Trefniadau Llafar Bro

Cynhaliwyd y Cyfarfod Blynyddol eleni eto dros Zoom -ar ddiwrnod Glyndŵr, Medi 16eg, a chafwyd cyfarfod boddhaol ac adeiladol. Gobeithio yn wir y medrwn gyfarfod wyneb yn wyneb y flwyddyn nesa!

Cyhoeddodd Emyr ei fod yn ymddeol o’i swydd, fel prif Ddosbarthwr Llafar Bro, ddiwedd y flwyddyn hon. Mae wedi bod wrth y swydd hon am gyfnod hir, hir iawn … 41 o flynyddoedd ers iddo ddechrau ym mis Tachwedd 1980. Bu’n casglu'r papurau yn ddeddfol bob mis o’r wasg yn Llanrwst, ac yna ei ddosbarthu i’r holl siopau, a sicrhaodd fod pob dosbarthwr lleol yn cael ei ddogn o gopïau. 

Ar ran holl wirfoddolwyr Llafar a’r holl ddarllenwyr hoffwn ddiolch i Emyr am ei waith clodfawr am gyfnod mor hir yn gwasanaethu ein papur bro a’r gymuned yn ei chyfanrwydd. Diolch Emyr… bydd colled ar eich ôl. (Bydd yn dal i ddosbarthu’r papur yn fisol o fewn ei ardal arferol yn Llan).  

Yn ogystal bu i Vivian  ymddeol fel is-ysgrifennydd. Bu Vivian yn Ysgrifennydd Llafar Bro o fis Medi 1988 i fis Medi 2018 ac arhosodd ymlaen fel is-ysgrifennydd tan mis Medi eleni. Diolch o galon i Vivian am flynyddoedd o waith yn hyrwyddo a chefnogi y papur bro, ac er y bydd yn dal y fynychu cyfarfodydd, siŵr o fod, dymunwn ymddeoliad braf a hir iddo.

Cytunodd Paul i aros ymlaen fel Cadeirydd ac felly Shian fel Ysgrifennydd a Sandra fel Trysorydd. Cytunodd y chwe golygydd i barhau yn eu swyddi. Cytunodd Glyn i barhau fel Trefnydd Hysbysebion ac felly Brian a Maldwyn fel Dosbarthwyr Drwy’r Post. Cytunodd Heddus ac Eira i barhau fel Teipyddesau.

Trafodwyd prisiau yn y cyfarfod blynyddol. Mae chwyddiant yn dechrau poeni’r wlad eto ac mae nifer fawr o wasanaethau cymunedol wedi dioddef yn arw yn ystod y pandemig. Mae costau gosod ac argraffu y papur wedi codi ac fel nifer o bapurau newydd ledled y wlad mae’n rhaid i ninnau yma yn Llafar Bro godi pris y papur o 80c i £1 y mis o fis Ionawr ymlaen. 

Dw i’n siŵr i chi gytuno fod Llafar yn werth pob ceiniog ac mae wedi bod yn gwasanethu ein cymunedau ers 1975 ac yn gobeithio parhau am flynyddoedd lawer i ddod … efallai am byth! Mae’n dibynnu are eich cefnogaeth … nid yn unig i brynu y papur yn fisol ond hefyd anfon newyddion y fro i ni er mwyn i ni fedru gwir gynrychioli pob cornel o’r gymuned. Diolch i chi am eich cefnogaeth.

O ganlyniad bydd costau tanysgrifio yn codi fel a ganlyn:

£25 y flwyddyn yng Nghymru a gweddill Prydain;

£53 y flwyddyn yng ngweddill Ewrop. 

Ydy, dan ni’n cytuno fod costau postio yn ddychrynllyd wedi mynd! Ni fydd Llafar yn gwneud dim elw o’r taliadau post wrth gwrs ac mae’r prisiau yn adlewyrchu'r gwir gost.

Diolch i’r holl ddosbarthwyr hen a newydd … maent yn gwneud gwaith rhagorol ac os ydych am ymuno â nhw rhowch wybod i’r cadeirydd.

Byddwn yn dal i gyhoeddi 11 copi y flwyddyn, bob mis ond mis Awst, fel sy’n digwydd rŵan. Byddwn yn parhau gyda chopïau lliw deniadol wedi eu hargraffu yn broffesiynol ac thrwy hyn medrwn gystadlu yn hyderus gyda unrhyw bapur bro arall yn y genedl!

Prynwch Llafar Bro bob mis a buddsoddwch yn eich cymuned!

TVJ

- - - - - - -

Ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Hydref 2021

[Tanysgrifiad digidol £11 yn unig, gyda llaw]

Blwyddyn gyntaf Llafar Bro 1975-76

Tudalen flaen y rhifyn cyntaf, Hydref 1975

Cyhoeddwyd Llafar Bro am y tro cyntaf erioed ym mis Hydref 1975 ac yn ystod y 45 mlynedd ers ei sefydlu cyhoeddwyd 500 rhifyn! 

O gymharu â heddiw roedd i’r golygyddion … yn wir y tîm cyfan … waith caled yn darparu ac argraffu bob rhifyn. Yn absenoldeb cyfleuster y cyfrifiadur fel sydd heddiw, roedd raid i’r teipyddion deipio bob gair ym mhob rhifyn, a chario teipiadur trwm yn ôl ac ymlaen rhyngddynt…

Roedd Heddus Williams yn o’r teipyddesau hynny ac mae’n dal wrth y gwaith 45 mlynedd yn ddiweddarach! Er fod y gwaith yn dipyn fwy hwylus y dyddiau hyn efo pawb yn gweithio ar gyfrifiaduron, a nifer fawr yn gyrru deunydd yn ddigidol. 

Mae un arall yn ogystal sydd wedi bod ynghlwm a’r papur o’r cychwyn cyntaf a Marian Roberts, Cae Clyd, sef gohebydd Y Manod yw honno. 

Diolch i’r ddwy ohonoch am eich  cymwynas dros y blynyddoedd i gadw’r papur i fynd… mae’n siwr eich bod yn gweld dipyn o wahaniaeth o gymharu ddoe a heddiw yn hanes y papur!

Ar dudalen flaen y rhifyn cyntaf ceir darn golygyddol gan Lywydd Cymdeithas Llafar Bro, sy'n crynhoi yn daclus iawn pam fod y papur wedi cael ei sefydlu'r pryd hynny ac mae’n ddarn hanesyddol a dweud y gwir yng nghyd-destun y brwdfrydedd oedd ar ddiwedd y 1970au i sefydlu papurau bro ymhob rhan o Gymru. Dyma grynodeb:

"A oes angen papur newydd sbon i gylch Ffestiniog? A fyddai gan y papur hwnnw gyfraniad pendant i fywyd a diwylliant yr ardal? Creda fy mod yn siarad dros y mwyafrif wrth ateb yn ffafriol i’r ddau gwestiwn yma. Yr atebion pendant yma yw’r symbyliad sydd tu ôl i’r fenter bleserus hon – y teimlad fod yma le i bapur Cymraeg sydd yn ymwneud yn hollol a'r ardal; papur sydd yn cael ei gynhyrchu gan bobl yr ardal, a heb iddo unrhyw gyswllt a chwmnïau a diddordebau oddi allan i’r plwyfi. Eich papur chwi!

Ei nod yw gwasanaethu chwe rhanbarth yng nghylch Ffestiniog – Tanygrisiau, Blaenau, Y Manod, Llan Ffestiniog, Maentwrog, Gellilydan a Thrawsfynydd. A dyma i chi ardal sy’n gyfoethog yn ei thraddodiadau llenyddol! … Papur cartrefol yn null yr hen ffefryn ‘Y Rhedegydd’ fydd hwn … bwlch y gobeithiwn y gallwn geisio ei lenwi.

Gwasanaeth amaturaidd fydd hwn … does dim gwendid yn hynny. Wedi’r cwbl, tlawd iawn fyddai ein llyfrgelloedd heb gyfraniad yr amaturiaid ar hyd y blynyddoedd – yn feirdd, llenorion, dramodwyr, ac yn ohebwyr… Ein bwriad ydyw adlewyrchu gweithgareddau, cynrychioli agweddau barn a safbwyntiau pobl y cylch. Ni allwn obeithio wneud hynny heb gymorth rhai fel chi. Os oes gennych rywbeth i ddweud anfonwch air i Llafar Bro … llongyfarch, nodi cam, rhoi ar gof a chadw rhyw stori ogleisiol … mae colofnau Llafar Bro yn agored i chi! Ein bwriad yw cynnal colofn arbennig i chi’r merched, colofn y cewch bleser ei darllen tra bo’r gŵr yn golchi’r llestri te! A chwithau’r plant, bydd colofn arbennig i chwithau, a chyfle i anfon i’r cystadlaethau.

Ni pherthyn y papur i unrhyw blaid wleidyddol arbennig: papur annibynnol ydyw hwn, ac mae’n rhan o rwydwaith o bapurau bro ledled y wlad. Awn ar drywydd pwyntiau llosg … does dim drwg yn sathru ychydig o gyrn – ond i’r ffeithiau fod yn deg a chywir. Ni fyddwn yn cystadlu yn erbyn unrhyw bapur arall … papur misol fydd hwn yn rhoi ar gof a chadw digwyddiadau ardal mewn dull cynnes a chartrefol.  Cyhoeddir Llafar Bro ar y dydd Iau cyntaf bob mis.

Gyda’r tâl am y papur byddwn yn cynnal y gwaith argraffu a bydd arian yr hysbysebion yn talu costau offer cynhyrchu. Llafur cariad fydd yr holl waith - a hynny mewn cyfnod pan mae pawb yn disgwyl tal am unrhyw gymwynas.

Does dim yn well tonic i rai oddi cartref na derbyn ychydig o newyddion am eu bro enedigol (ac yma anogir pawb i anfon copi neu i sefydlu tanysgrifiad i alltudion ardal Llafar Bro)."

O ran amcan a phwrpas Llafar Bro does fawr wedi newid … mae’n dal yn bapur i’r ardalwyr a rhan helaeth ohono yn gyfraniadau'r darllenwyr ac felly bydd yn aros. Mae’r diwyg yn dipyn gwahanol erbyn hyn ac mae Gwasg Carreg Gwalch, Llanrwst sy’n cysodi ac argraffu'r papur bellach yn ei gynnig mewn lliw erbyn hyn ac mae dipyn rhwyddach i gynnwys lluniau lliwgar deniadol o olygfeydd a thrigolion y fro.

Saith geiniog oedd pris y rhifynnau cyntaf. Dw i'n cofio mam yn dweud ei fod yn fargian am swllt a chwech! Doedd ond tair blynedd ers i Gymru droi at y system ddegol ac roedd nifer yn dal i feddwl yn yr hen arian bryd hynny! Gellid fod wedi prynu holl rifynnau’r flwyddyn gyntaf am 77 ceiniog! Ymhen y flwyddyn yn mis Tachwedd 1976, codwyd pris y papur i 10 ceiniog ac arhosodd y pris hwn yn ddi-newid hyd Ionawr 1984 pan godwyd y pris i 15 ceiniog.

TVJ

Englynion croeso  i  Llafar Bro gan Sion Gwyndaf, o dudalen flaen y rhifyn cyntaf:

Lleufer o fri - llafar y Fro -yn hwn
    Mae heniaith pob Cymro.
Yn weddus y boed iddo
Wên y byd, a gwyn y bo.

Rhoed papur i’n cysuro -a’i ddoniau
    A’i ddeunydd di-guro.
Hir fo’i oes, a rhown groeso
Hael a brwd i arlwy bro.

Gorau llên a ddarllenwn -ohono
    Yn hynaws myfyriwn.
Ei olud eto welwn,
A chofir yn hir am hwn.

-------------------------------

Yn y darn hwn rydym yn edrych ar rai o luniau a phenawdau a ymddangosodd yn y papur yn ystod y flwyddyn gyntaf.

Ymddangosodd yr uchod yn rhifyn 500, Rhagfyr 2020.
Os nad yw'r ysgrifen efo'r lluniau yn eglur i chi, cofiwch lawrlwytho'r rhifyn am ddim o wefan Bro_360.

Gwerth bob dima...

Cynnydd ym mhris Llafar Bro

Diolch i lawer iawn o’n darllenwyr am y geiriau caredig ynglŷn â Llafar Bro ar ei wedd newydd, llawn lliw. Mae’r lluniau a’r cysodi newydd yn rhoi diwyg arbennig o ddeniadol i bob rhifyn. Yr anfantais o foderneiddio wrth gwrs ydi’r gost ychwanegol  am argraffu. Mae’n costio cannoedd yn fwy bob mis i gynhyrchu ein papur bro erbyn hyn, ac oherwydd bod y gwerthiant wedi disgyn yn sylweddol ers cychwyn y fenter ym 1975, mae’n rhaid i ni osgoi gwneud colled o fis i fis, neu byr iawn fyddai dyfodol  Llafar Bro.

Yn anffodus felly, bu’n rhaid i ni godi’r pris i 80 ceiniog o rifyn Chwefror.

Gobeithio, serch hynny, y cytunwch ei fod yn werth bob dima’, ac y byddwch yn parhau i’w brynu ac annog eich cymdogion a’ch ffrindiau i brynu eu copi eu hunain bob mis.  Mae llawer iawn o’r papurau bro eraill trwy Gymru, wedi cynyddu eu prisiau hwy i bunt neu fwy.  

Diolch o galon i holl ddarllenwyr Llafar Bro, am eich cefnogaeth werthfawr. Trwy ymdrech wirfoddol mae eich papur bro yn cael ei gynhyrchu, ac mae croeso mawr i gefnogwyr newydd ymuno â’r tîm.

Llyn Conglog efo'r Moelwynion. Llun- Dewi Prysor

Derbyn Llafar Bro ym mhen draw’r byd!

Er bod dau rifyn wedi ymddangos eisoes yn 2020, tydi hi byth yn rhy hwyr i chi danysgrifio i dderbyn Llafar Bro bob mis, ble bynnag ydych yn byw.

Gallwch dderbyn y papur trwy’r post am £20 y flwyddyn yng Nghymru a gweddill Prydain;  am £43 yng ngweddill Ewrop;  neu am £50 yng ngweddill y byd!

Yr hyn sy’n newydd ac yn gyffrous eleni am y tro cyntaf erioed, ydi y gallwch dderbyn rhifyn digidol trwy e-bost bob mis, i unrhyw ran o’r byd am £20 yn unig!

Beth am brynu tanysgrifiad i aelod o’r teulu, neu ffrind sy’n byw dramor? Neu os gwyddwch am bobl Bro Stiniog sy’n byw dramor, be’ am dynnu eu sylw nhw at y tanysgrifiad digidol newydd?

Ewch i'r dudalen danysgrifio i weld y manylion.

Diolch am gefnogi eich papur bro.