Bwrlwm Y Dref Werdd

Mae 2022 wedi bod yn flwyddyn hynod o brysur gyda sawl prosiect newydd wedi ei sefydlu i gefnogi pobl y gymuned, yn enwedig yn sgîl yr argyfwng costau byw.

 

 

Warden Ynni Cymunedol
Yn swyddfa’r Dref Werdd mae Tanya, ein Warden Ynni Cymunedol. Mae Tanya wedi cael ei chyflogi ers mis Awst 2022. Dyma rhai o ddyletswyddau Tanya:

•    rhoi cyngor a chefnogaeth i drigolion er mwyn lleihau eu defnydd ynni
•    helpu gyda biliau, dyledion a gwneud ceisiadau
•    cyfeirio pobl i gael gratiau ECO4 neu Nyth
•    rhoi mesuriadau arbed ynni fel bylbiau LED a rhoi deunyddiau atal drafftiau i drigolion

Yn ddiweddar mae Tanya wedi cymhwyso fel Aseswr Ynni Domestig Lefel 3. Mae ei swydd hefyd yn parhau ac mae hi nawr yn cynghori trigolion Gwynedd ar effeithiolrwydd cael synwyryddion Carbon Monocsid a hefyd iddynt fod yn ymwybodol o’r peryglon.

Canolfan Galw Mewn
Cofiwch biciad mewn i’n Canolfan Galw Mewn yn 5 Stryd Fawr i weld Rhian neu Marged ar Ddyddiau Llun, Mercher neu Gwener rhwng 10yb a 4yp i gael gwybodaeth a chefnogaeth ar bob math o faterion llesiant. Bydd apwyntiadau ar gael gyda gweithiwr Cyngor Ar Bopeth bob yn ail Ddydd Mercher, rhwng 10yb a 12yp – mae gwneud apwyntiad yn hanfodol. Cysylltwch ar 01766 830082.

HWB: Cefnogi Cymuned
Bu 2022 yn flwyddyn digon prysur yn yr HWB gyda phrosiectau ‘Dod yn ôl at dy Goed’, ‘Cynefin Chymuned i Blant' a ‘Sgwrs’ yn parhau’n llwyddiannus.

Trefnwyd taith dywys i fyny’r Moelwyn Mawr, sesiynau cerddoriaeth, celf a Tai Chi, teithiau natur, meddylgarwch a dysgu am fadarch gwyllt. Cawsom ymweld â’r Ysgwrn a Gweilch Glaslyn, sesiynau dan do yn gwnïo nadroedd atal-drafftiau a chwarae gemau bwrdd, a chawsom ddigonedd o baneidiau yn y coed! 

Mae’r cynllun am ddim, ar agor i unrhyw un, ac yn rhoi cyfle i bobl gymdeithasu, bod yn actif a dysgu sgiliau newydd. Bydd llawer mwy o weithgareddau yn cael eu trefnu eleni. Os oes gennych chi ddiddordeb ymuno, cysylltwch â Non ar 07385 783340 neu non@drefwerdd.cymru

Sesiwn grefftau y Dref Werdd

Bu i 12 o ddisgyblion ysgolion dalgylch Bro Ffestiniog gychwyn cwrs Cynefin a Chymuned i Blant yn ystod gwyliau’r haf. Trefnwyd 6 sesiwn yn ein coedlan dros y gwyliau a sesiynau misol wedyn. 

Hyd yn hyn rydym wedi bod ar daith hanes i Domen y Mur gydag Elfed Wyn ap Elwyn, taith natur Calan Gaeaf yng nghwmni Catrin Roberts a Gai Toms, taith hanes Cwmorthin gyda Pred Hughes, ac wedi bod i lanhau traeth Cricieth a dysgu am fywyd gwyllt yr arfordir gydag Eurig Joniver. 

Mae’r criw yn mwynhau’n arw. Diolch i’r arweinwyr am eu cyfraniad i addysg y bobl ifanc.

Mae gwirfoddolwyr prysur ein cynllun cyfeillio dros y ffôn, Sgwrs, yn parhau i gefnogi eu ffrindiau ffôn. I ddangos ein diolch iddynt, ac i ddathlu dwy flynedd o’r prosiect, trefnwyd te prynhawn iddynt yn Neuadd Goffa Penrhyndeudraeth ym mis Tachwedd. Roedd yn braf i’r rhai oedd yn sgwrsio â’i gilydd allu cyfarfod wyneb i wyneb am y tro cyntaf ar ôl bod yn sgwrsio ar y ffôn am gyfnod hir. Diolch iddyn nhw, maen nhw’n gwneud gwahaniaeth mawr i fywydau’r rhai maent yn eu helpu. Os oes gennych chi ddiddordeb bod yn rhan o’r cynllun, cysylltwch.

Gardd Fywyd Gwyllt Hafan Deg

Gwyddom oll fod natur ar drai, a bywyd gwyllt dan fygythiad. Gan weithio ochr yn ochr â chymuned Bro Ffestiniog, mae’r Dref Werdd wedi ymrwymo i greu, adfer a gwella byd natur ‘ar eich stepen drws’.

Felly, yn dilyn llwyddiant yr Ardd Lysiau Gymunedol yn Hafan Deg, mae prosiect cyffrous newydd ar y gweill sef Gardd Fywyd Gwyllt Gymunedol yn Nhanygrisiau.

Mewn partneriaeth ag Adra a Cadw Cymru’n Daclus, byddwn yn troi darn o dir nad yw’n cael ei ddefnyddio yn hafan i fywyd gwyllt i bawb ei fwynhau. Bydd perllan, wedi'i phlannu â choed ffrwythau treftadaeth Gymreig, coedlan ffrwythau a chnau gwyllt (collen, criafolen, draenen ayyb), gwrychoedd, dôl blodau gwyllt, a 'gardd gors' i annog pob math o fywyd gwyllt. Bydd gwelyau uchel i greu 'gardd synhwyraidd' yn cynnwys perlysiau, ffrwythau meddal, blodau, a bwydydd bwytadwy fel garlleg gwyllt.

Bydd angen gwneud LLAWER o waith! Ond bydd yr ardd hon yn perthyn i’r gymuned gyfan, ac edrychwn ymlaen at groesawu pawb sydd eisiau dod i helpu a dod â’r ardd hon yn fyw!

Am fwy o fanylion, ebostiwch meg@drefwerdd.cymru

Dros fisoedd yr haf bu’r criw amgylcheddol yn brysur yn datblygu pwll bywyd gwyllt ger ein coedlan ddim ymhell o’r dref. Mae pyllau yn hanfodol er mwyn cynnal bywyd gwyllt ac roeddem wedi meddwl y byddai’n rhaid disgwyl am gyfnod cyn gweld llawer yno ond o fewn ychydig fisoedd, rydym wedi gweld llyffant, yn ogystal ag amryw o bryfetach dyfrol. Edrychwn ymlaen at weld bywyd gwyllt yn ffynnu yn y pwll eleni.

Mae Megan Elin, ein Cynorthwyydd Amgylcheddol, wedi cychwyn prosiect ‘Casglu a Chysylltu’, sef ymgyrch i gynnal gweithgareddau casglu sbwriel gan gymdeithasu ag eraill. Mae ambell i sesiwn wedi ei chynnal yn nhraeth Morfa Bychan gyda 12 bag sbwriel wedi eu hel. Os oes gennych ymholiadau am y prosiect yma, cysylltwch â Megan Elin ar meganelin@drefwerdd.cymru
- - - - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Ionawr 2023

Hwb -Sgwrsio ac Adfer

Newyddion o’r HWB Cymunedol

Mi fu'n ddechrau digon rhyfedd i’r flwyddyn newydd gyda’r chyfyngiadau yn ôl mewn grym. Mae’n amser rhwystredig i lawer, ble mae aros adref yn gallu achub bywydau ond ar yr un pryd yn cael effaith negyddol ar yr ysbryd. Mae diffyg gallu gweld teulu, ffrindiau, cymdogion a chyd-weithwyr yn galed a gobeithiwn yn fawr y bydd ein hymdrechion i atal lledaeniad pellach o’r firws y tro hyn yn ddigon i osgoi cyfnod clo arall yn y dyfodol.

HWB - o'r chwith i'r dde- Non, Nina a Lauren

Sgwrs

Er i’r prosiect chwe mis yr oeddem yn ei redeg o fis Gorffennaf 2020 ddod i ben, mae ein cynllun cyfeillio, Sgwrs, yn parhau. Mae’r cynllun yn un gwerthfawr iawn yn sgil yr effeithiau uchod a chroesawn i unrhyw un ymuno fel cyfeilliwr neu fel ffrind. Gall galwad fer wythnosol fod yn gymaint o gysur i rai. Yn ystod y tri mis ers cychwyn y cynllun, gwnaed dros 88 awr o sgwrsio. Hoffwn gymryd y cyfle hwn i ddiolch o waelod calon i’r gwirfoddolwyr sydd eisoes wedi cofrestru ac yn gwneud galwadau cyson. Os hoffech chi ymuno â Sgwrs i dderbyn neu i roi galwad, cysylltwch (manylion isod).

Prosiect Adferiad

Rydym bellach yn gweithio ar ein hail brosiect, sef prosiect adferiad, lle byddwn yn defnyddio natur a’r awyr agored fel ffordd naturiol i leddfu rhywfaint ar broblemau cynyddol yr ydym yn eu gweld, fel iselder, pryder ac unigrwydd. Rydym yn eithriadol o lwcus ym Mro Ffestiniog o gael byw mewn ardal mor hardd gyda digonedd o ddewis o lefydd i fynd i ymlacio a denig oddi wrth bopeth. 

Bydd ein cynllun yn cael ei weithredu ar y cyd â gweddill tîm y Dref Werdd gan geisio cynnwys elfennau o’r Pum Ffordd at Les ym mhob cyswllt, sef:

1.    Cysylltu
2.    Bod yn fywiog
3.    Bod yn sylwgar
4.    Dal ati i ddysgu
5.    Rhoi

Ein nod yw gallu cynnig rhywbeth i bawb o bob oed ac rydym yn awyddus iawn i gael eich syniadau chi ar gyfer unrhyw weithgareddau. Ffoniwch neu e-bostiwch (manylion isod).

Rydym hefyd yn gwneud apêl am bobl yn y gymuned fyddai’n hapus i rannu eu sgiliau ag eraill - rydym yn ymwybodol fod ein bro yn llawn o bobl wybodus a thalentog ac yn ystod y cyfnod anodd yma, byddai’n wych pe bai rhai ohonoch yn hapus i wneud sesiynau rhannu sgiliau byr ar-lein, gyda’n cefnogaeth ni wrth gwrs. Gall hyn olygu rhannu straeon am yr ardal, rhannu sgiliau celf a chrefft, unrhyw beth a dweud y gwir!

Cynllun Digidol

Mae ein cynllun digidol hefyd yn parhau felly os nad oes gennych chi declyn ac yr hoffech gael cymorth i fynd ar-lein, cysylltwch.

Os oes gennych ddiddordeb bod yn rhan mewn unrhyw ffordd, cysylltwch â Non ar 07385 783340 neu non@drefwerdd.cymru.
 

Cynllun Gweithredu Amgylcheddol Lleol

Mae bron i ddwy flynedd wedi mynd heibio ers i Gyngor Gwynedd ddatgan argyfwng hinsawdd. Mae cynghorau wedi ymrwymo i weithredu er mwyn gostwng eu hallyriadau carbon ac i weithio gyda phartneriaid a chymunedau i daclo’r effaith y mae newid hinsawdd yn ei gael ar ardaloedd lleol. 

Mae’r Dref Werdd am gychwyn gweithio ar Gynllun Gweithredu Amgylcheddol Leol i gael deall beth sy’n bwysig i bobl Bro Ffestiniog a sut i fynd ati i wneud gwahaniaeth. 

 

Os hoffech chi fod yn rhan, cysylltwch â Nina ar 07950 414401 neu e-bostiwch nina@drefwerdd.cymru. Mae croeso i bawb fod yn rhan.
-------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2021

Diweddariad o'r Dref Werdd

Meg yn yr afon

Ni fyddwn yn synnu pe bai chi'n meddwl bod pethau wedi bod ychydig yn dawel ar ochr amgylcheddol Y Dref Werdd yn ystod y misoedd diwethaf.....dim gweithgareddau, dim diwrnodiau gwirfoddoli, dim prosiectau gyda’r ysgolion!   Ar ddiwedd mis Mawrth roedd fy nghalendr prysur yn wag mwya’ sydyn, a rhois i fy rhaw a’r lli’ gadwyn i lawr er mwyn helpu’r tîm gydag anghenion uniongyrchol ein cymuned, ac yr oedd yn fraint cael gwneud.   Erbyn mis Gorffennaf roeddwn i’n falch iawn o gael rhoi’r 'waders' ymlaen unwaith eto, a bod i fyny at fy nghanol yn Afon Bowydd yn trin llysiau’r dial, a dyna lle fues i tan Hydref!

Mae prosiectau a gafodd eu gohirio bellach yn ail-ddechrau o'r diwedd;  mis diwethaf dechreuodd yr adnoddau i'r ardd bywyd gwyllt o flaen y Ganolfan Gymdeithasol gyrraedd - mae'n debyg eich bod wedi sylwi ar y gwelyau uchel newydd (i'w plannu â pherlysiau), y darn o dywarchen blodau gwyllt, a'r coed ffrwythau sy'n mynd i mewn.  Bydd hwn yn rhywle i bawb fwynhau, lle gallwn (yn y pen draw!) drefnu gweithgareddau grŵp, fel garddio, dysgu am fywyd gwyllt a sut i ofalu amdano.

Dangoswyd ychydig o gariad a sylw i hen selerydd 5 Stryd Fawr a, diolch i ymdrechion Hefin Hamer, mae gennym bellach weithdy newydd, storfa logs, ystafell sychu a storfa (felly os nad ydw i yn yr afon neu'n plannu yn rhywle, dyna lle fyddai’n cuddio!). 

Byddai ein gwirfoddolwyr ymroddedig wrth gwrs wedi helpu gyda'r holl waith hwn fel arfer, ond gyda'r canllawiau a'r rheolau Cofid sy'n newid yn barhaus ynghylch cwrdd â phobl eraill, yn anffodus bu'n anodd trefnu unrhyw weithgareddau grŵp i'n gwirfoddolwyr.  Yn eu habsenoldeb profodd fy nghydweithwyr unwaith eto pa mor hyblyg ydyn nhw, gan eu bod nhw'n gallu mynd o lenwi ffurflenni, i lenwi sgip i lenwi gwelyau pridd yn hawdd!

Be Nesaf?
Gan fynd o un rhywogaeth ymledol i un arall, dyma'r adeg o'r flwyddyn pan fyddwn yn hogi'r llifiau cadwyn i fynd i'r afael â phla Rhododendron unwaith eto. Mae hwn yn waith awyr agored corfforol ac yn llawer haws gyda mwy o help - felly os ydych chi am fynd allan o'r tŷ, cwrdd â phobl eraill (yn ddiogel!) a chyfrannu at waith cadwraeth werthfawr yna cysylltwch â ni. Byddwn yn cadw niferoedd y grwpiau yn isel, yn unol â chanllawiau'r llywodraeth, felly bydd angen i chi gofrestru ymlaen llaw yn hytrach na dim ond troi fyny ar y diwrnod.

Cawsom ein siomi’n arw o fethu â gallu darparu hwyl a gemau yn y goedwig hanner tymor a Chalan Gaeaf i deuluoedd. OND, byddwn yn plannu llawer mwy o goed eto, yn ogystal â pherllan gymunedol, felly peidiwch â phoeni - bydd digon o gyfleoedd i gael eich dwylo'n fwdlyd yn fuan iawn!

Perllan Gymunedol – be’ ‘di hynny?!
Mae perllan gymunedol yn ofod ar gyfer tyfu coed ffrwythau er budd y gymuned gyfan. Bydd y ffrwythau a gynaeafir neu unrhyw gynnyrch a wneir ohono yn cael ei rannu gyda'r gymuned. Gall bawb gymryd rhan o'r dechrau - o blannu coed, gofalu am y coed a'u tocio, cynaeafu'r ffrwythau a gwneud cynnyrch. 

Ar y cyd gyda’r Cyngor Tref, rydym wedi nodi darn o dir fydd yn ddelfrydol ar gyfer y prosiect hwn, a thros yr wythnosau nesaf byddem yn dechrau paratoi’r tir, ac wedyn bydd y plannu yn cychwyn! Bydd diwrnodau plannu yn cael eu hysbysebu o flaen llaw, ac oherwydd cyfyngiadau Covid bydd angen i ni gyfyngu ar nifer y bobl sy'n gweithio gyda'i gilydd ar un adeg, ond bydd digon o gyfleoedd i gymryd rhan! Eich perllan gymunedol CHI fydd hwn, felly cysylltwch â'ch syniadau, cwestiynau neu awgrymiadau.

*  *  *  *  *

Y Siop Werdd
Mae’r Dref Werdd wedi penodi Tanwen Roberts fel rheolwr y siop. Ers iddi gychwyn, gweithiodd Tanwen yn gwbl ddi-flino i gael popeth yn barod gyda chefnogaeth gweddill tîm y Dref Werdd, ac fe agorwyd drysau'r siop ers ychydig wythnosau bellach.

Menter gwbl newydd i’r Dref Werdd yw’r Siop Werdd;  menter fydd yn galluogi trigolion yr ardal a thu hwnt i brynu faint bynnag o gynnyrch maent yn gallu fforddio ac angen. Mae cyflenwad eang o fwydydd sych a ffres, a’r rhan fwyaf gan gynhyrchwyr lleol. Mae yno gigoedd amrywiol; llysiau a ffrwythau; a llefrith. Mae llawer iawn o fwydydd sych ar werth hefyd, yn cynnwys pasta, reis, siwgr, pob math o flawd a pherlysiau. Yn ogystal, bydd gwahanol gynnyrch glanhau ar gael yno hefyd.

Tanwen yn y siop

I gyd-fynd ag egwyddorion Y Dref Werdd, ni fydd y Siop Werdd yn defnyddio unrhyw blastigion gyda chwsmeriaid, mae’n ofynnol i bobl ddod a chynhwysyddion neu fagiau aml ddefnydd eu hunain i siopa, a bydd hyn yn chwarae rhan bwysig yn ein hymdrechion i warchod yr amgylchedd leol. Byddwch yn gallu prynu poteli llefrith eich hunain a dod a nhw yn ôl bob tro a’u hail-lenwi o’r peiriant. Yr un syniad sydd gyda’r cynnyrch glanhau, ble fyddwn yn annog cwsmeriaid i ail ddefnyddio poteli shampŵ neu hylif golchi llestri, byddwch hyd yn oed yn gallu prynu brwsh dannedd di-blastig a mygydau aml-ddefnydd, sydd wedi dod yn ran o fywyd pawb erbyn heddiw.

Dywedodd Gwydion ap Wynn, rheolwr prosiect y Dref Werdd, “Daeth syniad y siop mewn sgwrs gyda chydweithiwr tua dwy flynedd yn ôl, rhywbeth gwbl newydd i’r Dref Werdd, ond gyda ‘chydig o frwfrydedd a gwaith caled, rydan ni’n croesawu cwsmeriaid o’r diwedd. Rydan wedi cael sawl grant i wireddu ein syniad ac mae’n bwysig i ni gydnabod hynny a diolch i’r Gronfa Gymunedol, Arloesi Gwynedd Wledig a Chyngor Gwynedd gyda’u cymorth i fusnesau fentro gyda’r gronfa Arfor. Rydan hefyd wedi derbyn cefnogaeth gan yr archfarchnadoedd lleol, Co-op a Tesco.”

Rhan arall hynod bwysig o’r siop fydd yr oergell gymunedol. Byddwn yn derbyn bwydydd dros ben o archfarchnadoedd lleol, ac yna yn cynnig y bwyd i unrhyw un yn y gymuned, am ddim. Unwaith eto yn chwarae rhan yn ein gwaith amgylcheddol, drwy osgoi gyrru bwyd sy’n gwbl fwytadwy, i safleoedd tirlenwi. Bydd y cynllun yma yn mynd law yn law gyda’r banc bwyd.
Os hoffech fwy o wybodaeth am y siop, cysylltwch gyda Tanwen ar 01766 830 750 neu ebostiwch tanwen@drefwerdd.cymru neu ewch draw i weld y wefan newydd– www.ysiopwerdd.cymru

*  *  *  *  *

Newyddion o’r HWB: Cefnogi Cymuned
Wel,  mae’r amser wedi hedfan ers i ni gychwyn y prosiect hwn ym mis Gorffennaf! Fel y gwyddoch mae’n debyg, prosiect chwe mis wedi ei ariannu gan Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru i ymateb i effeithiau COVID-19 ar holl gymunedau Bro Ffestiniog (Ffestiniog, Dolwyddelan a Phenrhyndeudraeth) a’r cylch yw hwn. Felly mewn ystyr, rydym wedi bod yn gweithio i wneud pethau’n well i boblogaeth o 16,000 dros ardal o 50 milltir sgwâr.

Yn ystod y cyfnod yma, rydym wedi sefydlu sawl elfen i’r prosiect, yn cynnwys:
     • Creu bas data o wirfoddolwyr cymunedol sy’n ymateb i anghenion trigolion sy’n hunan ynysu drwy
helpu gyda siopa, casglu presgripsiynau, garddio a cherdded cŵn, ymysg pethau eraill.
     • Creu cynllun cyfeillio dros y ffôn, sef “Sgwrs”, mewn ymateb i’r unigrwydd y mae aelodau’r gymuned wedi ei deimlo yn ystod y flwyddyn anarferol yma. Mae hwn yn gynllun gwerthfawr sy’n mynd i’r afael â phroblem enfawr ac yn gwella iechyd meddwl buddiolwyr.
     • Gweinyddu grantiau bychan i fudiadau lleol i redeg prosiectau sy’n ymateb i anghenion y gymuned yng ngwyneb y pandemig.

Yn ogystal, mae sawl un wedi cael budd o'n cynllun digidol, llawer wedi derbyn cyfeiriadau i wasanaethau eraill, wedi derbyn mygydau aml defnyddiol am ddim neu wedi derbyn cefnogaeth ychwanegol mewn un ffordd neu’r llall.

Mae cyfanswm o 65 o bobl wedi elwa o’r prosiect hyd yn hyn, a’r rhif hwn yn tyfu yn ddyddiol. Mae
gennym 166 o wirfoddolwyr wedi cofrestru ar gyfer gwneud gwahanol weithgareddau. Ac mae 236 o
ymgysylltiadau wedi eu gweithredu yn ystod y pum mis diwethaf.
Rydym yn ddiolchgar a balch iawn o’r holl bobl sydd wedi gwirfoddoli gyda’r prosiect yn y misoedd diwethaf ac rydym yn gobeithio parhau i allu helpu yn ein cymunedau yn y dyfodol.

Ein cynlluniau ar gyfer y dyfodol
Rydym yn gobeithio parhau i gynnig gwasanaeth ‘Sgwrs’ ymhell i’r dyfodol gyda’r gobaith o ddatblygu’r cynllun i fod yn wasanaeth cyfeillio wyneb i wyneb yn ogystal â sgwrs ffôn wythnosol.

Ein gobaith hefyd fydd defnyddio’r cyfoeth naturiol sydd ganddom yn ein hardal i dreulio amser gyda phobl yn yr awyr agored, i wella iechyd meddwl a chyfleoedd. Rydym hefyd yn gobeithio cynnal sesiynau amgylcheddol er lles plant a phobl ifanc gyda chyfleon i ddysgu am natur a derbyn profiadau newydd.
Os hoffech roi eich barn am y prosiect neu ddod yn wirfoddolwr neu fuddiolwr, cysylltwch â ni.
Non, nina a Lauren 07385 783340 hwb@drefwerdd.cymru
----------------------

Addasiad o dair erthygl a ymddangosodd yn rhifyn Rhagfyr 2020

Roedd Y Dref Werdd yn un o noddwyr y rhifyn, a hoffai pwyllgor Llafar Bro ddiolch o galon iddynt am eu cymwynas.

Y Dref Werdd yn Cyflwyno Prosiect Sgwrs

Rydym wedi bod yn brysur iawn yn yr Hwb Cymunedol dros y misoedd diwethaf yn siarad â phobl yn ein cymunedau er mwyn adnabod yr heriau sydd wedi eu hwynebu drwy gyfnod y pandemig. Un o’r pethau mwyaf trawiadol y gwnaethom ganfod oedd yr holl unigolion sydd wedi bod yn teimlo’n unig ac ynysig dros y cyfnod, ac yn parhau i deimlo fel yma. Felly, rydym wedi bod wrthi’n sefydlu cynllun cyfeillio newydd dros y ffôn er mwyn ymateb i’r her hon ac yn gobeithio y gwelwn bywyd yn gwella rhywfaint i lawer un.
 

Rydym yn chwilio am Gyfeillwyr caredig fydd yn rhoi galwad ffôn am hyd at un awr bob wythnos i Ffrind er mwyn cael sgwrs gyfeillgar a chodi calon. Dyma rai o’r manteision y gall cefnogaeth gyfeillio ei roi- 

• Gostwng iselder
• Cynyddu sgiliau cymdeithasol
• Gostwng arwahanrwydd cymdeithasol
• Cynyddu hunan reolaeth
• Cynyddu hunan-barch a hyder
• Gostwng y risg o fod yn fregus a chael camdriniaeth
• Codi ymdeimlad o bwrpas  

Felly, fel y gwelwch, mae llawer iawn o fudd i’w gael o’r cynllun i Ffrindiau ond yn ogystal, gall Cyfeillwyr gael budd mawr drwy fod yn rhan hefyd, drwy werthfawrogi eu bod yn helpu eraill, gan dderbyn cefnogaeth a phrofiad, i fod yn rhan o gymuned, i wneud rhywbeth newydd ac i wneud rhywbeth gwerthfawr i eraill. Byddwn yn diogelu pawb drwy roi Cyfeillwyr newydd drwy wiriadau’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) ac yn ei arfogi â phecyn hyfforddiant ac adnoddau ar gynnal sgyrsiau iach a buddiol. 

Os oes gennych ddiddordeb bod yn rhan o gynllun Sgwrs, mi fyddwn yn falch iawn o glywed gennych.
Yn yr un modd - os ydych chi’n adnabod rhywun fyddai’n gallu elwa o gynllun Sgwrs, gadewch i ni wybod ac mi wnawn fynd ati i drefnu galwad cyson i godi eu hwyliau. 

Cysylltwch â:
Non Roberts, Cydlynydd Gwirfoddolwyr Cymunedol
Rhif ffôn - 07385 783340
E-bost - non[AT]drefwerdd.cymru

Facebook - @HwbCefnogiCymuned
Twitter - @hwb_cymunedol

----------------------------------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 2020

Edrych ‘nôl ac edrych ‘mlaen

Be’ yda’ chi’n gofio am 1975? Os dwi’n onest, tydw i’n cofio fawr ddim! Saith oed oeddwn i, ond mae albym gadwodd fy rhieni yn nodi fy mod yn nosbarth 2 (‘standard tŵ’) Ysgol y Bechgyn, Maenofferen, ac wedi cyrraedd union 4 troedfedd o daldra! Mae’n debyg fod gen’ i ddannedd sâl ar y naw, ac mi ges i gyfres o 6 pigiad at asthma... Mae’n amlwg mae ddim isio cofio ydw i!

Yng Nghymru, roedd Gerallt Lloyd Owen wedi ennill cadair Steddfod Cricieth, T.Llew Jones wedi cyhoeddi ‘Tân ar y Comin’ ac Edward H. Dafis wedi rhyddhau eu hail albym ‘Ffordd Newydd Eingl-Americanaidd Grêt o Fyw’. Y flwyddyn honno hefyd, pleidleisiodd pobl Prydain mewn reffarendwm yn llethol o blaid aros yn y Farchnad Gyffredin Ewropeaidd; daeth Pol Pot a’r gyfundrefn greulon Khmer Rouge i rym yng Nghambodia; a bu farw’r unben Franco yn Sbaen.
 

Roedd yna fwrlwm yng Nghymru ganol y saithdegau hefyd, gyda  sefydlu nifer o bapurau bro, ac ar frig y don honno, cyhoeddwyd Llafar Bro am y tro cyntaf erioed ym mis Hydref 1975. Efo rhifyn Rhagfyr 2020, mae papur misol Bro Ffestiniog wedi cyrraedd carreg filltir nodedig iawn.
 

Roedden ni’n benderfynol o nodi’r llwyddiant yma mewn ffordd uchelgeisiol, a dyna pam ein bod wedi dosbarthu copi am ddim i bob cartref yn y fro. Gwnaed hyn yn bosib gan gyfraniadau hael gan Gwmni Bro Ffestiniog a’r Dref Werdd, a grant Hwb Cymunedol  ar gyfer ymateb i effeithiau Covid. Mi fyddai wedi bod yn amhosib dosbarthu’r papurau i dair mil a hanner o dai, heb ymdrech anghygoel staff y Dref Werdd fu’n cydlynnu criw brwd o wirfoddolwyr sydd wedi rhoi eu hamser i’r cynllun.
 

Mae llawer o bethau’r saithdegau wedi diflannu (mae gen’ i ddannedd go lew rwan, diolch am holi) neu wedi mynd yn angof, ond mae Llafar Bro yma o hyd. Gobeithio y cytunwch fod ein papur cymunedol  yn edrych yn well wrth fynd yn hŷn, a’i fod yn parhau i ddarparu erthyglau diddorol a newyddion o bwys i bobol wych Bro Ffestiniog!
 

Diolch enfawr i’r gwirfoddolwyr sydd wedi dod a Llafar Bro i’r byd 500 o weithiau ers 1975, a diolch hefyd –ymlaen llaw- i’r gwirfoddolwyr ddaw a’r 500 nesa’ atom. Pwy a ŵyr nad oes yn eich tŷ chi, blentyn neu berson ifanc, sydd a’i fryd ar ddim byd ond y ffôn symudol a ffilmiau TicToc heddiw, ond a fydd efallai, yn y dyfodol yn sgwennu darn fel hwn ar gyfer y milfed rhifyn!  

 

Mwynhewch Llafar Bro am ddim y mis yma, ond cofiwch os medrwch, gyfeillion, brynu rhifyn Ionawr a phob mis wedyn,  a gyrru newyddion a lluniau i mewn trwy’r flwyddyn hefyd, er mwyn cyfrannu at ddyfodol eich papur bro chi. 

Diolch bawb.
Paul, cadeirydd Cymdeithas Llafar Bro.
 

(Gyda llaw, mi fydd ychydig gopïau ar gael yn y siopau os hoffech brynu ail gopi, ac os gwyddoch am dyddyn diarffordd neu rywun sydd heb dderbyn eu copi nhw, cynghorwch nhw i gysylltu â ni cyn gynted â phosib.)
----------------------

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Rhagfyr 2020

Dosbarthu rhifyn 500

 Roedd lojistigs y peth yn anferth: danfon 3500 copi o Llafar Bro i bob tŷ yng nghôd post LL41..!

Ond doedd y dasg ddim yn dychryn criw diwyd Hwb Cymuned a'r Dref Werdd. Aed ati i drefnu myrdd o wirfoddolwyr a rhannu tri phlwyf Bro Ffestiniog yn strydoedd a stadau, ardaloedd ac anheddau. 

Am y tro cyntaf erioed daeth Llafar Bro o'r wasg yn Llanrwst i Stiniog mewn cerbyd trydan, a chymaint oedd pwysau'r 32 bocs, roedd Gwydion yn poeni wrth weld lefel y batri'n suddo'n gyflym iawn ar ei ffordd i fyny'r Crimea. Trwy lwc roedd digon ar ôl i'w gludo dros y top ac i lawr yn saff pen yma!

 

Ar fore dydd Iau, roedd criw rhaglen Heno, S4C yn swyddfa'r Dref Werdd i ddal y cyfri a'r dosbarthu ar gamera, cyn i bobol orau'r byd -pobol Bro Ffestiniog- fynd efo pecynnau o Llafar Bro i'w rhoi trwy ddrysau pawb. 20 i fan hyn, 100 i fan draw, fesul dipyn, nes i'r newyddion gyrraedd ar y grŵp watsapp nos Wener fod pob man wedi ei wneud.

 

Ymdrech anhygoel gan griw arbennig. Diolch o galon i bob un.

Mae'n anochel efallai bod ambell dŷ wedi cael dau rifyn ac ambell un arall heb gael yr un o bosib. Os nad ydych wedi derbyn copi, gadewch i ni wybod, ac mi drefnwn ni rywbeth efo chi!

Os hoffech, gallwch lawrlwytho copi pdf o wefan Bro360. Cofiwch annog eich teulu a'ch ffrindiau ym mhedwar ban y byd y gallen nhwythau lawr-lwytho'r rhifyn am ddim hefyd.

Mae'r gwaith o gyhoeddi rhifyn 500 Llafar Bro wedi golygu llawer iawn o chwys a llafur cariad, gwirfoddol, ac mae o wedi dangos eto mor arbennig ydi ysbryd cymunedol Bro Ffestiniog! 

Mae wedi golygu costau ychwanegol hefyd wrth reswm i argraffu pedair gwaith yn fwy o gopiau na'r arfer- a'u rhoi nhw am ddim! Felly hoffai Llafar Bro ddiolch eto i Hwb Cymuned am y grant covid, ac i'r Dref Werdd a Chwmni Bro Ffestiniog am y gefnogaeth ariannol hael; yn ogystal â chymorth ymarferol amhrisiadwy y dair fenter.

 

Cofiwch, os ydych awydd dosbarthu Llafar Bro bob mis i'r rhai sy'n ei brynu yn eich stryd chi (nid pob tŷ!) -cysylltwch os gwelwch yn dda.

Mae Yr Odyn, papur Dyffryn Conwy, a Llafar Bro papur ardal Blaenau Ffestiniog a Thrawsfynydd, wedi cyrraedd 500 o rifynnau, a dyma rai o'r bobl sydd wedi bod yn gyfrifol am lwyddiant y ddau bapur!🗞️ pic.twitter.com/ezvUsx3fXF

— Heno 🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 (@HenoS4C) December 14, 2020

 

Geirau: Paul W

Lluniau: Y Dref Werdd/Hwb Cymunedol

Logo: Dime Elenov

- - - - - -

DATHLU 500

Y Dref Werdd yn cyflwyno prosiect Sgwrs...

Erthygl arbennig i'r we, gan Non Roberts

Rydym wedi bod yn brysur iawn yn yr Hwb Cymunedol dros y misoedd diwethaf yn siarad â phobl ein cymunedau er mwyn adnabod yr heriau sydd wedi eu hwynebu drwy gyfnod y pandemig.
Un o’r pethau mwyaf trawiadol y gwnaethom ganfod yn hyn, oedd yr holl unigolion sydd wedi bod yn teimlo’n unig ac ynysig dros y cyfnod, ac yn parhau i deimlo fel yma.
 

Felly, rydym wedi bod wrthi’n sefydlu cynllun newydd cyfeillio dros y ffôn er mwyn ymateb i’r her hon ac yn gobeithio y gwelwn fywyd yn gwella rhywfaint i lawer un.
Rydym yn chwilio am Gyfeillwyr caredig fydd yn rhoi galwad ffôn bob wythnos am hyd at un awr i Ffrind er mwyn cael sgwrs gyfeillgar a chodi calon.
 

Dyma rai o’r manteision y gall cefnogaeth gyfeillio ei roi i ffrindiau -

•    Lleihau iselder
•    Cynyddu sgiliau cymdeithasol
•    Gostwng arwahanrwydd cymdeithasol
•    Cynyddu hunan reolaeth
•    Cynyddu hunan-barch a hyder
•    Gostwng y risg o fod yn fregus a chael camdriniaeth
•    Codi ymdeimlad o bwrpas

Felly fel y gwelwch, mae llawer iawn o fudd i’w gael o’r cynllun i Ffrindiau ond yn ogystal, gall Cyfeillwyr gael budd mawr drwy fod yn rhan hefyd a drwy wybod eu bod yn helpu eraill, gan dderbyn cefnogaeth a phrofiad, i fod yn rhan o gymuned, i wneud rhywbeth newydd ac i wneud rhywbeth gwerthfawr i eraill.
 

Byddwn yn diogelu pawb drwy roi Cyfeillwyr newydd drwy wiriadau’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) ac yn ei arfogi â phecyn hyfforddiant ac adnoddau ar gynnal sgyrsiau iach a buddiol.
Os oes ganddoch ddiddordeb bod yn rhan o gynllun Sgwrs, mi fyddwn yn falch iawn o glywed gennych drwy’r dulliau isod.
Yn yr un modd - os ydych chi’n adnabod rhywun fyddai’n gallu elwa o gynllun Sgwrs, gadewch i ni wybod ac mi wnawn fynd ati i drefnu galwad cyson i godi eu hwyliau.
 

Cysylltwch â:
Non Roberts, Cydlynydd Gwirfoddolwyr Cymunedol
Rhif ffôn - 07385 783340
E-bost - non@drefwerdd.cymru

Dilynwch ar:

Facebook - @HwbCefnogiCymuned
Twitter - @hwb_cymunedol

Datblygiadau'r Dref Werdd

Erthygl gan Gwydion ap Wynn 

Mae’n bleser cael cyhoeddi’r staff newydd sydd wedi ymuno efo’r tîm yn ystod yr haf.

Mae Non Roberts, sydd wedi gweithio i’r Dref Werdd am gyfnod o’r blaen, wedi ei phenodi fel Cydlynydd Gwirfoddolwyr i ardal Bro Ffestiniog a Dolwyddelan. Mae Non yn ail ymuno â’r tîm yn dilyn cyfnod o weithio yn Ysgol Bro Hedd Wyn, croeso ‘nôl Non!

Rydym hefyd wedi penodi Lauren Hill o Lanfrothen fel ein Cydlynydd Gwirfoddolwyr i ardal Penrhyndeudraeth a’r cylch. Mae Lauren yn ymuno gyda ni o’i swydd diweddar gyda’r ddeintyddfa ym Mhenrhyn ac wedi gweithio dramor am gyfnod fel rheolwr yn ardal Chamonix yn Ffrainc ac hefyd yn fwy diweddar, wedi sefydlu busnes ei hun fel hyfforddwr ‘pilates’.

Bydd Nina Bentley hefyd yn ymuno gyda ni fel Gweithiwr Ymgysylltu Cymunedol rhan amser. Mae Nina eisioes wedi gwirfoddoli ei hamser i’r Dref Werdd wrth gasglu llawer iawn o sbwriel o amgylch Blaenau a Thanygrisiau ac wedi sefydlu’r grŵp Balchder Bro gyda chefnogaeth y Dref Werdd. Wedi symud i’r ardal, mae Nina wedi dysgu siarad Cymraeg ac yn frwdfrydig am yr iaith cymaint ag y mae gyda gwaith amgylcheddol y fro.

Rôl y tair ohonynt fydd i recriwtio a chyd-weithio gyda gwirfoddolwyr er mwyn sicrhau cefnogaeth i unigolion a theuluoedd sydd yn fregus neu yn hunan ynysu trwy ddatblygu sawl prosiect, a fydd yn cynnwys cynllun cyfeillio dros y ffôn i bobl sydd efallai yn unig, datblygu prosiect benthyca tabledi digidol i’r sawl sydd ddim fel arfer yn defnyddio technoleg, cefnogi banc bwyd y Blaenau a sefydlu un newydd ym Mhenrhyndeudraeth a llawer iawn mwy.

Gallwch gysylltu gydag unrhyw un ohonynt ar y cyfeiriadau isod:

non@drefwerdd.cymru
lauren@drefwerdd.cymru
nina@drefwerdd.cymru

 

 Ffilm fer am dîm y Dref Werdd, gan BroCast Ffestiniog

Y pedwerydd person rydan wedi penodi ydi Tanwen Roberts. Bydd llawer iawn ohonoch yn adnabod Tanwen ers ei hamser yn gweithio yng nghaffi Antur Stiniog, a rydan ni wedi ei phenodi i reoli ein menter newydd, sef siop di-wastraff a fydd yn cael ei lleoli yn Stryd yr Eglwys. Enw’r siop fydd Y Siop Werdd a bwriad y fenter yma ydi i werthu cynnyrch am brisiau rhesymol, ond hefyd i bobl allu prynu hynny y maent yn gallu fforddio. Bydd y siop hefyd yn cyd-weithio’n agos gyda’r banc bwyd, yn ogystal a’r holl fentrau eraill sydd eisioes yn gweithio yn yr ardal.

Y gobaith yw bydd y siop yn agor ei drysau o fewn 2-3 mis unwaith bydd y gwaith o’i gosod fyny yn cael ei wneud. Os hoffech chi wybod mwy am y fenter, gallwch gysylltu efo Tanwen ar ei chyfeiriad ebost 

tanwen@drefwerdd.cymru

--------------------------------
Addasiad o erthygl a ymddangosodd yn rhifyn Gorffennaf/Awst 2020