Peldroed. 1977 i 1980

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau.
Parhau'r gyfres, yng ngofal Vivian Parry Williams (allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones).

1977-78
At y tymor 1977-78 penderfynodd y clwb gael tîm lleol eto gyda Billy Williams yn chwaraewr/reolwr a Glyn Jones yn gapten. Cynhaliwyd tîm wrth gefn hefyd. 

Dychwelodd Caernarfon i'r gynghrair ac ymunodd Conwy a Rhos Llandrillo, a gadawodd Bethesda.  Diweddwyd y cynllun Cynghrair Atodol.  Gwnaeth y tîm yn rhesymol dda a diweddu'r tymor ar ganol y tabl. 

Cawsant hwyl reit dda hefyd yn y cwpannau, a chyrraedd ffeinal Cwpan Alves. Rhoddwyd dwy gêm gwpan iddynt wedi canlyniadau cyfartal gan Brestatyn ac Abergele. 

Chwaraewyd cyfanrif o 40 gêm gan ennill deunaw ohonynt.  Bu Dafydd Jones, Y Bala a Steven Parry yn chwarae yn y gôl cyn i Penrhyn Jones, Llandudno ymuno am weddill y tymor.

Gareth Roberts (17), Richard Jones (18), Billy Williams (11) Glyn Davies a Carl Davies oedd y prif sgorwyr.  Chwaraeodd Steve Southall chwe gêm.

Cae Clyd. Llun- Paul W

1978-79
I raddau helaeth, yr un tîm oedd yn gweithredu ym 1978-79, gan ychwanegu David Hughes, Llandudno, (bachgen a chanddo gysylltiad â theulu Cemlyn, Stiniog), Dafydd Williams ac Ian Williams.  David Hughes, (Cemlyn) oedd y prif sgoriwr. 

Chwaraewyd 31 gêm, gan ennill deg.

1979-80
Lluchiwyd y polisi chwaraewyr lleol drwy'r ffenestr at dymor 1979-80, a'r prif chwaraewyr oedd Graham Jones, Peter Jackson, Terry Atkinson, Pete Davies, Alan Griffiths, Billy Williams (lleol), Tony Nabcurvis, Alan Wiliams, Mike McBurney a Nicky Hencher. Cafodd McBurney 26 gôl, Alan Williams 18, Billy Williams 13 a Hencher 10. 

Daeth llwyddiant y tro hwn fel huddugl i botes megis;  enillwyd y bencampwriaeth a hefyd Gwpan Alves a Chwpan Ganol Cymru.  Cyflenwyd y gamp hefyd o guro Porthmadog ddwywaith yn y Gynghrair.  Efallai y gellid dadlau nad oedd y clod arferol mewn ennill y bencampwriaeth yn y tymor hwn gan fod rhif y timau wedi gostwng i ddeg, ond ar y llaw arall, gellid hawlio bod y perfformiadau yn y cwpannau yn awgrymu y gallai tîm Graham Jones fod wedi gwneud yn dda mewn cwmni cryfach.
-------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mawrth 2007.
Gallwch ddilyn y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.

Peldroed. 1975 - 1977

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. 
Parhau'r gyfres, yng ngofal Vivian Parry Williams (allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones).

1975-76

Yn 1975-76, oherwydd bod nifer clybiau Cynghrair y Gogledd wedi lleihau trefnwyd 'Cynghrair Atodol'.  Y deg clwb yn y gynghrair arferol efo'r Blaenau, oedd Bangor, Bethesda, Bae Colwyn, Caernarfon , Dyffryn Nantlle, Llandudno Swifts, Porthmadog, Pwllheli, Rhyl a Wrecsam.

Rhanwyd hwy i ffurfio cynghrair ychwanegol, a'r pedwar clwb a oedd yn chwarae Stiniog ddwywaith yn ychwanegol oedd Porthmadog, Pwllheli, Caernarfon a Dyffryn Nantlle.  Trefniant digon annerbyniol oedd hyn.  Digwyddodd fod yn un trychinebus i Stiniog oherwydd ni enillasant yr un gêm yn y Cynghrair Atodol a dim ond saith yn y Gynghrair arall.

Gwnaethant yn well yn y cwpannau, yn arbennig yng Nghwpan Cymru.  Curwyd Prestatyn a Llai cyn colli i Kidderminster ar ôl gêm gyfartal yn y Blaenau. Rhyl a'u curodd yn yr ornest am Dlws Lloegr.  Y prif sgorwyr oedd Brian Strong, Richard John a Richard Evans.  Y dda a fu yn y gôl amlaf oedd John Fergus a Norman Bennett.  Ymysg eraill a fu'n chwarae oedd Selwyn Hughes (Dolwyddelan), Alan Caughter, David Hughes a McKriesh.

1976-77

Ymddatododd Cynghrair y Gogledd ymhellach ym 1976-77 a pharhawyd efo'r Gynghrair Atodol,  Darfu y Blaenau yng ngwaelodion y Gynghrair ond cyrhaeddwyd ffeinal Cwpan Alves.  Roedd y Blaenau yn y tymor hwn yn cymryd rhan yn y cystadlaethau Cwpan Ganolog Cymru a Chwpan Ganolog y Gogledd - gornestau i weithredu yn lle y cwpannau amatur, fel y tybid, beth bynnag.
Curfa o 0-4 gan Point of Air gafodd Stiniog yn y gystadleuaeth genedlaethol a chollasant i Fiwmares yn y cwpan arall, wedi curo Rhos Colwyn.

Enillwyd yn erbyn Caergybi a Chei Connah yng Nghwpan Cymru cyn colli yn Lloegr i Bridgnorth - eto wedi cael gêm gyfartal yn y Blaenau.

Roedd y Blaenau y tro hwn, am y tro cyntaf ers blynyddoedd lawer, yn cynnal tîm wrth gefn a oedd yn chwarae yng Nghynghrair Dyffryn Conwy ac a enillodd bencampwriaeth adran 'B'.  Tîm hollol leol oedd gan y Blaenau ym 1976-77 ac y mae'n werth enwi y chwaraewyr:

Martin Lloyd (49) Glyn Jones (41) Ellis Roberts (41) Selwyn Hughes (38) Philip Roberts (32) Gwilym Arthur Roberts (31) Carl Davies (34) Gareth Roberts (38) D. Benjamin Williams (24) Richard John (20) Robat Gwilym Thomas (36) Glyn Davies (40) John Harris (12) Kevin Coleman (17), Andrew Roberts, Paul Davies, Malcolm Evans, Brian Jones, Michael Hyde, Bryn Jones, Alan Jones, Brian Davies, Philip Evans.

Y tri sgoriwr pennaf oedd Gareth Roberts (21), Glyn Davies (13) a Richard John (5).  Chwaraewyd 42 o gemau ac enillwyd 11.

Ar ddiwedd y tymor hysbyswyd bod dyled y clwb wedi ei setlo.
-------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2006.
Gallwch ddilyn y gyfres efo'r ddolen isod. 

Peldroed. 1973--75

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. 
Parhau'r gyfres, yng ngofal Vivian Parry Williams (allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones.



1973-74
Enillodd Stiniog y bencampwriaeth eto ym 1973-74.  Wedi ennill Cwpan Gogledd Cymru, Cwpan Alves a Chwpan Cookson yn y tymor blaenorol - ynghyd ag ennill y bencampwriaeth - yr oedd pob gobaith tua diwedd tymor 1973-74 y gellid ennill y bencampwriaeth a'r ddwy brif gwpan eto, ond roedd Peter Rowlands wedi gadael a chyfnewidiadau wedi eu gwneud yn y tîm.

Roedd y dynion newydd a sicrhawyd yn rhai talentog dros ben.  Tony Hennetty, er enghraifft yn sgorio 33 gôl a Terry Smith (14). Felly hefyd Congerton, Folksman, Whelan, Ashton, Blackhall ac eraill.  Ond roedd rhyw elfen ar goll yn chwarae y Blaenau ym 1973-74, er iddynt orffen ar ben y tabl.

Er hynny cyrhaeddwyd ffeinal Cwpan Cookson a Chwpan y Gogledd.  Cymerodd dair gêm i Marine guro'r Blaenau yng nghwpan Lloegr a dwy i'r Rhyl eu curo am Dlws Lloegr.  Gwnaeth y Blaenau'n dda yng Nghwpan Cymru drwy guro Caernarfon, Pwllheli ac Aberystwyth cyn cael eu gorchfygu gan Wrecsam.

Yr oedd ystadegau Stiniog am eu gemau Cynghrair yn arbennig o dda.  Dim ond chwe gôl a sgoriwyd yn eu herbyn mewn 16 gêm gartref, ac ni enillodd neb yng Nghae Clyd. Crëwyd record hefyd drwy ennill 13 o gemau oddi cartref.  Clwb newydd yn y Gynghrair oedd Aelwyd Rhosllanerchrugog a chawsant fedydd tân gan Stiniog.  Curwyd hwy 6-0 yng Nghae Clyd a 7-0 yn y Rhos. Bu'r Blaenau yn ddi-drugaredd iawn efo Llandudno Swifts hefyd drwy eu curo 10-0 a 5-1.

Roedd Bill Conlon bron yn amhosib' i'w guro yn y gôl i'r Blaenau.  Chwaraewyd efo deg dyn yn erbyn y Rhyl pan gafwyd gêm gyfartal yng nghystadlewuaeth Tlws Lloegr.  Sgoriodd Billy Wiliams ddwywaith i gael sgôr o 2-2.  Yn yr ail-chwarae yn y Rhyl collodd Blaenau 3-4.

1974. Llun oddi ar Stiniog[dot]com

1974-75
Dros gyfnod maith iawn fe gollodd y Blaenau fwy o bwyntiau cynghrair i Borthmadog nag i unrhyw glwb arall ac yr oedd tymor 1974-75 ymysg y gwaethaf o berfformiadau Stiniog yn erbyn y Port. Yn eu dwy gêm collodd y Blaenau 0-5 a 0-6.  Y mae'n rhyfedd fel y mae patrymau yn ffurfio dros nifer mawr o gemau yn erbyn y clybiau.

O flwyddyn i flwyddyn bu clybiau y Rhyl a Chroesoswallt yn arbennig o anlwcus i Stiniog yn y cwpannau.  Wedi cael gêm gyfartal yn erbyn Croesoswallt yng Nghwpan Lloegr - hynny hefyd yn ddigwyddiad normal - aeth Stiniog i Groesoswallt a cholli 0-1 yn nhymor 1974-75.  Yng Nghwpan Cymru wedyn, dioddefodd y Blaenau eto pan ddaethant ar draws y Rhyl.

Cychwynwyd y tymor ar y dealltwriaeth bod cyllid y clwb braidd yn isel, ac y byddai'n ofynnol i gael gwasanaeth rhai chwaraewyr lleol.  Hyn yn y tymor yn syth ar ôl i'r tîm ennill y bencampwriaeth dair blynedd yn olynol. Wedi'r holl lwyddiant yn y Gynghrair ac yn y cwpannau ymddangosai fod cefnogwyr y Blaenau wedi dechrau colli diddordeb, ac yn tueddu i gadw draw o'r gemau.  Rheswm arall yn ddiau oedd ei bod yn ddrud iawn i gadw tîm cryf.

Bob Davies, gynt o Groesoswallt, â chysylltiad teuluol ganddo â Llan Ffestiniog oedd yn rheoli yn 1974-75.  Rhai o'r bechgyn lleol a ymunodd oedd Glyn Jones (40 gêm), Richard John (36), Richard Evans (38), Billy Williams (36).  Chwaraeodd Glyn Jones, Roman Bridge ymhob un o'r deugain gêm.  Cyrraedd ffeinal Cwpan y Gogledd oedd pinacl tymor digon gwachul.  Richard John oedd y sgoriwr uchaf gyda 22 gôl.  Yn y gôl bu Norman Bennet a Tim Humphreys. 
----------------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2006.
Gallwch ddilyn y gyfres efo'r ddolen isod. 

Peldroed. 1971 - 1973

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. Parhau'r gyfres yng ngofal Vivian Parry Williams (Allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones).

1971-72 
Wedi iddynt benodi Peter Rowlands yn reolwr/chwaraewr ym 1971-72 cafodd clwb y Blaenau gyfnod eithriadol o lwyddiant.  Nid gormodiaith yw dweud mai y saithdegau oedd oes aur clwb pêl-droed y Blaenau.

Chwaraewyd 52 gêm yn cynnwys mwy nag erioed o gemau am gwpannau, sef saith ar hugain.  Rhoddwyd y gwaith o ddewis tîm yn gyfangwbl i Peter Rowlands, rheolwr. Dychwelodd Wilkinson i Stiniog o Skelmersdale ac fe gafodd dros 30 gôl.

Agorwyd ystafelloedd newid ar y cae ar ddechrau'r tymor hwn.  Chwaraeodd y tîm ugain gêm heb golli rhwng Ionawr a mis Mai.  Enillwyd y bencampwriaeth, Cwpan Gogledd Cymru, Cwpan Cookson a Chwpan Alves.

     Rhaglen y dydd yn dathlu agor yr ystafelloedd newid newydd     

Buwyd yn chwarae hyd ddiwedd Mai, ond ni chwaraewyd gêm gartref ar ôl Ebrill y 1af, Sadwrn y Pasg.  Yng Nghwpan Cymru chwaraewyd un gêm yn Lloegr, sef Whitchurch Allport.  Hwn oedd y tymor yr achosodd tîm pêl-droed y Blaenau i fwy nag erioed o dripiau gael eu trefnu.

Chwarewyd saith o gemau cyn-derfynol a therfynnol ar gae Bangor.  Wedi gêm gyfartal, enillwyd ar brotest yn erbyn Bethesda yng Nghwpan Alves. Collwyd 1-2 yn erbyn Ellesmere Port yng ngystadleuaeth Tlws Cymdeithas Pêl-droed Lloegr.  Bill Conlon oedd yn y gôl i'r Blaenau.

Dechreuwyd y tymor drwy sgorio 15 gôl yn y ddwy gêm gyntaf,- wyth gartref yn erbyn Caergybi a saith ym  Mhwllheli.  Y ddau brif sgoriwr oedd Wilkinson (36) a Sumner (24).  Sgoriwyd 45 gôl arall rhyngddynt gan Joe Duncan, Langstaffe ac Alan Windsor.

1972-73
Ym 1972-73 roedd y Blaenau yn chwarae yng nghystadlaethau Cwpan Lloegr a Thlws Cymdeithas Pêl-droed Lloegr.  Croesoswallt, eto fyth, a'u taflodd allan o Gwpan Lloegr, ac Accrington a'u curodd yn yr ornest arall.

Yn y gystadleuaeth am y Tlws roedd y Blaenau wedi curo Rhyl ac wedi ennill yn Hyde cyn cyfarfod ag Accrington.  Mewn gemau Cwpan Cymru curwyd Dyffryn Nantlle a'r Bermo cyn cael eu curo gan y Trallwng.

Enillwyd Cwpan Cookson a Chwpan Alves a cholli yn ffeinal Cwpan Gogledd Cymru i Ddinbych.

Chwaraewyd 21 o gemau am yr amrywiol gwpannau, ond nid aeth hynny â sylw y Blaenau oddi ar y gorchwyl o ennill pencampwriaeth y Gynghrair am yr ail dro yn olynol.  Mewn 51 o gemau ni sgoriwyd ond 35 gôl yn eu herbyn tra buont hwy sgorio 149.

Dim ond dwy gêm a gollwyd ar Gae Clyd.  Eddie Langstaffe (35), Bryn Jones (25) a Joe Duncan (15) oedd y prif sgorwyr.

Chwaraewyd gemau cwpan oddi cartref, bob un, ac fe chwaraewyd y rowndiau terfynol yn Ninbych, Porthmadog, Rhyl a Bangor.
--------------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mehefin 2006.
Dilynwch y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.