw beth y gallwn ni yn Antur Stiniog ei wneud i gefnogi’r ymdrechion hynny, yna, byddwn yn barod iawn i wneud."