Peldroed. 1980 i 1982

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau.
Parhau'r gyfres, yng ngofal Vivian Parry Williams (allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones).

1980-81

Graham Jones oedd yng ngofal y tîm ym 1980-81 ac fe gyrhaeddwyd ffeinal Cwpan Cookson a rownd derfynol Cwpan Gogledd Cymru, yngyd ag ennill Cwpan Barritt.  Atgyfnerthwyd rhywfaint ar y Gynghrair drwy ymdangosiad Porthaethwy, Fflint a Chaergybi er bod Dyffryn Nantlle wedi ymadael.

Daliai Porthmadog yn fwgan i Stiniog;  methwyd â'u curo yng ngemau'r Gynghrair.  Cysur cefnogwyr y Blaenau, fodd bynnag, oedd i'w tîm orchfygu Port yn mhob un o'r dair gêm cwpan rhwng y clybiau.

Yn y cwpannau mewn gwirionedd y mae edrych am gryfder y Blaenau yn ystadegau 1980-81.  Buont o fewn dwy gêm i chwarae cymaint o gemau cwpan ag a fuont yn chwarae o gemau Cynghrair.  Bae Colwyn â'u curodd yng Nghwpan Cookson, ac i Gei Connah yr aethant allan o Gwpan Cymru.  Yn y gemau Cynghrair collodd y Blaenau ormod o gemau cartref iddynt fod â gobaith am y bencampwriaeth.

Y prif sgoriwr oedd John Griffiths (26 gôl). Bu tri yn chwarae yn y gôl, sef Steve Moss, Mike Keen a Butler.  Record yn hanes y clwb yn 1980-81 oedd bod y tîm wedi chwarae naw gêm cwpan yn olynol drwy Chwefror a Mawrth.  Yn wir, ni bu dim gemau eraill rhwng Ionawr 24 ac Ebrill.

1981-82

O'r diwedd cafodd Stiniog dymor i'w gofio, pryd yr enillwyd y bencampwriaeth unwaith eto.  Roedd eu gorchestion oddi cartref cystal â dim yn hanes y clwb - colli un gêm, a honno ym Mhorthaethwy wedi ennill mewn lleoedd fel Porthmadog, Conwy, Pwllheli, Caernarfon, Caergybi, Rhyl a Bae Colwyn.  Y Fflint a Llandudno oedd y clybiau i ennill ar Gae Clyd.  Hyn oll, wrth gwrs, mewn gemau Cynghrair.

Roedd hi'n Ebrill 12 fed 1982 arnynt yn cael cweir am y tro cyntaf  y tymor hwnnw.  Ffaith nodedig yn eu hanes ym 1981-82 oedd iddynt chwarae gêm ar y Sul.  Rhoisant i mewn am yr un gêm hon yn Llandudno, ond ni fyddent ar unrhyw gyfrif yn caniatau gemau ar y Sul yn y Blaenau.  Gwnaed safiad ar hyn ar hyd y blynyddoedd gan Harry C.Wiliams, Glyn Roberts, Harry Parry a Lewis LL.Jones.  Ar yr un egwyddor gwrthwynebwyd pob ymgais a fu i'r clwb sefydlu clwb trwyddedig.

Cafodd Stiniog yrfa bur ddiddorol yn y cwpannau hefyd.  Mike McBurney (23) Alan William (23) Nick Hencher (16) Chris Marsden (13) oedd y prif sgorwyr, ac fe gafwyd dros gant o goliau am y tro cyntaf ers rhai blynyddoedd.  Chwaraeodd Tony Nantcurvis 40 o weithiau.
------------------------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ebrill 2007,
Gallwch ddilyn y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.
-----------------------------------

1980 oedd y flwyddyn y sefydlwyd clwb newydd yn y dref. Oherwydd polisi CPD Blaenau Ffestiniog o gyflogi chwaraewyr o ochrau Wrecsam a Lerpwl, creuwyd clwb Amaturiaid y Blaenau, i roi cyfle i hogia' lleol, gan chwarae ar gae Dolawel. 
Parhaodd Ernest Jones i ganolbwyntio'i sylw ar glwb Cae Clyd.
PW

Peldroed. 1973--75

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. 
Parhau'r gyfres, yng ngofal Vivian Parry Williams (allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones.



1973-74
Enillodd Stiniog y bencampwriaeth eto ym 1973-74.  Wedi ennill Cwpan Gogledd Cymru, Cwpan Alves a Chwpan Cookson yn y tymor blaenorol - ynghyd ag ennill y bencampwriaeth - yr oedd pob gobaith tua diwedd tymor 1973-74 y gellid ennill y bencampwriaeth a'r ddwy brif gwpan eto, ond roedd Peter Rowlands wedi gadael a chyfnewidiadau wedi eu gwneud yn y tîm.

Roedd y dynion newydd a sicrhawyd yn rhai talentog dros ben.  Tony Hennetty, er enghraifft yn sgorio 33 gôl a Terry Smith (14). Felly hefyd Congerton, Folksman, Whelan, Ashton, Blackhall ac eraill.  Ond roedd rhyw elfen ar goll yn chwarae y Blaenau ym 1973-74, er iddynt orffen ar ben y tabl.

Er hynny cyrhaeddwyd ffeinal Cwpan Cookson a Chwpan y Gogledd.  Cymerodd dair gêm i Marine guro'r Blaenau yng nghwpan Lloegr a dwy i'r Rhyl eu curo am Dlws Lloegr.  Gwnaeth y Blaenau'n dda yng Nghwpan Cymru drwy guro Caernarfon, Pwllheli ac Aberystwyth cyn cael eu gorchfygu gan Wrecsam.

Yr oedd ystadegau Stiniog am eu gemau Cynghrair yn arbennig o dda.  Dim ond chwe gôl a sgoriwyd yn eu herbyn mewn 16 gêm gartref, ac ni enillodd neb yng Nghae Clyd. Crëwyd record hefyd drwy ennill 13 o gemau oddi cartref.  Clwb newydd yn y Gynghrair oedd Aelwyd Rhosllanerchrugog a chawsant fedydd tân gan Stiniog.  Curwyd hwy 6-0 yng Nghae Clyd a 7-0 yn y Rhos. Bu'r Blaenau yn ddi-drugaredd iawn efo Llandudno Swifts hefyd drwy eu curo 10-0 a 5-1.

Roedd Bill Conlon bron yn amhosib' i'w guro yn y gôl i'r Blaenau.  Chwaraewyd efo deg dyn yn erbyn y Rhyl pan gafwyd gêm gyfartal yng nghystadlewuaeth Tlws Lloegr.  Sgoriodd Billy Wiliams ddwywaith i gael sgôr o 2-2.  Yn yr ail-chwarae yn y Rhyl collodd Blaenau 3-4.

1974. Llun oddi ar Stiniog[dot]com

1974-75
Dros gyfnod maith iawn fe gollodd y Blaenau fwy o bwyntiau cynghrair i Borthmadog nag i unrhyw glwb arall ac yr oedd tymor 1974-75 ymysg y gwaethaf o berfformiadau Stiniog yn erbyn y Port. Yn eu dwy gêm collodd y Blaenau 0-5 a 0-6.  Y mae'n rhyfedd fel y mae patrymau yn ffurfio dros nifer mawr o gemau yn erbyn y clybiau.

O flwyddyn i flwyddyn bu clybiau y Rhyl a Chroesoswallt yn arbennig o anlwcus i Stiniog yn y cwpannau.  Wedi cael gêm gyfartal yn erbyn Croesoswallt yng Nghwpan Lloegr - hynny hefyd yn ddigwyddiad normal - aeth Stiniog i Groesoswallt a cholli 0-1 yn nhymor 1974-75.  Yng Nghwpan Cymru wedyn, dioddefodd y Blaenau eto pan ddaethant ar draws y Rhyl.

Cychwynwyd y tymor ar y dealltwriaeth bod cyllid y clwb braidd yn isel, ac y byddai'n ofynnol i gael gwasanaeth rhai chwaraewyr lleol.  Hyn yn y tymor yn syth ar ôl i'r tîm ennill y bencampwriaeth dair blynedd yn olynol. Wedi'r holl lwyddiant yn y Gynghrair ac yn y cwpannau ymddangosai fod cefnogwyr y Blaenau wedi dechrau colli diddordeb, ac yn tueddu i gadw draw o'r gemau.  Rheswm arall yn ddiau oedd ei bod yn ddrud iawn i gadw tîm cryf.

Bob Davies, gynt o Groesoswallt, â chysylltiad teuluol ganddo â Llan Ffestiniog oedd yn rheoli yn 1974-75.  Rhai o'r bechgyn lleol a ymunodd oedd Glyn Jones (40 gêm), Richard John (36), Richard Evans (38), Billy Williams (36).  Chwaraeodd Glyn Jones, Roman Bridge ymhob un o'r deugain gêm.  Cyrraedd ffeinal Cwpan y Gogledd oedd pinacl tymor digon gwachul.  Richard John oedd y sgoriwr uchaf gyda 22 gôl.  Yn y gôl bu Norman Bennet a Tim Humphreys. 
----------------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2006.
Gallwch ddilyn y gyfres efo'r ddolen isod. 

Peldroed. 1971 - 1973

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. Parhau'r gyfres yng ngofal Vivian Parry Williams (Allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones).

1971-72 
Wedi iddynt benodi Peter Rowlands yn reolwr/chwaraewr ym 1971-72 cafodd clwb y Blaenau gyfnod eithriadol o lwyddiant.  Nid gormodiaith yw dweud mai y saithdegau oedd oes aur clwb pêl-droed y Blaenau.

Chwaraewyd 52 gêm yn cynnwys mwy nag erioed o gemau am gwpannau, sef saith ar hugain.  Rhoddwyd y gwaith o ddewis tîm yn gyfangwbl i Peter Rowlands, rheolwr. Dychwelodd Wilkinson i Stiniog o Skelmersdale ac fe gafodd dros 30 gôl.

Agorwyd ystafelloedd newid ar y cae ar ddechrau'r tymor hwn.  Chwaraeodd y tîm ugain gêm heb golli rhwng Ionawr a mis Mai.  Enillwyd y bencampwriaeth, Cwpan Gogledd Cymru, Cwpan Cookson a Chwpan Alves.

     Rhaglen y dydd yn dathlu agor yr ystafelloedd newid newydd     

Buwyd yn chwarae hyd ddiwedd Mai, ond ni chwaraewyd gêm gartref ar ôl Ebrill y 1af, Sadwrn y Pasg.  Yng Nghwpan Cymru chwaraewyd un gêm yn Lloegr, sef Whitchurch Allport.  Hwn oedd y tymor yr achosodd tîm pêl-droed y Blaenau i fwy nag erioed o dripiau gael eu trefnu.

Chwarewyd saith o gemau cyn-derfynol a therfynnol ar gae Bangor.  Wedi gêm gyfartal, enillwyd ar brotest yn erbyn Bethesda yng Nghwpan Alves. Collwyd 1-2 yn erbyn Ellesmere Port yng ngystadleuaeth Tlws Cymdeithas Pêl-droed Lloegr.  Bill Conlon oedd yn y gôl i'r Blaenau.

Dechreuwyd y tymor drwy sgorio 15 gôl yn y ddwy gêm gyntaf,- wyth gartref yn erbyn Caergybi a saith ym  Mhwllheli.  Y ddau brif sgoriwr oedd Wilkinson (36) a Sumner (24).  Sgoriwyd 45 gôl arall rhyngddynt gan Joe Duncan, Langstaffe ac Alan Windsor.

1972-73
Ym 1972-73 roedd y Blaenau yn chwarae yng nghystadlaethau Cwpan Lloegr a Thlws Cymdeithas Pêl-droed Lloegr.  Croesoswallt, eto fyth, a'u taflodd allan o Gwpan Lloegr, ac Accrington a'u curodd yn yr ornest arall.

Yn y gystadleuaeth am y Tlws roedd y Blaenau wedi curo Rhyl ac wedi ennill yn Hyde cyn cyfarfod ag Accrington.  Mewn gemau Cwpan Cymru curwyd Dyffryn Nantlle a'r Bermo cyn cael eu curo gan y Trallwng.

Enillwyd Cwpan Cookson a Chwpan Alves a cholli yn ffeinal Cwpan Gogledd Cymru i Ddinbych.

Chwaraewyd 21 o gemau am yr amrywiol gwpannau, ond nid aeth hynny â sylw y Blaenau oddi ar y gorchwyl o ennill pencampwriaeth y Gynghrair am yr ail dro yn olynol.  Mewn 51 o gemau ni sgoriwyd ond 35 gôl yn eu herbyn tra buont hwy sgorio 149.

Dim ond dwy gêm a gollwyd ar Gae Clyd.  Eddie Langstaffe (35), Bryn Jones (25) a Joe Duncan (15) oedd y prif sgorwyr.

Chwaraewyd gemau cwpan oddi cartref, bob un, ac fe chwaraewyd y rowndiau terfynol yn Ninbych, Porthmadog, Rhyl a Bangor.
--------------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mehefin 2006.
Dilynwch y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.

Peldroed. 1964-65 a 1965-66

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. 
Parhau'r gyfres yng ngofal Vivian Parry Williams.(Allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones)
 
Tymor 1964-65 

Roedd Eidalwr o'r enw Paolo Ponoginibio, o'r Bala ymysg chwaraewyr 1964-65.  Dywedid ei fod yn chwaraewr rhyng-genedlaethol ar raddfa ieuenctid.  Cafodd 17 gêm a phedair gôl.

Bryn Hughes, Dolwyddelan oedd y prif sgoriwr y tymor hwnnw, ac fe gafodd D.Glyn Pierce 14 gôl, a Gwyn Roberts (Dolwyddelan) naw.  Nid aed ar ôl y chwaraewyr proffesiynol o Lerpwl o gwbl gan fod polisi amatur wedi ei benderfynu arno.

Gydag amaturiaid eithriadol o ddawnus fel Glyn M.Owen, W.H.Jones, Bryn Hughes, John Lloyd Price, Ellis Roberts, Ken Roberts, D.Glyn Pierce, Gwyn Roberts, Eban Davies a Gwilym Ellis - disgwylid i'r Blaenau wneud yn dda yn y cystadlaethau am Gwpan Amatur Cymru a Chwpan Amatur y Gogledd.

Fel hyn y gwnaethant:

Cwpan Cymru - curo Llangefni, Porthaethwy, Bwcle a cholli i Dreffynnon.

Cwpan y Gogledd - curo Pwerdy Trawsfynnydd a cholli i'r Bala.
Siomedig, a dweud y lleiaf. Yr oedd colli yn y Bala gyda thîm a gynhwysai W.H.Jones, Ellis Roberts, Glyn Owen, J.Lloyd Price, Gwilyn Ellis, Ken Roberts, Glyn Pierce a Gwyn Roberts yn anghredadwy.

Wedi curo Llandudno yng Nghwpan Cymru ymddangosai fod gan y Blaenau gêm hawdd o'u blaenau yn y rownd nesaf yn erbyn Llangollen.  I ffwrdd oedd y gêm, ac fe ddaliwyd y Blaenau i gêm gyfartal.  Ond yr oedd y Blaenau yn arfer cael canlyniadau coch yn eu gemau Cwpan Cymru, a dyna a ddigwyddodd eto yn yr ail-chwarae yn erbyn Llangollen.  Collwyd 0-3!

Tila oedd canlyniadau y gemau cwpannau eraill hefyd ac yn y Gynghrair collwyd saith gêm gartref a deg oddi cartref.

Tîm y Blaenau yng Nghae Clyd, rywbryd yn y chwedegau. (O wefan Stiniog.com)

Tymor 1965-66

Un o nodweddion y tymor 1965-66 oedd y dyrfa fawr yng Nghae Clyd i weld Mel Charles a Colin Webster yn chwarae i Borthmadog.  Glynodd clwb y Blaenau at eu polisi amatur, ond fe benodwyd Billy Russell yn Rheolwr. Gadael wedi ychydig fisoedd oedd hanes Russell.

Un clwb oedd rhwng y Blaenau a bod yn waelod y tabl ar ddiwedd y tymor.  Glynodd Glyn Owen gyda'r Blaenau drwy'r tymor alaethus hwn, ac yr oedd nifer dda o dalentau amlwg yn y tîm, fel David W.Thomas, Glyn Pierce, John Price, Ken Roberts, Gwyn Roberts, Ellis Roberts.

Yr oedd deugain ar lyfrau'r clwb - yr oll wedi cael rhyw gymaint o gemau.  Bryn Hughes, eto, oedd y prif sgoriwr.  Enillwyd gêm Cwpan Amatur y Gogledd 4-2 yn Nolwyddelan, ond er bod gan y Blaenau Ellis Roberts, John Price a Bryn Hughes yn eu tîm, rhoes Dolwyddelan brotest i mewn oherwydd bod Keith Jones wedi chwarae yn y cwpan efo thîm arall yr un tymor.

Yr oedd Ifor Glyn Griffiths, Penmachno, yn chwarae i'r Blaenau tua'r adeg hynny ac yr oedd ef a Bryn Hughes ymysg sgorwyr y Blaenau yn Nolwyddelan.

Dau o gyn-chwaraewyr Porthmadog heblaw Glyn Owen a Glyn Pierce ar lyfrau y Blaenau y tymor hwnnw oedd William H.Jones a William Humphreys.  Nid oedd Prestatyn a Dolgellau yn y gynghrair y tymor hwn.
--------------------------------------

(llun y bêl gan Beca Elin)

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ionawr 2006. 
Gallwch ddilyn y gyfres i gyd trwy glicio ar ddolen 'Hanes y bêldroed yn y Blaenau', isod neu yn y Cwmwl geiriau ar y dde.