Showing posts with label Tra Môr. Show all posts
Showing posts with label Tra Môr. Show all posts

28.3.22

Tra Môr- Gareth

Y Stiniogwyr Rhyngwladol! Colofn gan Gai Toms yn nodi hynt a helynt rhai o blant ardal Llafar Bro sydd bellach yn byw dramor.

 

Gareth Vaughan Jones, Vancouver, Canada

Lle ges di dy fagu?
Hogyn o Dorfil ydw i. Yno ces i fy magu hefo fy nheulu. Lle braf iawn i fyw, reit ar ochr coed Cwm Bowydd.

Atgo' cyntaf?
Cwestiwn da, ac anodd i’w ateb. Fel mae rhywun yn mynd yn hyn, mae’r cof yn mynd. Byswn i yn dweud na hwyl a chwerthin ydi fy atgofion cyntaf i o fyw yn Dorfil. Roedd 'na o hyd rhywun i chwarae hefo, neu bobl yn dod draw i'r tŷ. Gyda dwy chwaer fawr a brawd bach, doedd rhif 7 Stryd Dorfil byth yn dawel!

Lle i enaid gael llonydd ym Mro Ffestiniog?
Bydd rhaid i mi ddweud Cwmorthin, a'r mynyddoedd o amgylch y llyn arbennig yma. Mae na rywbeth hudolus iawn am gerdded fyny heibio Llyn Cŵn at ddistawrwydd Cwmorthin. Mae’n donic i’r enaid yn wir.

Vancouver! Sut? Pam?
Wnes i gyfarfod merch o Ganada yn y Blaenau tra’r oeddwn i adref o’r brifysgol am yr haf. Ar ôl i ni ganlyn am gyfnod, daeth y syniad o symud i Vancouver. Gwelais i o fel sialens, cyfle am antur. Ar y 6ed o Fai, 2010, dyma ffarwelio hefo’r teulu, a Chymru, a neidio ar awyren am wyth awr. Roedd hi’n ddipyn hirach o daith gan fod llosgfynydd yng Ngwlad yr Iâ wedi ffrwydro yn ddiweddar ac roedd rhaid mynd o amgylch y cwmwl enfawr o lwch.

Sut le ydi Vancouver?
Eithaf tebyg i Gymru o ran tywydd a dweud y gwir. Gwlyb ac oer yn y gaeaf, a poeth yn yr haf.
Cawsom dymheredd o 40°C yr haf diwethaf a -14°C dros y ‘Dolig, sydd ddim yn naturiol i’r rhan yma o’r byd. Mae llawer yn dweud bod Vancouver yn ddinas diflas, ond mae llawer iawn i’w wneud yma. Mae mynyddoedd a dŵr yn ein amgylchynu, felly mae digon o weithgareddau awyr agored. Mae cymysgedd rhyngwladol o bobl yn byw yma, dwi wedi cyfarfod bobl o Tsiena, Mecsico, Corea, Yr Almaen, Iwerddon, Yr Alban a hyd yn oed Llandudno yma! Ond neb o Blaenau, sydd yn dipyn o siom gan bod nhw’n dweud lle bynnag yr ewch chi, fe wnewch chi gyfarfod rhywun o'r Blaenau. Dwi’n hanner disgwyl gweld Sion Aeron yn cerdded lawr y stryd yma yn chwilio am beint o Guinness, ond heb ddigwydd eto. Dwi’n mwynhau byw yma, er braidd yn ddrud ar adegau.

Oes cymdeithas Gymraeg yn Vancouver?
Mae yna “Vancouver Welsh Society" yma a mae na “Vancouver Welsh Men’s Choir” sydd yn cynnal digwyddiadau yn aml drwy’r flwyddyn. Mae’r covid ma wedi rhoi stop ar lawer o bethau cymdeithasol, ond mae’r gymuned yn dal i gyfarfod dros Zoom. Dwi’n ffrindiau gyda bachgen o Gaernarfon sy’n gweithio mewn tafarn Wyddelig yma, ac mae’n braf cael mynd yno i siarad Cymraeg. Pan mae Cymru’n chwarae rygbi, mae na griw go lew o Gymry yn cymdeithasu gyda ei gilydd.

Wyt ti wedi dysgu rywbeth newydd ers symud?
Dwi’n llawer iawn mwy derbyniol o eraill ers symud yma. Mae na bobl o bob lliw a llun yma. Wedi byw mewn tref fach o 5,000 o bobl am dros 30 mlynedd roedd hi’n dipyn o sioc symud i ddinas hefo dros 630,000 o bobl a gweld tlodi, digartrefedd a cham drin cyffuriau. Agoriad llygaid go iawn. Pan ddechreuodd y pandemig yma fe wnes i ddysgu gweu a dwi wedi bod yn gwneud hetiau i’r di-gartref. Mae ffrind i mi yn gweithio gydag un o gymdeithasau lloches i’r digartref ac yn eu dosbarthu bob blwyddyn. Dwi’n meddwl bo' fi wedi gwneud dros 200 o hetiau erbyn hyn!

Os fysa rywun ifanc yn cychwyn yn dy faes di o waith be fysa dy gyngor di iddyn nhw?
Dwi wedi bod yn eithriadol o lwcus i weithio i gwmni Amazon ers sawl blynedd bellach. Tydi nhw ddim mor ddrwg a mae bawb yn ddweud eu bod nhw. Ond wedi dweud hyna, dwi’n dal i ddisgwyl fy ngwahoddiad i fynd i’r gofod gan Jeff Bezos! Dwi hefyd yn gwneud gwaith dylunio graffeg yn fy amser rhydd. Fy nghyngor i fysa mynd amdani; paid a gadael i bobl ddweud wrtha ti nad wyt ti’n gallu. Rho dy feddwl arno, pen i lawr a gweithio’n galed a fe ddoith i ti. Mae Vancouver yn ddinas weddol ifanc a mae na cyn gymaint o gyfleoedd yma. 

Ddoi di nol i ‘Stiniog / i Gymru?
Hogyn o ‘Stiniog fyddai am byth ac yn falch iawn o’r ffaith yna. Mae na hiwmor ym mhobl Blaenau na fedri di ei gael yn unrhyw le arall. Ddos i adref yn 2019 i gladdu fy nhad, ac roedd hi’n anodd iawn i mi fod yn Blaenau. Dwi’n meddwl fy mod wedi tyfu allan o fod yn hogyn trefol, er siom i mi. Bysa hi’n braf cael dod yn ôl adref i’r Blaenau, ond ar hyn o bryd Vancouver ydi adref. Gormod yn mynd ymlaen yma i ddod yn ôl i’r hen gynefin. Dod adref i ymddeol efalle? 

Ti isio dweud helo wrth rhywun?
Fyddai’n siarad gyda fy ewythr a modryb, Eryl a Valmai Jones, yn aml iawn ac yn cael y newyddion o adref ganddyn nhw. Mae’n drist ar adegau clywed pwy sydd wedi ein gadael ni. 

Helo i’r teulu i gyd! Da iawn clywed bod Rhodri Jones, fy nai, yn gwneud yn dda iawn yn chwarae i Clwb Rygbi Bro Ffestiniog. Hogyn talentog iawn! Gobeithio bod pawb yn cadw yn saff ac iach.
- - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2022



6.2.22

Tra môr... Lea yn hiraethu

Y Stiniogwyr rhyngwladol! Pennod arall o gyfres Gai Toms yn nodi hynt a helynt rhai o blant ardal Llafar Bro sydd bellach yn byw dramor.

Lea Anthony, Sydney, Awstralia


Awstralia, sut a pham?

Roeddwn isio newid ychydig ar fy mywyd, isio gweld y byd ac yn bendant angen mwy o haul! Ges i visa yn 2012 a mynd yn 2013, heibio yr USA. Byswn i wedi mynd yn 2012 ond cefais gyfle "unwaith mewn oes" i ganu'r anthem yng ngêm Cymru v Lloegr yn Stadiwm y Mileniwm. Am ddiwrnod oedd hynny!

Gwaith a theulu?
Gweithio efo cwmni Double Unicorn yn Sydney yn cynllunio meddalwedd. Mae gen i deulu bach rwan a dwi'n siarad Cymraeg efo'r mab. Mae o wrth ei fodd hefo Gwibdaith Hen Fran!

Wyt ti’n teimlo hiraeth am Stiniog neu Gymru?

Ydw,  dwi’n teimlo hiraeth yn aml, enwedig pan dwi'n dilyn rhaglenni fel Un Bore Mercher a Craith. Dwi'n methu cymuned Stiniog, a'r Kurdish pasties!

Disgrifia'r ardal ti'n byw ynddo.

Dwi'n byw yng ngogledd Sydney, yn y suburbs. Er y suburbs, mae 'na ddigon o goed palmwydd o gwmpas, mae'n eitha gwyrdd yma. Mae 'na hefyd llwyth o cockatoos yn yr ardal!

Wyt ti’n dathlu’r Dolig?

Ydw. Mae Dolig yng nghanol yr haf, felly mae'n 30 gradd a mwy. Ar ddiwrnod Dolig fydda ni mynd lawr i lan y môr. Mae'n llawer rhy boeth i fwyta twrci, felly pysgod a salad fel arfer. Mae'n brofiad hollol wahanol i Dolig yng Nghymru, a tydi caneuon am eira dim yn gwneud sens o gwbwl!

Sion Corn yn defnyddio kangaroos yn lle ceirw acw?!
Aye, fysa ceirw methu handlo'r gwres!

Wyt ti wedi bod i’r gwyllt yn Awstralia?
Naddo, ond fyswn i wrth fy modd mynd. Just paid a gwylio Wolf Creek cyn mynd!!!

Ma nhw’n deud mai Cymro oedd y Jolly Swagman yn y gân Waltzing Matilda, Joseph Jenkins. Heblaw am Kylie Minogue… alli di feddwl am gysylltiad arall efo Oz a Cymru?
Mae na bobl enwog wrth gwrs: Naomi Watts, Julia Gillard, Iwan 'Oz' Jones! Mae na pub yn Sydney o'r enw The Oaks, sydd wedi bod ar agor ers 135 blwyddyn. Ers 1975, Cymro sydd wedi ei redeg, ac mae'n chwifio baner Cymru o'r to. Mae'n anhygoel gweld Draig Goch anfarth yn Sydney! 

Diolch Lea, wyt ti isio dweud rywbeth wrth rhywun yma?
Cymryd bob cyfle mae bywyd yn ei roi i chi! Peint yn y Meirion pan fyddai adra. Diolch am y cyfle i sgwrsio, a phob hwyl 'Stiniog!

- - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Rhagfyr 2021


12.1.22

Tra Môr- Elin

Y Stiniogwyr Rhyngwladol! Colofn gan Gai Toms yn nodi hynt a helynt rhai o blant ardal Llafar Bro sydd bellach yn byw dramor.

Elin Roberts, Paris, Ffrainc.

Lle wyt ti? A pam?
Ar hyn o bryd dwi’n byw ym Mharis ble dwi’n astudio fy ngradd meistr mewn International Governance and Diplomacy ym mhrifysgol Sciences Po Paris. Yn ogystal â hynny, dwi’n gweithio fel Export Growth Adviser yn yr Adran Masnach Ryngwladol yn Llysgenhadaeth Prydain ym Mharis. 

Sawl iaith wyt yn siarad?
Ar hyn o bryd dwi’n siarad pedair iaith yn rhugl: Y Gymraeg, Saesneg, Ffrangeg a Sbaeneg. 

Cymraeg a Saesneg yw fy ieithoedd brodorol ac yna fe astudiais lefel A mewn Ffrangeg a TGAU mewn Sbaeneg. Fe ddois i’n rhugl mewn Ffrangeg a Sbaeneg wrth astudio fy ngradd israddedig yng nghampws De America y brifysgol ym Mhoitiers. Yn ogystal â hynny, mae fy nyweddi, Armando, yn dod o Fecsico ac rydym yn siarad yn Sbaeneg ac yn Saesneg gyda’n gilydd ac mae yntau’n dysgu’r Gymraeg. Dwi hefyd yn astudio Portiwgaleg a Rwsieg yn Sciences Po. 

Mae gwefanau cymdeithasol yn gneud hi’n haws cadw mewn cysylltiad, a gwybod be sy’n mynd ymlaen adref. Ydi hynny’n effeithio’r teimlad o hiraeth?
Mae gwefanau cymdeithasol yn helpu’n sicr – mae posib siarad gyda Mam a Llinos yn rhwydd a hefyd gweld Baby Willow (ein milgi bach). Er ei bod yn rhwydd cadw mewn cysylltiad, dwi’n methu tirwedd yr ardal – y mynyddoedd a’r traethau cyfagos. 

Ydi bobl Paris yn ymwybodol o Gymru fel gwlad?
Yndi – yn sicr, diolch i’n tîm Rygbi! Hefyd dwi’n sicrhau bod fy nghyd-fyfyrwyr yn gwybod fy mod yn dod o Gymru ac yn dysgu iddynt sut i ddweud Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwll-llantysiliogogogoch yn ogystal â phobi cacenau cri bob mis Mawrth. Hefyd, fel rhan o fy ngwaith yn y llysgenhadaeth, cefais y cyfle i roi gwers Gymraeg i’r cyn lysgennad, Ed Llewelyn.

Dy gymar, Armando, beth mae o’n feddwl o Gymru?
Mae o’n hoff iawn o Gymru ac yn hoffi’r iaith, yr hanes, a’r diwylliant. Ar hyn o bryd mae’n astudio ieitheg Sbaen (Spanish Philology) ym mhrifysgol Sorbonne ac mae’n hoff iawn o hanes ieithoedd ac wrth gwrs, hanes Cymru.  Pan oedd yn Mecsico fe ddechreuodd ddysgu Cymraeg ar-lein gyda’r athrawon Cymraeg o Batagonia. Mae ef hefyd yn hoff iawn o’r tirwedd ac yn hoff o’r eira – fe welodd yr eira am y tro cyntaf yng Nghymru wrth i ni gerdded fyny i Stwlan.  

Mae Paris yn enwog am ei ‘cuisine’… wyt wedi profi rhywbeth newydd? Dy hoff fwyd Parisienne?!
Rydym yn byw drws nesaf i fecws, boulangerie, ac mae’r bara a’r cacennau yn flasus dros ben. Dwi wrth fy modd gyda éclair au chocolat neu’r tartlette au poire. Dwi eisioes wedi bwyta malwod – ond mae’r patisserie yn llawer mwy blasus. Mae’r malwod fel rwber. 

Dy hoff le ym Mharis? (Adeilad/ardal/parc)
Dwi wrth fy modd yn cael seibiant ar ddydd Sadwrn ac yn hoff o gerdded ar draws Paris. Fy hoff le agos i’r tŷ yw Sacré-Coeur. Mae’n cymryd deg munud i gerdded yno ac rydym wastad yn aros yn la Porteña am empanadas ac yna eu bwyta yn Sacré-Coeur. Dwi’n hoff iawn o’r gerddi yma. Mae yna gymaint ohonynt fel Jardin du Luxembourg neu Jardin des Tuileries.  Dwi’n meddwl mai fy hoff le yw Musée de l’Orangerie ble mae posib gweld darluniau enfawr o lilïau Claude Monet. 

Oes rhyddid gwahanol i’w gael mewn dinas rhyngwladol i’w gymharu ac adref?
Dwi wrth fy modd cael byw mewn dinas ryngwladol. I ddechrau mae’n braf gallu gweld fy ffrindiau eto yma ym Mharis wedi bod adref am bron i ddeunaw mis o achos COVID. Dwi’n hoffi gallu cael mynediad i orielau ac amgueddfeydd a chael dysgu mwy am y byd. Dwi’n hoff iawn o arddangosfa’r Eifftwyr yn yr Louvre. Yn ogystal â hynny dwi’n hoffi’r ffaith fy mod yn gallu gwrando ar gymaint o ieithoedd gwahanol yn cael eu siarad tra’n cerdded lawr y stryd a chael blasu bwyd o wahanol wledydd. Er fy mod yn caru byw yn y ddinas, dwi’n colli llonyddwch y mynyddoedd a’r traethau ar adegau.

Lle yn Stiniog sy’n le da i’r ‘enaid gael llonydd’?! (Rywle fyddi di’n mynd am dro pan ti adref)
Pan dwi’n dod adref dwi’n hoffi ymlacio a chael diffodd popeth drwy gerdded. Dwi’n hoff iawn o gerdded i Gwm Orthin ac eistedd ger y llyn yn gwrando ar y dŵr. Dwi hefyd yn hoffi mynd i nofio i Hafod y Llyn. 

Ti isio dweud helo wrth rhywyn?
Oes! – Helo i Mam, Llinos a Baby Willow.

DDARLLENWYR!! Ydych chi'n nabod Stiniogwyr tramor a fysa'n fodlon cymryd rhan mewn cyfweliad ysgafn fel hyn? Neu, oes gennych stori / hanes am gymeriadau Stiniog tramor? Cysylltwch!

- - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2021



21.12.21

Tra môr... Y Stiniogwyr Rhyngwladol

Colofn newydd gan Gai Toms yn nodi hynt a helynt rhai o blant ardal Llafar Bro sydd bellach yn byw dramor.
 

Mandy Shreenan, Florida, Unol Daleithiau America.
 
Lle ges di dy fagu?  Tanygrisiau
 
Beth yw dy atgof o Danygrisiau? Fy nghartref. Mae Tanygrisiau yn cynrychioli adref i mi o hyd.
 
Pa flwyddyn es ti i’r UDA? 1984! Cefais gyfle i fynd i Galifornia fel nani i ddwy hogan fach.
 
Be ydi ymateb bobl America am dy fod yn Gymraes, a Charles (dy ŵr) yn Albanwr? Ar y dechrau, roeddynt yn gofyn i mi ddweud pethau yn Gymraeg. Gwirioni'n hurt oeddan nhw wrth i mi ateb gyda 'Llanfairpwllgwyngyllgogerychchwyrndrobwllllantysiliogogogoch'! Mae rhan fwyaf o Americanwyr yn gwybod am yr Alban, ond dim gymaint am Gymru...dyna pryd mae'r wers daearyddiaeth yn cychwyn! 

Dy hoff le yn yr UDA? Anodd! Dwi'n hoffi llawer o lefydd yn yr UDA! Dwi'n caru San Fransisco, ac yn hapus iawn yma yn ne-orllewin Florida, ond fy hoff le yw Ogunquit, Maine. Ystyr Ogunquit yw 'lle prydferth wrth y môr' yn iaith yr Abenaki. Hen bentref pysgota hardd uwch y clogwyni. Roeddan yn mynd am day out yno tra'n byw yn New Hampshire. Byddwn yn mynd i Ogunquit hefyd wrth ymweld â'r plant, mae'n wir yn brydferth yno.
 
Sut mae Florida yn cymharu gyda New Hampshire o ran y tymhorau? Mae nhw'n hollol wahanol! Mae gan NH bedwar tymor tra mae Florida efo dim ond dau, y gwanwyn a'r haf. Dwi'n caru'r gwanwyn yn NH pan mae'r blodau a'r coed yn blaguro; mae'r hafau yn wych, yr hydref yn lliwgar... ond mae'r gaeafau yn hir, a lot fawr o eira! Wrth gymharu, Florida yw'r Sunshine State, mae'r gaeafau yn rhyfeddol a'r hafau yn boeth. Rydym hn ddigon lwcus i allu dianc hafau poeth Florida i ymweld â'r plant. Os fyswn i'n gorfod dewis - Florida!
 
Oes yna dalaith fysat ti'n hoffi ymweld â hi? Rydym wedi teithio i ran fwyaf o daleithiau'r tir mawr, ond heb fod i North Dakota na Minnesota. Hoffwn fynd i Alaska neu Hawaii i weld y golygfeydd anhygoel!
 
Ydi cinio dydd Sul yn draddodiad wythnosol yn yr UDA? Os ddim, beth ydi'r peth agosa iddo? O be wyddwn i, tydi cinio dydd Sul ddim yn draddodiad yma yn yr UDA. Mae'r wlad mor ddiwylliannol amrywiol. Mae'n siwr bod ambell i deulu efo'i traddodiadau, ond dim byd genedl gyfan. Yn tŷ ni, nos Wener ydi curry night... Chicken Tikka a bara Naan, iym!!
 
Gwers orau profiad bywyd? I fod yn ddiolchgar, yn hyderus, yn barchus a trio cadw'n bositif; hyd yn oed drwy'r amseroedd anodd. Ond yn bwysicach byth, i fod yn garedig.
 
Wyt ti isio dweud helo i rywyn ym Mro Ffestiniog? Hoffwn ddweud helo mawr i nheulu a fy ffrindiau yn Stiniog. Dwi heb fod yn ôl ers 2013. Dwi’n cadw cysylltiad efo llawer ohonoch. Hoffwn ddweud helo mawr i fy mrawd, Kev XXX. 

DARLLENWYR!! Ydych chi'n nabod Stiniogwyr tramor a fysa'n fodlon cymryd rhan mewn cyfweliad ysgafn fel hyn? Neu, oes gennych stori / hanes am gymeriadau Stiniog tramor? Cysylltwch!

- - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2021

 

Chwiliwch hefyd am erthyglau yn ein cyfres 'Ar Wasgar' (o'r 1990au) -mae nifer ar y wefan.