Showing posts with label Bwrdd Iechyd Lleol. Show all posts
Showing posts with label Bwrdd Iechyd Lleol. Show all posts

12.10.19

Y Gair Olaf o Bwyllgor Amddiffyn Ysbyty Coffa Ffestiniog

Mewn cyfarfod ar Orffennaf 22 eleni, daethpwyd i’r penderfyniad i ddod ag ymgyrch Pwyllgor Amddiffyn yr Ysbyty Coffa i ben, a hynny bedair blynedd ar ddeg a mwy ar ôl y cyfarfod cyntaf yn 2005. Yr hyn a arweiniodd at ffurfio’r Pwyllgor yn y lle cyntaf oedd penderfyniad Bwrdd Iechyd Lleol Gwynedd i gau y Clinig Ffisiotherapi ar Ffordd Tywyn ac yna, ymhen amser, i’w ail leoli yn ward y dynion yn yr Ysbyty Coffa, a thrwy hynny greu esgus dros wneud i ffwrdd â’r gwlâu cleifion oedd yn fanno.


Ond dŵr o dan y bont ydi pob dim felly bellach ac mi fyddwch chi, bobol y cylch, yn cofio helyntion y blynyddoedd i ddilyn – y rali brotest fawr (uchod) pan fu mil a mwy ohonoch yn gorymdeithio drwy strydoedd y dref; llond bws wedyn yn teithio i lawr i’r Bae yng Nghaerdydd i ymuno yn y brotest genedlaethol yn erbyn y bwriad i gau nifer o ysbytai yng Nghymru, a Brian Gibbons, y Gweinidog Iechyd ar y pryd, yn gwrthod dod allan i’n hwynebu ni.


Trefnwyd sawl deiseb gennym hefyd dros y blynyddoedd ac roedd eich cefnogaeth i bob un o’r rheini hefyd yn anhygoel. Ac yna’r cyfarfod cyhoeddus (uchod) yn Ionawr 2015 i drefnu refferendwm a fyddai’n galw ar y Betsi a’r Llywodraeth yng Nghaerdydd i ail agor yr Ysbyty a gwarchod gwasanaethau pwysig eraill yn yr ardal.

A phan gynhaliwyd y refferendwm ar Chwefror 15fed, roedd 99.9% ohonoch o blaid y cynnig, efo dim ond 6 pleidlais o’r ardal gyfan yn cefnogi cynlluniau’r Bwrdd Iechyd!

Ond eto i gyd, fe gafodd y canlyniad ei anwybyddu YN LLWYR, nid yn unig gan y Llywodraeth Lafur yng Nghaerdydd ond hefyd gan y Bwrdd Iechyd, gan ein haelod ni yn y Cynulliad a gan Gyngor Sir Plaid Cymru Gwynedd. Hynny yw, fe wrthododd y ddwy blaid fwyaf ar y pryd ddangos unrhyw gefnogaeth i’n hachos. Do, fe gawsom addewidion o sawl cyfeiriad arall ond addewidion gwag oedd rheini hefyd. Cynlluniau’r Betsi oedd yn bwysig yn eu golwg nhw i gyd, er gwaetha’r llanast roedd rheini yn mynnu ei wneud ... ac yn dal i’w wneud hyd heddiw, wrth gwrs, neu pam arall eu bod nhw’n cael eu cadw o dan ‘special measures’ ers pedair blynedd a mwy?

Roedd cau yr Ysbyty Coffa ym mis Mawrth 2013 yn ddigwyddiad du iawn yn hanes yr ardal hon, ac mae cleifion a’u teuluoedd, o orfod teithio milltiroedd lawer yn ddyddiol, i Alltwen neu Fangor, yn sylweddoli hynny yn fwy na neb erbyn heddiw.

Un wers chwerw a ddysgwyd dros y blynyddoedd oedd hon – Fedrwch chi ddim rhesymu efo pobol

di-reswm. Er enghraifft,  PEDWAR Gweinidog Iechyd gwahanol, i gyd yn gwrthod cyfarfod â ni, nac yma nac yng Nghaerdydd, gan ddadlau nad eu cyfrifoldeb nhw oedd ein problemau ni, yma yn y gogledd! A CHWECH Prif Weithredwr gwahanol y Betsi, dim un ohonyn nhw’n Gymro nac yn deall Cymraeg, a rhai ohonyn nhw heb hyd yn oed y syniad lleiaf lle i chwilio am Blaenau Ffestiniog ar y map!
Buom yn cyfarfod ag amryw o wleidyddion eraill hefyd, rhai mewn swyddi allweddol yng Nghaerdydd, a derbyn ganddynt bob math o addewidion i’n helpu. Ond pobol ffuantus efo cof byr iawn oedd rheini. Yr eithriadau oedd y ddau aelod seneddol, Liz Saville-Roberts (Plaid Cymru),  Guto Bebb (Ceidwadwyr), a’r aelod cynulliad Neil Hamilton.

Ein gweithred arwyddocaol olaf ni fel pwyllgor oedd herio hawl y Bwrdd Iechyd i werthu’r Clinig Coffa ar Ffordd Tywyn gan ddadlau mai arian lleol a’i cododd o fel cofeb i’r 54 o fechgyn yr ardal a laddwyd yn yr ail ryfel byd, a hynny cyn i’r NHS ddod i fodolaeth erioed. O ganlyniad i’r llythyr hwnnw, a llythyr tebyg wedyn oddi wrth Gyngor Tref Ffestiniog, fe gytunodd y Betsi i oedi’r gwerthiant am gyfnod o dri mis, er mwyn rhoi cyfle i’r ardal allu cyflwyno cynllun o’r hyn y bwriedir ei wneud efo’r adeilad. Erbyn heddiw, mae’r Cyngor Tref yn arwain y frwydr i sefydlu hospis yno, rhywbeth sydd wir ei angen yn yr ardal, a dymunwn bob llwyddiant i’w hymgyrch.
*    *    *    *    *

Er gwybodaeth: Mae rhan helaeth o’r ohebiaeth a fu efo hwn ac arall dros y blynyddoedd, yn ogystal â’r holl erthyglau i Llafar Bro, wedi cael ei throsglwyddo, bellach, i Adran Archif y Sir yn Nolgellau. Pwy ŵyr na fydd ryw stiwdant neu’i gilydd, yn y blynyddoedd eto i ddod, yn chwilio am destun ymchwil ar gyfer gradd uwch ac yn gweld Hanes Ysbyty Coffa Ffestiniog 1919 - 2013 fel pwnc o ddiddordeb. Pe digwydd hynny, yna bydd mwy na digon o ddeunydd ar gael iddo ef neu hi allu pori trwyddo!    GVJ
*    *    *    *    *

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Medi 2019.
Cofiwch bod llawer o erthyglau'r pwyllgor amddiffyn ar y wefan yma. Cliciwch ar y ddolen Pwyllgor Amddiffyn. (Os yn darllen ar ffôn, rhaid dewis 'View web version' i weld y dolenni)


10.2.18

O'r Pwyllgor Amddiffyn -tair mlynedd ar ddeg o frwydro

Rhan o erthygl Geraint Vaughan Jones, o Bwyllgor Amddiffyn yr Ysbyty Coffa, a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ionawr 2018.

Dair blynedd-ar-ddeg yn ôl yr ymddangosodd y golofn hon gyntaf a hynny yn rhifyn Ionawr 2005.

Bydd rhai ohonoch yn cofio mai’r frwydr ar y pryd oedd dros ail-agor y clinig ffisiotherapi ar Ffordd Tywyn ar ôl i hwnnw gael ei gadw ynghau am wythnosau lawer. Bwrdd Iechyd Lleol Gwynedd oedd yn rhedeg pethau ar y pryd a ‘salwch y ffisiotherapydd’ oedd eu hesgus dros gadw’r lle ynghau. Ond roedd mwy iddi na hynny, wrth gwrs, fel y cawsom weld yn fuan iawn pan symudwyd ward y dynion yn yr Ysbyty Coffa er mwyn rhoi cartre newydd i’r gwasanaeth ffisio.

Byddwch yn cofio fel y cafodd ward y dynion ei symud i stafell fach gul drws nesaf i ward y merched ac fel y bu’n rhaid i’r cleifion rannu’r un ward dydd (day room) ar ôl hynny. A’r cam nesaf wedyn oedd llunio esgus i gau’r Ysbyty am nad oedd digon o breifatrwydd i’r cleifion!

Un enghraifft yn unig oedd honno o’r twyll y buom yn ei herio, dro ar ôl tro, dros y blynyddoedd. Ac rydym yn dal i orfod gwneud hynny, dair blynedd ar ddeg yn ddiweddarach! Yn anffodus, ac am ba reswm bynnag, fe benderfynodd ein haelod yn y Cynulliad beidio cefnogi ein brwydr, a hynny er bod yn dyst i ralïau, protestiadau, deisebau a hyd yn oed refferendwm lle’r oedd 99.6% ohonoch wedi datgan eich barn yn gwbl glir. Hynny yw, fe wrthododd gynrychioli ei etholwyr yn y cylch hwn. Yna, o fewn ychydig wythnosau ar ôl cael ei ail-ethol unwaith eto yn etholiad Mai 2016 ar faniffesto Plaid Cymru, fe benderfynodd droi ei gôt ac mae bellach wedi ei benodi yn weinidog yn llywodraeth Carwyn Jones yng Nghaerdydd.

Mewn geiriau eraill, mae etholaeth Dwyfor Meirionnydd yn cael ei chynrychioli bellach gan un sy’n rhoi ei gefnogaeth i’r blaid a ddaeth yn drydydd yn yr etholiad hwnnw!
.................................

Mae’r newydd yn fy nghyrraedd bod ein cyfeillion ni ym mwrdd iechyd y Betsi ar fin penodi is-gadeirydd newydd i’r Bwrdd, i olynu Margaret Hanson, gwraig David Hanson yr aelod seneddol Llafur dros Delyn. Mae’r Betsi yn ein hatgoffa ni’n aml am y broblem fawr sydd ganddyn nhw o recriwtio doctoriaid a nyrsys i ogledd-orllewin Cymru, ond mae’n ymddangos na fu’n broblem o gwbl cael nifer dda i ymgeisio am swydd is-gadeirydd i’r Bwrdd. Tybed, felly, a oedd gan y cyflog rywbeth i’w neud â’r peth? £56,000 y flwyddyn am weithio 13 diwrnod y mis!

Ac yn ôl a ddeallwn, mae’r Betsi hefyd ar fin penodi aelod ‘non-executive’ i’r Bwrdd, i gynrychioli un o’r awdurdodau lleol. Ydi o’n ormod i obeithio mai un o Gyngor Gwynedd a gaiff ei benodi? Ac y bydd hwnnw neu honno yn barod i godi llais dros yr ardal yma am unwaith? Ond dydyn ni ddim yn dal ein gwynt, gyfeillion!         
GVJ
.................................

Gallwch weld hanes yr ymgyrch efo'r dolenni* isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.
(*Ddim i'w gweld ar fersiwn ffôn -dewiswch 'View Web Version' ar y gwaelod)


13.6.17

Stolpia -Dŵr Llyn Manod

Rhan o ysgrif reolaidd Steffan ab Owain

Difyr oedd darllen adroddiad am gael Bwrdd Iechyd Lleol i’r ardal ym mhapur newydd Y Dydd (Mehefin 16, 1876) a’r gohebydd o’r un farn â llawer un arall mai dŵr Llyn Manod oedd y gorau yng nghymdogaeth Ffestiniog.

Llun gyda diolch o wefan Cymdeithas Enweiriawl y Cambrian

Dywed hefyd fod angen Bwrdd o’r fath cyn y gellid symud sawr afiach y tomennau (sbwriel), cabanau moch ac ysgarthion ffosydd heintus. Ychwanega y bydd hi’n ofynnol i’r aelod a benodwyd yn Demlwr Da, yn Rhyddfrydwr trwyadl ac yn meddu ar ddigon o annibyniaeth meddwl ac amgylchiadau i wneud ei ddyletswydd heb ofni gwg, yn ogystal a bod yn Gymro da o ran ei allu i siarad y ddwy iaith, yn ŵr cymwys i ymresymu ac i wrando ar reswm ar unrhyw fater.

Tybed pwy all ddweud wrthym  pwy a gafodd y swydd?
-----------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ebrill 2017. Dilynwch y gyfres efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.