Drama Ryngwladol

Erthygl arall yn y gyfres Ewropeaidd.

Llongyfarchiadau mawr i Arwel Gruffydd, Tanygrisiau gynt, ar ei benodiad yn Gyfarwyddwr Artistig Theatr Genedlaethol Cymru am y pum mlynedd nesaf. Mae Arwel eisoes wedi dal y swydd am bum mlynedd, gan arwain y cwmni trwy gyfnod o newidiadau pellgyrhaeddol o ran gweledigaeth artistig. Yma mae o’n rhannu ychydig o fanylion ei raglen am yr hydref a’r gaeaf.

Cymru a Llydaw
Fis Hydref eleni, roedd y Theatr Genedlaethol yn dychwelyd i’r llwyfan gyda chynhyrchiad amlieithog, Merch yr Eog / Merc’h an Eog. Mae’n gyd-gynhyrchiad efo Teatr Piba, Llydaw, mewn partneriaeth â Chanolfan y Celfyddydau Aberystwyth.

Lleuwen Steffan sydd yn chwarae’r brif ran, ac yn ymuno â hi mae Rhian Morgan a Dyfan Roberts, a thri actor o Lydaw yn cwblhau’r cast. 

Mae'r ddrama, sy’n seiliedig ar waith gwreiddiol gan Owen Martell ac Aziliz Bourges, yn cael ei gyflwyno yn Gymraeg, Llydaweg a Ffrangeg. Dyma’r tro cyntaf i Theatr Genedlaethol Cymru gydweithio â chwmni o dramor ar gynhyrchiad gwirioneddol ryngwladol ac a fydd yn teithio tair gwlad.

Pan gaiff Mair ei galw adref i angladd yng Nghymru, mae’n dioddef pwl anghyfarwydd o hiraeth, ac mae’r sôn am werthu’r fferm deuluol yn corddi teimladau o gyfrifoldeb a dyletswydd ynddi. Mae hi bellach yn cwestiynu dedwyddwch ei bywyd dinesig yn Llydaw, a’i pherthynas gyda’i chariad, Loeiza. ’Dyw ei bywyd yno erioed wedi teimlo mor bell o gefn gwlad Cymru.  A hithau’n gorfod wynebu’r penderfyniad mwyaf anodd iddi erioed, daw cymydog caredig ag anrheg anghyffredin iddi. Ai dyma’r arwydd y mae hi wedi bod yn ei geisio?

Wrth gyhoeddi hyn ar y we, dau gyfle sydd ar ôl i weld y ddrama o fewn cyrraedd i Fro ‘Stiniog:
> yn Neuadd Dwyfor, Pwllheli Nos Wener yma (14eg Hydref),
> ac yn y Galeri, Caernarfon ar Nos Lun y 17eg   (y ddwy noson am 7.30)

-ond mae pob croeso i chi ddod i Lydaw i’n gweld: yn Brieg, Guengamp, Brest, neu Montroulez!

Brenin yr Alban
Hefyd ar y gweill gan y Theatr Genedlaethol, mae cyfieithiad newydd gan y diweddar Gwyn Thomas o glasur Shakespeare, Macbeth, wedi’i gyfarwyddo gan Arwel yng Nghastell Caerffili ym mis Chwefror.

Bydd hyn hefyd yn golygu menter newydd i’r Theatr Genedlaethol, sef darlledu’r ddrama yn fyw ledled Cymru am y tro cynta’.

Byddai’n braf meddwl y gallwn wylio yn Sinema’r Cell…
Gobeithio cawn fwy o wybodaeth a hanesion gan Arwel yn y dyfodol agos.
-------------------------------------

Addasiad o erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2016. (PW)
Dilynwch gyfres Ewrop efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.

Blodeuwedd yn ysbrydoli rhodd i elusen

Rhan o erthygl a ymddangosodd yn rhifyn Mawrth 2014 (addasiad):


Mae perchennog tir Tomen y Mur wedi penderfynu cyfrannu yr arian a gafodd gan y Theatr Genedlaethol i elusen Tŷ Gobaith.

Cafodd drama Blodeuwedd, gan Saunders Lewis, ei berfformio ar dir Meredydd Williams, Tyddyn Du yng Ngorffennaf 2013, ac fe enillodd y wobr am y Cynhyrchiad Gorau yng Ngwobrau’r Beirniaid Theatr Cymru yn mis Ionawr eleni.

Meddai Meredydd:

“Fe benderfynon ni gyfrannu’r arian i Dŷ Gobaith gan ei fod yn elusen teilwng iawn sy’n gwneud gwaith arbennig. Mae’r rhodd mewn cof am fy mam, Mona Williams. Roedd ganddi ddiddordeb mawr yn y Mabinogi, ac fe fyddai wedi bod yn freuddwyd iddi weld cynhyrchiad arbennig Blodeuwedd gan Theatr Genedlaethol Cymru ar dir y fferm. 

Roedd Saunders Lewis yn un o’i harwyr. Yn 1987 fe enillodd y wobr gyntaf yn Eisteddfod Llanrwst am ysgrifennu cyfrol ar gyfer pobl ifanc am gyfraniad gwleidyddol a llenyddol Saunders Lewis, ac roedd Blodeuwedd yn rhan o’r gwaith hwnnw.”

"Bydd yn wych, Flodeuwedd"

Mae Theatr Genedlaethol Cymru yn teithio efo BLODEUWEDD y mis hwn, ar ol llwyddiant y cynhyrchiad ar safle Tomen y Mur y llynedd. Dim ond un cyfle gawn ni yn y gogledd, a hynny ar Nos Lun yr 17eg, yn y Rhyl. Mi gawsom ein difetha'r llynedd mae'n rhaid!
 
Ta waeth, pob lwc i Arwel Gruffydd a'r cwmni. Mae dolen i'w gwefan nhw isod, efo manylion y daith.

Blodeuwedd, Tomen y Mur, Gorffennaf 2013. Llun PW.

Mae nifer o ddolenni isod at erthyglau ac adolygiadau perthnasol.

Isod hefyd mae dolen i erthygl gan Dewi Prysor ar wefan Cwmni Da, yn son am rai o chwedlau'r fro, gan gynnwys Blodeuwedd.


Dolenni:


Gwefan y Theatr Gen

Adolygiad Blodeuwedd 2013
Erthygl gan Arwel Gruffydd yn Llafar Bro Gorffennaf 2013
Erthygl Prysor
Mwy am Fryn y Castell, a charreg Cantiorix.

"Mae gan Gymru lot i ddiolch i'r ardal hon.."

Yn rhifyn Gorffennaf, mae Arwel Gruffydd, yn son am ddod a'r Theatr Genedlaethol i'w filltir sgwar.
 

Pan gafodd Arwel ei benodi’n Gyfarwyddwr Artistig Theatr Genedlaethol Cymru ddwy flynedd yn ôl, mi anfonais nodyn ato i’w longyfarch, a’i holi’n ddireidus pryd oedd yn bwriadu dod a pherfformiadau i Fro Ffestiniog?  Atebodd fel hyn: “Os na ddaw'r Theatr Gen i Stiniog ryw ffordd neu'i gilydd o fewn y 5 mlynedd nesaf, mi fyta i'n het! 

Dylai Stiniog gael theatr genedlaethol ei hun... Mae yno ddigon o dalent!” 

 

Fel y gwyddom erbyn hyn, bu’n driw i’w addewid, gan ddod a dau gynhyrchiad cyffrous iawn yma eleni. Diolch iddo am weld potensial pobl y fro, a diolch hefyd am gyfrannu erthygl ecsgliwsuf i Llafar Bro!



Meddai Arwel:

"Mae dwy flynedd bellach ers i mi gychwyn yn fy swydd fel Cyfarwyddwr Artistig Theatr Genedlaethol Cymru. Mae hi’n fraint aruthrol i mi gael gwneud y swydd honno, ac wrth gwrs, rwyf yn ymwybodol iawn o’r disgwyliadau uchel sydd ynghlwm â hi. O’r dechrau cyntaf, roeddwn i am i’r cwmni fod yn gwmni theatr sy’n mynd y tu hwnt i ddisgwyliadau arferol; yn tanio dychymyg, yn pryfocio, yn cyffroi ei gynulleidfa, yn ogystal, wrth gwrs â’i diddanu. Roeddwn hefyd yn awyddus iawn i ddod â’r cwmni cenedlaethol i fy mro enedigol."

Mae gan Gymru lot i ddiolch i’r ardal hon, i’w hanes, i’w thraddodiad ac i’w phobl. Mewn ffordd, roeddwn i am i’r ardal hon gael ei lle haeddiannol yn y ‘spotlight’ (a dwyn metaffor o fyd y theatr).  

Lleu Llaw Gyffes, Tomen y Mur. Gorffennaf 2013

Darllenwch y cyfan yn Llafar Bro.

Mwy am Blodeuwedd yn fan hyn.

Blodyn a Blodeuwedd

Cofiwch gefnogi actorion a cherddorion Bro Ffestiniog Nos Sadwrn a Nos Sul yn sioe BLODYN.
Os nad ydym yn cefnogi, efallai na ddaw'r Theatr Genedlaethol yn ol yma eto...


Dyma'r posteri trawiadol gan Theatr Genedlaethol Cymru ar gyfer Blodyn, ac ar gyfer cynhyrchiad arall yn ein bro y mis nesa'...

Prysur, prysur, prysur...

Llwyth o bethau ymlaen yn Stiniog yr wythnos hon:

Nos Iau -  

'Blaguro' yn CELL. Hanes tatŵs.

Nos Wener a Dydd Sadwrn-

'Llên y Llechi'

Dydd Sadwrn-
Gwyl Gyhoeddi Eisteddfod yr Urdd.
Gorymdaith o Ysgol y Moelwyn am 11.00 a gweithgareddau lu yn y dref.

Dydd Sadwrn-
'Blodyn'
Cyfarfod dan ofal y Theatr Genedlaethol i drefnu cynhyrchiad dramatig newydd yn Stiniog, wedi'i seilio ar chwedl Blodeuwedd.