Bwrw Golwg -Trip i’r Creigiau Duon

Erthygl arall gan W. Arvon Roberts, yn y gyfres sy'n edrych ‘nôl ar rai o gymeriadau a sefydliadau hanesyddol ein bro.

Mae’r darlun yn dangos rhai o adran weithgar yr Urdd, Blaenau Ffestiniog, a dynnwyd ar ddydd eu trip i’r Creigiau Duon, Cricieth, yn 1926. Dim ond  hanner yr aelodau a ddangosir, felly gall rhywun ddychmygu nifer luosog yn bresennol pe bai pawb wedi ei gynnwys yn y llun.

Urdd Gobaith Cymru Fach. Blaenau Ffestiniog, 1926

Bron o’r golwg, ar y chwith, oedd Mr J.R. Jones, un a fu yn gefn mawr i’r adran am nifer o flynyddoedd. Un oedd yn cefnogi ac yn aelod o’r adran ar ddydd y trip, oedd eu gohebydd,  Menna Williams. Dyma ei hadroddiad hi :-

“Cawsom ddiwrnod hyfryd, a hwyl campus. Cafodd pawb o’r plant ddod o’r ysgol yn gynt na’r arfer, a thua hanner dydd, roedd y man a’r lle y cychwynem fel cwch gwenyn, a gwenyn hapus iawn,  pawb â’i bac bwyd yn ei law ac yn siarad fel melin bupur, ond neb yn gwrando. Wedi i bawb gyrraedd, roedd 54 ohonom. Aethom i’r Parc i gael tynnu’n lluniau, ac wedi llawer o siarad a thwrw a chwythu, llwyddwyd i gael llun. Yna paciwyd ni i gyd i’r ddwy charabang, a dyna ni o’r diwedd yn cychwyn.

Bu’r plant lleiaf yn gweiddi ac yn canu ar hyd y ffordd, yn enwedig pan yn mynd trwy bentref neu dref (dylai pawb wybod am yr Urdd o’r Blaenau i’r Creigiau Duon beth bynnag), ac anodd iawn oedd cael ganddynt eistedd. Roeddynt mor frwdfrydig.

Cawsom daith braf iawn, ac mewn ychydig, cyrhaeddasom y Creigiau Duon, a dyna bron pawb yn y dŵr ar unwaith. Roedd mor braf nes yr oeddwn yn methu yn glir a dod allan ohono!

Ar ôl chwarae a chwerthin ar y traeth, aethom i’r Cafe i gael te; ac rwyf bron yn siŵr fod plant yr Urdd wedi prynu y rhan fwyaf o’r siop, yn enwedig ‘gingi biar’. Yna aed yn ôl i’r traeth, ac roedd yno le iawn i blant. Ymunodd pawb mewn amryw o chwaraeon, rasus a chwarae pêl a phob math o bethau. Cafodd pawb ddigon o bleser a digon o haul. Pe arhosem yno tipyn mwy, byddem yn golsyn. Mae Mr. Jones wedi llosgi ei wyneb yn ofnadwy!

Tua hanner awr wedi saith, cychwynasom tuag adref, pawb wedi mwynhau ei hun ac wedi blino’n braf. Canodd y plant ar hyd y ffordd adref, a chlywsoch chi erioed y ffasiwn weiddi drwy strydoedd Ffestiniog. Mae ein trip cyntaf wedi bod yn llwyddiant garw. Dyma dymor cyntaf yr Urdd wedi dod i ben.”
----------------------------

Ymddangosodd yr erthygl uchod yn rhifyn Mai 2016.
Dilynwch y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.

Eisteddfodwyr lleol

Mae rhifyn Mehefin wedi cyrraedd, a hanes Llio yn hawlio lle teilwng ar y dudalen flaen.
Dyma ychydig o hanes ein eisteddfotwyr llwyddianus, mae'r hanesion yn llawn yn y papur:

Llawenydd o’r mwyaf i’r dyrfa fawr oedd yn bresennol ym Mhafiliwn Eisteddfod yr Urdd Meirionnydd brynhawn dydd Gwener, 30ain o Fai, ynghyd â’r miloedd oedd yn gwylio seremoni’r coroni naill ai ar sgrîn y teledu gartref neu ar sgrîn fawr y maes oedd gweld teilyngdod.

Daeth gwefr i ni’n y parthau yma o ganfod mai un o blant dalgylch Llafar Bro gododd ar ei thraed.

Ymfalchïwn yng nghamp  Llio Maddocks, Llan, ar ei champ. Mae Llio’n ferch i Peter a Rhian, yn chwaer i Erin ac yn wyres i Mrs Cit Hughes, Llys Myfyr, Trawsfynydd. Mynychodd Ysgol Bro Cynfal, ysgolion uwchradd y Moelwyn a Dyffryn Conwy, Llanrwst cyn astudio Ffrangeg a Llenyddiaeth Saesneg ym Mhrifysgol Leeds.

Mae Llio yn hoff iawn o ysgrifennu creadigol ers yn ifanc:
“Ces fy annog i sgwennu creadigol yn yr ysgol, yn arbennig gan Miss Gwen Edwards, Pennaeth yr Adran Gymraeg yn Ysgol y Moelwyn. "

Go dda Llio, dal ati, a chofia yrru darn o waith i Llafar Bro yn y dyfodol!

Llun-Meinir Williams

Llongyfarchiadau mawr iawn hefyd i Adran Tref Blaenau Ffestiniog ar eu camp o gyrraedd dwy ragbrawf yn y Bala. Llwyddodd y cor (uchod) i gael llwyfan a dod yn drydydd. Trydydd trwy Gymru gyfa' cofiwch! Ardderchog!

Oes rhywun yn cofio pryd y bu i aelodau adran y Blaenau gyrraedd llwyfan Eisteddfod yr Urdd ddiwethaf? Bu'n gyfnod go hir yn sicr, felly go dda chi am ychwanegu at ein balchder ni fel bro eleni.

Diolch i staff Ysgol Maenofferen am hyfforddi'r plant yn eu hamser eu hunain; mae'n wych bod disgyblion yr ysgol honno'n cael cyfle i gymryd rhan, a mwynhau profiadau'r Urdd hefyd.
                  
O ran yr ysgol ei hun, daeth ymdrechion y plant i addurno'r ysgol er mwyn croesawur' Eisteddfod i Feirionnydd, yn seithfed allan o gant!
Braf oedd gweld y baneri a'r gwaith celf yn troi'r ysgolion lleol i gyd yn goch gwyn a gwyrdd.




                                                      -------------------------------------------

Llongyfarchiadau mawr i griw Trawsfynydd hefyd ar eu llwyddiant:
i Elain Iorwerth ar ddod yn drydydd yn yr unawd cerdd dant, ac i Elan Davies am ei pherfformiad yn y pasiant 'Paid a gofyn i fi'.
Daeth llwyddiant hefyd i Delyth Medi, oedd wedi hyfforddi parti llefaru bl. 7, 8,a 9 Ysgol y Gader, ddaeth yn drydydd.
Bu Mollie Davies a Beca Jones o Ysgol Edmwnd Prys yn rhan o'r sioe fythgofiadwy hefyd.
                                                     --------------------------------------------

Yn yr adran gelf a chrefft, gallwn longyfarch Catrin Parry-Ephraim ar ddod i'r brig yng nghystadleuaeth weu a chrosio, bl 7, 8, 9,
Hefyd Cadi Roberts ddaeth yn ail efo Graffeg Cyfrifiadurol.
Disgyblion Ysgol y Moelwyn yw'r ddwy. Daliwch ati genod, go dda chi.
O Ysgol Manod, cafodd Awen Roberts drydydd yn y gystadleuaeth decstiliau 2D. Ac o Ysgol Bro Hedd Wyn, cafodd Elis, Gerwyn a Morgan drydydd efo'u pypedau.
Cafodd Dylan Jacobs o Ysgol Edmwnd Prys, ail wobr ddwywaith am ei waith celf o.
Un arall a chysylltiad lleol yw Sali Gelling, merch Elaine, Tanygrisiau gynt, a enillodd yn yr adran ffotograffiaeth.

Llongyfarchiadau mawr i bob un ohonoch, a diolch am roi ein bro yn y newyddion am y rhesymau cywir. Daliwch ati rwan!