Showing posts with label gweplyfr. Show all posts
Showing posts with label gweplyfr. Show all posts

6.4.20

Rhifyn Digidol Ebrill 2020

MAE NEWID YN CHANGE MEDDAN NHW...

Ac mae pob un ohonom yn sicr yn gweld newid byd go iawn ar hyn o bryd.
Er i ni fedru darparu rhifynnau ar ffurf pdf i danysgrifwyr cyn hyn, dyma’r rhifyn cyntaf sy’n cael ei gyhoeddi’n ddigidol yn unig.

Lawr-lwythwch rifyn EBRILL o wefan Bro360.

Roedd rhywun yn darogan heddiw y cymer hi 6 mis cyfa’ crwn i fywydau pawb ddychwelyd i’r drefn arferol ar ôl gofid covid 19.

Ond tybed ydi hi’n ddoeth dychwelyd yn llwyr i’r hen drefn sy’n cael ei disgrifio gan rai fel bywyd materol, hunanol, a chyfalafol? Ai gwirion fyddai anwybyddu’r rhybudd clir yma mae’r ddaear wedi’i roi i ni, a dilyn yr un trywydd yn y dyfodol?


Dim ond un daear sydd gennym; ‘Nid oes Planed B’ fel dywed y slogan! Ond rydym wedi bod yn byw a gor-ddefnyddio adnoddau ein byd fel tae gennym ni ddau ddaear a hanner i’w sbario!
Calla dawo’r bregeth mae’n siwr gen i. Mae yna bobl yn galaru, ac eraill yn pryderu’n arw; mae hynny’n anochel.

Feiddiwn ni, trwy hyn i gyd, holi os oes yna ymylon arian i’r cymylau duon o gwbl? Oes yna fanteision i’r hunan-ynysu? Wel, oes. Yn fy achos i, mae’n gyfle i dreulio amser efo’r teulu; chwarae gêm a sgwrsio wrth y tân; darllen ambell lyfr sydd wedi aros yn hir am sylw; ail-edrych yn gyffredinol ar be’ sy’n bwysig mewn bywyd. Bu’r haul yn help garw wrth gwrs. Medru mynd i’r ardd a mwynhau gwylio rhyfeddod y gwanwyn yn deffro. Gwenyn a glöynod byw ymysg y blodau cynnar; telor yr helyg a’r siff-saff yn ôl o’r Affrig; a pharatoi at hau ychydig o hadau eto.

Mae’r gymuned arbennig hon wedi tynnu at ei gilydd fel bob tro, i drefnu gwirfoddolwyr i nôl neges ar ran y rhai sydd ddim yn medru piciad allan, ac i ofalu bod y banc bwyd yn parhau i roi cefnogaeth i’r rhai sydd fwya’i angen o.

Daeth grŵp Gweplyfr/Facebook Côr-ona yn llwyddiant ysgubol dros nos bron, a channoedd o ganeuon wedi eu gosod i godi calonnau 38 mil o wylwyr a dilynwyr! Mae nifer o’r cantorion yn rai lleol –ewch am sbec, ac mi fedrwch ymgolli am oriau o fwynhad a chwerthin bob yn ail. Mae ‘Cerddi Corona’ yn grŵp difyr arall os ydi’n well gennych farddoniaeth.


Difyr oedd gweld y lluniau o Fenis yn dangos y dŵr yn loyw glir yn y camlesi yn’de. Ar ôl dim ond ychydig ddyddiau o gyfyngu symudiadau pobl a busnesau yng Nghymru, roedd Afon Bowydd i’w gweld yn glir fel grisial o waelod yr ardd acw. Welis i mohoni mor lân â hyn yn yr ugain mlynedd ers inni brynu’r tŷ. Ac efo’r hedfan masnachol bron a dod i ben yn llwyr, a llawer llai o geir ar ein ffyrdd, gallwch fentro bod yr aer yn lanach nag y bu, a llawer llai o garbon yn cael ei ryddhau i ddylanwadu ar ein hinsawdd. Hefyd, mae llawer yn gweld -o’r diwedd- be mae ‘austerity’ ac ideoleg gyfalafol gwleidyddion Prydain wedi’i wneud i’r gwasanaeth iechyd a’n gwasanaethau cyhoeddus eraill ni.
Rhesymau da dros beidio ‘mynd nôl i normal’ ar ôl i’r feirws ceroma fynd o’ma! Gawn ni weld os gymrwn ni’r cyfle...

Rhifyn yn llawn erthyglau sydd gennym y tro hwn. Mae nifer o’r colofnwyr rheolaidd wedi cyfrannu erthyglau fel bob tro, ac mae llawer o awduron gwadd wedi cyfrannu darnau difyr iawn hefyd. Diolch i bawb am eu cefnogaeth. Gobeithio y cewch chi ryw gysur a mwynhad yn y darllen.

Yn y cyfamser gyfeillion, daliwch i gredu.

Geiriau a lluniau: Paul W





28.11.13

Rhiwbryfdir -Stolpia a phytia'

Yn rhifyn Tachwedd, mae Steffan ab Owain yn parhau ei gyfres difyr o hanesion am ardal Rhiwbryfdir; yn y 1950'au y tro hwn. Dyma ran o'i ysgrif isod.
Mae mwy i ddod ganddo yn y dyfodol hefyd.

Hen dai'r bont




Dyma ni wedi cyrraedd y bont drên. Yn aml iawn, yn ystod tywydd glawog dyma fan chwarae’r plant a chan nad oedd llawer o draffig yr adeg honno byddid yn gallu chwarae pêl ac ambell gêm arall oddi tani. 

Y pryd hynny, ni wyddwn i ddim bod cwmni’r LNWR wedi chwalu dau neu dri o dai oddeutu’r flwyddyn 1879-1880 ar gyfer gwneud ei rheilffordd newydd a’r bont drên.  Gwelir yr hen dai yn y llun hwn ymhlith casgliad John Thomas, Cambrian Gallery, ac un ohonynt ar ganol  cael ei ddymchwel. Rhywdro’n ddiweddarach bu’n rhaid tyllu’r hen ffordd er mwyn cael uchder i gerbydau  fynd oddi tan y bont ac ymhen rhai blynyddoedd wedyn codwyd dau dŷ bychan o’r newydd ar ochr uchaf y bont i gyfeiriad y Rhiw, ond methaf a chofio eu henwau.  Y rhai y cofiaf i yn byw yno oedd Mrs Jones, Holland - na nid Holland tros y dŵr, ond Chwarel Holland, sef mam Mr Meirion Jones, cyn-arweinydd Côr y Brythoniaid a fu’n byw ar un adeg yn un o’r tai a fyddai yn y chwarel hon, ac yna,  yn y tŷ nesaf  i fyny, Mr a Mrs Hugh Martin Hughes. Os cofiaf yn iawn, byddai Mr Hughes yn cadw colomennod a chlywais un yn dweud pan oeddwn yn hŷn ei fod wedi darganfod hen gwdyn lledr ac arian ynddo wrth gerdded ar hen lwybr ger y Cribau, lle mae’r llwybr y ‘beics gwyllt’  heddiw. 

- - - - - - - - - - - - - - - 

Wrth son am Rhiw, mae Mervin Jones wedi postio llun hynod o ddifyr ar dudalen Gweplyfr, (dolen ar dudalen gweplyfr Llafar Bro) yn dangos yr ardal cyn datblygu Rhiw a chyn creu tomen fawr yr Oclis.




I orffen, dyma lun o'r llwybr igam-ogam ar y domen fawr, efo eira dan draed ac awyr las uwchben. Mi ydan ni'n byw mewn lle braf bois bach..


Llun PW





2.9.12

Gweplyfr

Wedi creu egin-safle Gweplyfr ar gyfer Llafar Bro heno, fel y gall unrhyw un yrru negeseuon, sylwadau, lluniau neu newyddion.