'Rybish’ o Dwrnament

Dw i wrth fy modd efo'r gwanwyn, credaf mae'r tymor yma ydi fy hoff amser o'r flwyddyn. Mae'r wyrth o natur yn deor a dod i fywyd yn ddibynadwy ac i weld yn glir, hyd yn oed ym mhob cornel o'n trefi a'n pentrefi wedi'u palmantu. Pob gardd, pob ymyl ffordd, pob lle tyfu a phob fferm.

Ond mae rhywbeth arall yn tynnu sylw o’r cennin pedr a blodau gwyllt yr adeg yma o'r flwyddyn hefyd. Sbwriel. Dros flynyddoedd mae poteli wedi'u taflu tu allan i'r dafarn, diodydd chwaraeon ger ein caeau, sbwriel cartref wedi'i chwythu ar y strydoedd. 

Pryd dwi’n ymweld â’r ysgolion i siarad am weithredu hinsawdd lleol, mae’n syndod bob tro pa mor aml y mae pobl ifanc yn siarad am sbwriel llygredd plastig. Sy'n dangos bod gobeithion a gweledigaeth pobl ifanc i’w dyfodol da yn cynnwys mannau gwyrddach, di-sbwriel, yn llawn anifeiliaid gwyllt.

Beth sydd yn taro fi ydi pa mor lwcus ydan ni i gael mannau gwyrdd a natur a bioamrywiaeth yma yn y fro a bod angen ei achub ar gyfer ein amgylchfyd. 

Felly gyda hynny dan sylw penderfynwyd cynnal y twrnament mwyaf rybish... h.y cystadleuaeth i gasglu y mwyaf o sbwriel fel diweddglo i weithgareddau GwanwynGwyrddni yma ym Mro Ffestiniog. 

Gwahoddwyd timau chwaraeon a mentrau a chymdeithasau lleol i gystadlu i gasglu'r nifer fwyaf o fagiau o sbwriel posibl, o unrhyw le yn y dref, gyda dyddiad ac amser cau o ddydd Sul 19eg Ebrill. A chyda’r cyfle i ennill £100 a roddwyd i’r digwyddiad gan Antur Stiniog, roedden ni’n barod am dwrnamaint ffab. 

Medd Paul, un o gyfarwyddwyr gwirfoddol Antur Stiniog: 

"Mae'n bleser gan Antur Stiniog gyfrannu at yr ymgyrch werthfawr yma i gasglu sbwriel yn lleol. Mae amgylchedd ein cymuned yn bwysig iawn i'r cwmni ac mae pawb sy'n bwcio diwrnod o feicio ar lethrau Cribau a Llechwedd yn medru rhoi punt neu ddwy arall os hoffent, at waith amgylcheddol yn ein bro. Mae hyn wedi cynnwys plannu coed a noddi blychau nythu gwenoliaid duon er enghraifft, ond mae'n hyfryd cael cyfrannu at y gystadleuaeth hwyliog yma i gasglu sbwriel hefyd."

Y clwb rygbi oedd yr enillwyr a nhw dderbyniodd £100 gan Antur Stiniog a gyfrannodd y wobr yn garedig.

 

Gyda’n gilydd casglwyd dros 100 o fagiau gyda’r tîm buddigol yn casglu 34 o fagiau! Mae'r cannoedd o bobl a gymrodd ran wedi rhoi rhywbeth anhygoel yn ôl i'r dref hon o’u hamser a’u hymdrech. Ac mae hefyd yn ein hatgoffa, o'r holl weithredoedd bach y daw a newid mawr. O fan hyn, gallwn ofyn am fwy o finiau wedi'u gosod yn strategol, gwneud ychydig o gasglu yn fwy rheolaidd, lansio ymgyrch i leihau baw cŵn a ... chynnal y twrnamaint eto gyda mwy o dimau, mwy o lefydd a mwy o fagiau.

Gallwn ni i gyd gael ychydig mwy o obaith, a gwybod bod gennym ni’r pŵer i wneud gwahaniaeth, gan ddechrau yma wrth ein traed. Os ydych chi eisau bod yn rhan o fwy o weithredoedd newid hinsawdd gymunedol cysylltwch â Nina GwyrddNi ar FaceBook, neu anfonwch  neges at 07950 414 401. 

NB 

- - - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mai 2026

 

Ysgolion Creadigol GwyrddNi

Fel rhan o gynlluniau Gwanwyn GwyrddNi, mae Ysgolion Creadigol GwyrddNi wedi bod yn cefnogi pobl ifanc ym Mlaenau Ffestiniog i gyfathrebu’n greadigol am newid hinsawdd. Wedi llwyth o waith cyffrous, mae rownd un o’r prosiect wedi dod i ben, ac mae un peth yn enwedig wedi dod o’r prosiect. Mae pobl ifanc ar draws 5 o ardaloedd GwyrddNi wedi dewis creu pethau gwahanol – ac mae LOTOBOT wedi ymddangos ym Mro Stiniog! 

Peidiwch a phoeni os nad yw’r enw LotoBot yn golygu unrhyw beth i chi, dyma Agi o Ysgol y Moelwyn i esbonio:

“LotoBot yw ein cynrychiolydd ar gyfer newid hinsawdd ym Mro Ffestiniog. Fe’i gynlluniwyd gennym ni i gynrychioli popeth yn ein hardal leol, a dyna pam mae LotoBot yn edrych fel hyn”

Mae’r broses o gymryd rhan wedi bod yn bwysig i bobl ifanc Ysgol y Moelwyn, sydd yn teimlo fel eu bod nhw ddim yn cael eu clywed ar faterion newid hinsawdd. 

Fe soniodd Gethin, disgybl yn y Moelwyn pam ei fod o’n gweld hi’n bwysig gweithredu: 

“Mae’n bwysig i weithredu ar newid hinsawdd oherwydd bod hi’n broblem enfawr a bysa pobl yn gallu gwneud rhywbeth i helpu trwy wneud y pethau bychain”

Mae’r prosiect hwn wedi ysbrydoli staff GwyrddNi ac Ysgol y Moelwyn, sydd wedi rhoi’r cyfle i adael i’r bobl ifanc redeg yn wyllt a’u syniadau. Dywedodd Ed Roberts (Athro Daearyddiaeth Ysgol y Moelwyn):

“Rydym yn hynod o ddiolchgar i GwyrddNi am gyd-weithio efo’r ysgol. Mae’r prosiect efo Buddug Roberts wedi bod yn fuddiol ofnadwy i’r plant sydd wedi cymryd rhan, gan eu bod nhw wedi creu perthnasau arbennig efo’i gilydd ac wedi cyd-weithio’n agos o dan ei harweiniad i greu ffordd greadigol o ledaenu eu neges am newid hinsawdd ac yr amgylchedd i’r gymuned leol."

Dywedodd Nina Bentley, hwylusydd cymunedol GwyrddNi hefyd 

“Mae wedi bod yn llawenydd ac yn addysg bod yn rhan o’r gwaith hwn yn datblygu! Mae LotoBot wedi dod yn ardderchog ar gyfer lleisiau plant wrth feddwl am eu hardal a’u dylanwad eu hunain. Maen nhw eisiau gweld lle gwyrddach, gyda mwy o goed, planhigion ac anifeiliaid a mwy o HWYL! Mae ganddyn nhw synnwyr craff o gyfiawnder cymdeithasol a natur a gallwn ni i gyd ddysgu a dylunio o amgylch hynny.”

Doedd y gwaith hwn ddim yn bosib heb gefnogaeth anhygoel Buddug Roberts, arbenigwr mewn ysgrifennu creadigol ac ymarfer theatr, a Mari Gwent, artist sy’n arbenigo mewn dyluniadau 3D. Wrth addlewyrchu ar weithio gyda phobl ifanc ym Mlaenau, dywedodd Buddug 

“Mae LotoBot yn greadur aml-haenog a hynny ar lefel diriaethol a haniaethol. Roedd creu LotoBot efo’r bobl ifanc yn broses arbennig o wylio’r cyfan, eu teimladau, eu pryderon a’u gobeithion yn dod at ei gilydd i lunio’r cymeriad digri a difrifol yma.”

Arddangoswyd LotoBot yng nghyntedd Llyfrgell y Blaenau, a bydd y gwaith yn parhau eleni felly cadwch olwg allan am anturiaethau nesaf LotoBot! 
- - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn rhifyn Ebrill 2026

 

Cynllun Gweithredu Hinsawdd Gymunedol

Pobl Ifanc ein Bro yn Arwain y Ffordd ar yr Hinsawdd!

Gyda’r hinsawdd yn y newyddion bob dydd erbyn hyn mae’n anodd anwybyddu’r angen i wneud rhywbeth amdano. Yr hyn all deimlo’n anoddach yw gwybod beth i’w wneud amdano a sut i fynd ati. 

Ond, na phoener, yma ym Mro Ffestiniog mae proses pwysig a chyffrous wedi bod ar y gweill gyda phobl o bob cwr o’r gymuned yn dod at ei gilydd i drafod a phenderfynu ar Gynllun Gweithredu Hinsawdd Gymunedol. Sef cynllun sy’n gosod allan sut rydym ninnau yma ym Mro Ffestiniog am gydweithio er mwyn ymateb i newid hinsawdd a chreu dyfodol cynaliadwy a gwydn i ni’n hunain. 

Cwmni Bro Ffestiniog a GwyrddNi sydd wedi bod yn hwyluso’r broses hynny a siawns eich bod chi wedi sylwi ar ambell i ddiweddariad ar dudalennau Llafar Bro dros y ddwy flynedd diwethaf.

Newyddion da! Mae partneriaeth GwyrddNi wedi sicrhau arian ar gyfer parhau’r gwaith a gweithredu’r cynlluniau dros y 5 mlynedd nesaf. Os hoffwch fod yn rhan o’r datrys cysylltwch â Nina Bentley, Hwylusydd Cymunedol GwyrddNi ym Mro Ffestiniog drwy e-bost nina@cwmnibro.cymru, ar 07950414401, neu piciwch i mewn i swyddfa Cwmni Bro ar y stryd fawr (adeilad y cyngor tref gynt).

Ond heddiw, yn bennaf, hoffwn dynnu eich sylw at blant a phobl ifanc ein bro. Maent yn ysbrydoliaeth i ni gyd. Dros y ddwy flynedd diwethaf maent wedi bod yn dysgu am yr hinsawdd, ymweld â datrysiadau hinsawdd leol, trin a thrafod er mwyn datrys rhai o’r heriau sydd o’n blaenau ac wedi creu syniadau gwych a phendant ar gyfer gweithredu, ac maent wedi bod wrthi yn cychwyn rhoi peth o’r gweithredu hwnnw yna ar waith. 

Dyma i chi gipolwg o’u gweithgarwch.

Plant a phobl ifanc Ysgol y Moelwyn, Ysgol Bro Hedd Wyn, ac Ysgolion Edmwnd Prys a Bro Cynfal yn ymweld â rhai o’r datrysiadau hinsawdd sydd eisoes ar y gweill yma yn ein bro.

Trin a thrafod a phenderfynu beth yn fwy dylem fod yn ei wneud yma i ymateb i newid hinsawdd.
Cyflwyno dyheadau am y dyfodol a syniadau ynglŷn â sut i gyrraedd yna i’r cynulliad cymunedol.
Plant Ysgol Bro Hedd Wyn yn hel sbwriel a gwnïo nadroedd atal drafft i’w rhannu yn y gymuned.
Pobl ifanc Ysgol Y Moelwyn yn adeiladu melin wynt allan o ddeunyddiau wedi eu hailgylchu..
..rheoli rhywogaethau ymledol ...a gwnïo nadroedd atal drafft i’w rhannu yn y gymuned!

Mae’ wedi bod yn ddwy flynedd brysur! Hoffwn ddiolch i bawb sydd wedi cyfrannu i’r daith hyd yn hyn. Ond nid yw’r daith ar ben, wrth gwrs! Dros y pum mlynedd nesaf fydd llawer mwy o ddysgu, trafod a gweithredu. Mae plant a phobl ifanc ein bro yn barod amdani! Byddwch chithau yn rhan o hyn yn ogystal!

Efallai eich bod chi wedi gwneud rhywbeth dros ein cymuned fel ymateb i newid hinsawdd yn barod ac eisiau gwneud mwy? Efallai nad ydych wedi gwneud dim eto? Mae hynny’n iawn, mae yna gyfle i wneud rŵan! I gyfrannu at ein hymateb ni fel cymuned i newid hinsawdd cysylltwch â Nina, Hwylusydd Cymunedol GwyrddNi, manylion uchod. Mae gan bawb gyfraniad pwysig i’w wneud ac mae angen sgiliau o bob math wrth inni weithio tuag at ddyfodol llesol i’n cymuned. Felly na oedwch, cysylltwch heddiw! 

Os hoffech weld gopi o Gynllun Gweithredu Hinsawdd Bro Ffestiniog ewch i wefan GwyrddNi a sgroliwch i lawr at y darn Darganfod Mwy: Cynlluniau Gweithredu.

Fel mae pobl ifanc ein bro wedi ei ddangos inni, mae ein dyfodol fel cymuned yn ein dwylo ni, awn ati i’w siapio!
- - - - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2023

Lluniau Gwyrddni

Post dros dro, i rannu lluniau ychwanegol i gyd-fynd efo erthygl Gwyrddni yn rhifyn Hydref.

Mae'r erthygl yn llawn yn y papur, ond nid oedd lle ar gyfer y lluniau i gyd!

Syniadau GwyrddNi yn siapio!

Os ydy unrhyw beth gwerth ei wneud yn dechrau gyda sgwrs dda, yna mae Neuadd Llan Ffestiniog yn le da iawn ar gyfer hynny. 

Ar nifer o nosweithiau yn Ionawr a Chwefror, daeth trigolion Bro Ffestiniog draw ar gyfer cyfarfodydd y Cynulliad Cymunedol ar yr Hinsawdd Bro Ffestiniog, sy’n cael ei gydlynnu a’i hwyluso gan fudiad GwyrddNi. Mae’r criw yn y broses o ateb y cwestiwn: 

Sut allwn ni ym Mro Ffestiniog ymateb yn lleol i newid hinsawdd?

Yn ystod y cynulliadau blaenorol daeth aelodau ynghŷd i ddod i adnabod ei gilydd, i rannu eu profiadau o newid hinsawdd yn lleol a dechrau rhannu eu sgiliau a’r hyn yr hoffen ddysgu neu wybod mwy amdano. Maent hefyd wedi bod yn dychmygu’r dyfodol gwell y gellir ei greu yn lleol petai ni’n dechrau ymateb i newid hinsawdd rwan. Trwy’r trafodaethau maent bellach wedi cytuno ar bedwar pwnc i’w harchwilio ymhellach: Tyfu Bwyd, Insiwleiddio Cartrefi, Rhannu Sgiliau ac Ynni Cymunedol. 

Yn ystod y trydydd Cynulliad hwn bu cyfle i ddatblygu rhai o’r themâu a’r syniadau hyn ymhellach, gyda’r nod o ddylunio prosiectau a chynlluniau fydd yn cael eu tynnu ynghyd mewn Cynllun Gweithredu. Yn ystod y Cynulliad hwn cawsom hefyd gyfle arbennig i glywed gan ddisgyblion ysgol leol, sydd wedi cymryd rhan mewn cynulliad yn eu hysgol dan arweiniad Swyddog Addysg GwyrddNi sef Sara Ashton-Thomas, sydd hefyd yn hogan leol! Roedd syniadau’r plant yn wych ac yn rhoi tân ym moliau pawb oedd yn bresenol! 

Mae’r cwbl wedi arwain at sgyrsiau pellach am brosiectau ychwanegol gan gynnwys cynllun datblygu natur lleol. Daeth undeg pedwar aelod newydd i’r cynulliad hefyd  - unigolion o nifer o swyddi a meysydd gwahanol - er mwyn rhannu eu profiad a’u harbenigedd, gan helpu’r criw i siapio a datblygu eu syniadau ymhellach. 

Bydd Cynllun Gweithredu Cynulliad Bro Ffestiniog yn barod yn fuan, ar ôl y Cynulliad Cymunedol olaf ym Mawrth, a bydd modd i chi ei ddarllen ar wefan GwyrddNi.

Gallwch hefyd arwyddo Addewid GwyrddNi - ar ôl gwneud hynny byddwn yn ebostio’r cynllun atoch unwaith mae’n barod.

Efallai bod llawer ohonom yn teimlo nad yw hwn yn gyfnod cyffrous iawn, ond o edrych ar y cyfoeth anferth o syniadau sydd yn deillio o’r broses hon, mae’n sicr yn teimlo i mi fel bod y dyfodol yn dal yn llawn gobaith. 

Nina Bentley,
Hwylusydd Cymunedol GwyrddNi ym Mro Ffestiniog
- - - - - - - - - - 

Ymddangosodd yn rhifyn Chwefror 2023

Gweld Dyfodol Gwell

Yng nghanol mis Hydref, aeth prosiect GwyrddNi ymlaen efo cwpl o sesiynau yn Neuadd Llan Ffestiniog: grŵp o ryw drideg o wirfoddolwyr oedd yn cwrdd â'i gilydd fel math o ‘Gynulliad’ i gymryd cam nesaf o adeiladu dyfodol gwyrdd i Flaenau Ffestiniog. 

Cyfle gwych oedd hwn: i gwrdd â phobl leol eraill; i drafod ein gobeithion ar gyfer y dyfodol; ac i wrando syniadau gan ‘aelodau’ eraill am wella bywyd cyffredinol yn yr ardal. Ond wrth gwrs, y peth pwysicaf ym mhob sgwrs oedd cwestiwn mawr o newid hinsawdd.

Yn y sesiwn gyntaf, cawsom ni gyfle i rannu ein gweledigaeth bersonol ar gyfer y dyfodol delfrydol (a gwyrdd). Roedd ’na lot ohonom ni yn sôn am egni gwyrdd, e.e. y posibiliadau lleol efo hydro-electrig; rhai eraill am gyfleoedd i greu marchnad leol ar gyfer bwyd; a rhai eraill am ffyrdd newydd o rannu adnoddau a sgiliau. Ffocws yr holl sgwrs oedd dychmygu sut fyddai’r gymuned yn gallu ymateb i effeithiau newid hinsawdd. Trafodaeth am ein gweledigaeth oedd hi, ond dim jyst breuddwydion afrealistig: ro’n i’n eistedd wrth fwrdd lle'r oedd ‘na ddadleon am ynysiad (insulation) mewn tai lleol. 

Canlyniad ein sgwrs ni oedd cydnabod pa mor anodd ydy o perswadio pobl (hyd yn oed efo grantiau) i wneud newidiadau mawr fel ’na i’w cartrefi.

Yn ystod yr ail sesiwn, y noson ddilynol, wnaethom ni ystyried a thrafod ffyrdd ymarferol o weithredu’r gweledigaethau soniom ni amdanyn nhw'r noson gynt. Roedd rhaid i ni ystyried hefyd os byddai’r syniadau (a’u gweithredu) yn gydnaws efo ein hegwyddorion.

Y peth ro’n i’n gwerthfawrogi’n fawr yn ystod y sesiynau oedd y ffaith bod yr holl broses wedi rhoi hyder i bawb fynegi eu barn a hefyd gwrando’n astud ar farnau pobl eraill. Mewn microcosm, roedden ni wedi creu rhyw fath o gymuned efo ein gilydd. 

Buddiol iawn bydd gweld canlyniadau y sesiynau nesaf. Diolch i’r gweinyddwyr am drefnu profiad mor ddiddorol i ni!

I ddysgu mwy am GwyrddNi ewch i www.linktr.ee/gwyrddni ble gallwch fynd i’w gwefan, eu dilyn ar y cyfryngau cymdeithasol, a thanysgrifio i’w cylchlythyr. 

Patrick Young,
Aelod o Gynulliad Cymunedol ar yr Hinsawdd Bro Ffestiniog 

Cynulliad Hinsawdd Bro Ffestiniog

Cadi Dafydd sy’n adrodd yr hanes 

Siarad gwag a dim digon o weithredu... dyna un o’r problemau mwyaf yn wyneb yr argyfwng hinsawdd, hyd y gwela i. Mae’r ffeithiau yna mewn du a gwyn i’n dychryn ni i ymateb, ac mae nifer o’r atebion wedi cael eu cyflwyno’n glir i wladwriaethau.

Pam, felly, a finnau’n lled-sinigaidd ynghylch pwyllgora a thrafod hyd syrffed, fy mod i wedi cofrestru i fynychu Cynulliad Cymunedol Bro Ffestiniog ar yr Hinsawdd? Efallai mai’r un elfen sinigaidd sy’n perthyn i fi sydd wrth wraidd hynny, a phryder bod ymatebion llywodraethau a chwmnïau mawrion ddim yn ddigon. Rhaid felly, yn wyneb y ddrwgdybiaeth honno, weithredu’n lleol.

Nod a phwrpas mudiad GwyrddNi yw hybu, hwyluso a chyd-lynu gweithredu cymunedol i drio gwella’r sefyllfa, a dros y tair wythnos ddiwethaf, mae tua 50 o drigolion Ffestiniog wedi bod yn dod ynghyd yn y Ganolfan. Mae trafod gyda llond stafell o bobol sy’n rhannu’r un dyhead i weld dyfodol gwell wedi bod yn chwa o awyr iach, a gweld awch yn y gymuned i rannu arfer da, wedi bod yn braf.

Cawsom sgwrs ddifyr gan Ceri Cunnington wnaeth danio awydd i weithredu’n lleol, a’n hatgoffa am yr holl adnoddau sydd gennym ni yma’n barod i hwyluso hynny. Mewn grwpiau, buom ni’n trafod yr adnoddau naturiol a’r seilwaith sydd gennym ni yn yr ardal i helpu’r hinsawdd, yn ogystal â thrafod yr hyn y gellir adeiladu arno.

Yn y drydedd sesiwn, daeth panel o arbenigwyr ar natur ac amaeth o’r ardal atom i’n hatgoffa bod rhaid i’r ymateb i newid hinsawdd fod yn un sy’n mynd tu hwnt i ystyriaethau dynol. Cafwyd sgwrs gan Bini Jones, sy’n ffermio’n organig yn Nhŷ Isa; Ryan Williams sy’n gweithio gyda Bini; y Cynghorydd Elfed ab Elwyn, sy’n ffermio yn Nhrawsfynydd; a Catrin Roberts, sy’n arbenigo ar rinweddau planhigion, am rôl y byd naturiol a ffermio yn yr ymateb.

Wrth adael gyda llond ein boliau o datws pum munud, roedd yna deimlad o fod eisiau gweithredu gyda sawl aelod yn barod iawn i rannu eu harbenigedd ac eraill yr un mor barod i ddysgu a gweithredu. Gobeithio y bydd y sesiynau nesaf yn gyfle i roi’r maen i’r wal go iawn.

10% cyfoethocaf y byd sy’n gyfrifol am tua hanner allyriadau carbon y byd, ac felly yn dal yr allwedd i gyfran helaeth o’r datrysiad. Ond, dw i’n sylweddoli hefyd bod yn RHAID i bob un wan jac ohonom ni weithredu. Ac mae un peth yn sicr o’r Cynulliadau, mae yna gyfoeth o frwdfrydedd yn ein congl fach ni o’r byd dros weithredu.

I ddysgu mwy am GwyrddNi ewch draw i www.gwyrddni.cymru neu dilynwch nhw ar y cyfryngau cymdeithasol. 

- - - - - - - 

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Gorffennaf-Awst 2022

GwyrddNi

Rhywbeth newydd yn blaguro ym Mro Ffestiniog

Mae rhywbeth cyffrous ar droed yma ym Mro Ffestiniog, a’r person wrth y llyw yw Nina Bentley. Mae Nina a’i theulu yn byw ym Mlaenau Ffestiniog. Mae Nina yn Hwylusydd Cymunedol i GwyrddNi ac mae’n dysgu Cymraeg, mae’r plant yn mynd i Ysgol Tanygrisiau, ac mae Russell, gŵr Nina, yn dipyn o redwr - mae o newydd dorri record gaeaf y Paddy Buckley. Cyn ymuno â GwyrddNi roedd Nina’n Swyddog Ymgysylltu’r Gymuned gyda’r Dref Werdd.     

 

Beth ydi GwyrddNi?
Mudiad gweithredu ar newid hinsawdd ydi GwyrddNi sydd wedi ei sefydlu gan chwe menter gymdeithasol gan gynnwys Cwmni Bro Ffestiniog. Mae o wedi ei leoli reit yng nghanol y gymuned ac mae’n cael ei arwain gan y gymuned. Mae’n digwydd yma ym Mro Ffestiniog, ym Mhen Llŷn, Dyffryn Nantlle, Dyffryn Ogwen a Dyffryn Peris. 

Mi fyddwn ni yn cynnal pedwar Cynulliad Cymunedol ar yr Hinsawdd yma ym Mro Ffestiniog dros y flwyddyn nesaf, ac erbyn y diwedd y nod ydi creu Cynllun Gweithredu Hinsawdd efo’n gilydd, a wedyn gwneud i hwnnw ddigwydd! 

Pam dy fod wedi mynd am y swydd hon?
Dwi wrth fy modd yn gweithio efo pobl, yn gweithio fel rhan o dîm, ac yn siarad efo pob math o bobl. Mi fedrai weld mai’r mwyaf o gysylltiadau sydd gan bobl o fewn eu cymuned, y mwyaf gwydn ydy’r gymuned honno yng ngwyneb argyfwng, fel COVID, storm fawr (neu dair!), neu’r argyfwng hinsawdd ehangach. Dwi’n gweld hwn fel cyfle cyffrous iawn i’r gymuned a dwi wrth fy modd cael bod yn rhan ohono. 

Be fasa ti’n ddweud wrth rywun sy’n meddwl nad ydi’r Cynulliad Cymunedol iddyn nhw?
Os wyt ti’n byw ym Mro Ffestiniog, ac yn anadlu yma, yna mae hwn i ti! Does dim angen i ti gael unrhyw syniadau penodol am newid hinsawdd, a dim ots os nad wyt ti wedi gwneud unrhyw beth fel hyn o’r blaen; y cwbl sydd rhaid gwneud yw bod yn barod i wrando, rhannu a thrafod gydag eraill, a gweld beth fedrwn ni wneud efo’n gilydd. 

Addysg ac Ymgysylltu yng ngofal Sara

Un arall o’r ardal sy’n gweithio gyda GwyrddNi ydi Sara Ashton-Thomas. Mae Sara’n byw gyda’i theulu yn Nhanygrisiau, ac mae’n bosib ei bod yn wyneb cyfarwydd i nifer ohonoch, gan mai hi oedd un o’r criw fu’n sefydlu’r Dref Werdd ym Mlaenau Ffestiniog. 

Mae Sara yn gweithio fel Swyddog Addysg, Ymgysylltu ac Allgymorth gyda GwyrddNi, ac felly yn gweithio ar draws y bum ardal sef Bro Ffestiniog, Pen Llŷn, Dyffryn Nantlle, Dyffryn Ogwen a Dyffryn Nantlle. Os oes gan eich ysgol chi (cynradd neu uwchradd) ddiddordeb cael sesiwn ar newid hinsawdd gan GwyrddNi, cysylltwch gyda Sara ar sara@deg.cymru / 07536 974 982.

Cwmni Bro Ffestiniog wrth wraidd sefydlu GwyrddNi

Dyma oedd gan Ceri Cunnington, Cydlynydd Cymunedol Cwmni Bro Ffestiniog i’w ddweud am GwyrddNi: 

"I ni yng Nghwmni Bro mae cynllun GwyrddNi yn llawer mwy ‘na thrafodaeth am newid hinsawdd neu’r amgylchedd. Mae o’n gyfle i ni ddod ynghyd i rannu syniadau a chyd-gynllunio dyfodol cynaliadwy i’n cymuned. Mae o’n gyfle i dorri seilos traddodiadol ac edrych ar ein bro yn ei gyfanrwydd gan bod y themâu yn cwmpasu pob dim; o’r coed ’da ni’n blannu, i’r aer ’da ni’n anadlu, i’r bwyd ’da ni’n dyfu a’r genhedlaeth nesaf ’da ni’n fagu. Pa’ fath o cymuned yda ni am iddyn nhw etifeddu? Dewch i drafod a rhannu syniadau a chwalu rhagfarnau gobeithio!” 

- - - - - - - - 

Rhan o erthygl a ymddangosodd yn rhifyn Mawrth 2022

- - - - - - - -

Medd gwefan GwyrddNi erbyn hyn:

"Mae’r cyfle i fynegi diddordeb mewn bod yn aelod o un o Gynulliadau Cymunedol GwyrddNi nawr ar ben. Os nad ydych wedi eich dethol yn aelod o gynulliad ond â diddordeb gwybod am yr hyn sy’n digwydd yn y cynulliadau a bod yn rhan o’r gweithgarwch a ddaw ohonynt, gallwch weld y newyddion diweddaraf yma ar ein gwefan ac ar ein cyfrifon ar y cyfryngau cymdeithasol."

Dyddiadau Bro Ffestiniog:
Lleoliad i’w gadarnhau.   13eg; 20fed; 27ain Mehefin

Cynulliad Cymunedol GwyrddNi

Dyfodol ein cymunedau

Mae cyfle newydd a chyffrous i ni, bobl Bro Ffestiniog gael dweud ein dweud am ddyfodol ein cymunedau. Yn y deng mlynedd nesaf, un o’r heriau mwyaf fydd yn ein hwynebu ni ydi newid hinsawdd, a dyna pam bod GwyrddNi yma! 

Wrth gyd-weithio efo Cwmni Bro, rydan ni am i bobl yr ardal hon ddod at ei gilydd i drafod, dysgu a mynd ati i wneud pethau yn lleol i daclo newid hinsawdd.

Y ffordd rydym am wneud hynny ydi wrth gynnal Cynulliadau Cymunedol yn yr ardal dros y misoedd nesaf. Peidiwch â phoeni, does dim rhaid i chi wybod dim byd am newid hinsawdd i ymuno! 

Bydd cyfle i wrando ar siaradwyr o bob math, trafod y materion a gwneud penderfyniadau efo’n gilydd ar y ffordd ymlaen. Rydan ni isio cynnwys trawstoriad o’r gymuned, felly hen, ifanc, siaradwyr Cymraeg, siaradwyr Saesneg, yn rhieni, pobl ifanc, pensiwniars, dreifars bysus, ffermwyr, athrawon, gweithwyr siop, pobl sy’n poeni am newid hinsawdd, pobl sydd erioed wedi meddwl am newid hinsawdd... PAWB!

Ewch draw i www.gwyrddni.cymru am fwy o wybodaeth neu codwch y ffôn ar Nina Bentley, Hwylusydd Cymunedol yr ardal ar 07950 414401 neu ebostiwch nina@deg.cymru

- - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2022